खालीलपैकी कोणत्या बाबींच्या आधारावर उत्प्रेषण रिट याचिका आदेशीत करता येत नाही ?
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (जेथे प्रथमदर्शनी तथ्यांची चुक / गल्लत झाली असेल) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• उत्प्रेषण प्राधिलेख (Writ of Certiorari) हा कनिष्ठ न्यायालये किंवा न्यायाधिकरणांनी दिलेले आदेश रद्दबातल ठरवण्यासाठी उच्च किंवा सर्वोच्च न्यायालयाकडून काढला जातो.
• उत्प्रेषण रिट पुढील कारणांवरून काढता येते:
• अधिकारक्षेत्राचा अभाव, अतिरेक किंवा गफलत (पर्याय १)
• नोंदीवरून उघड दिसणारी कायद्याची चूक (Error of law apparent on record) (पर्याय २)
• नैसर्गिक न्यायतत्त्वांचा (Natural Justice) भंग झाला असल्यास (पर्याय ४)
• 'सय्यद याकूब खटला (१९६४)' नुसार, केवळ तथ्यांची चूक (Error of fact) सुधारण्यासाठी उत्प्रेषण रिट काढता येत नाही, कारण रिट न्यायालय हे वस्तुस्थितीचे पुनर्मूल्यांकन करणारे अपीलीय न्यायालय नसते.
• म्हणून 'प्रथमदर्शनी तथ्यांची चूक/गल्लत' या आधारावर उत्प्रेषण रिट काढता येत नाही (पर्याय ३).
• महत्त्वाची टीप: उत्प्रेषण रिट कायद्याची चूक, अधिकार क्षेत्राचा अतिरेक यांवर काढता येते, परंतु केवळ तथ्यांच्या चुकीवर काढता येत नाही.
The correct answer is Option C (Where there is error of facts apparent on the face of record).
Key Points:
• A Writ of Certiorari is a curative and supervisory writ issued by higher courts to quash an order passed by an inferior court or tribunal.
• Established grounds for issuing Certiorari:
• Excess of jurisdiction or lack/failure to exercise jurisdiction (Option 1)
• Error of law apparent on the face of the record (Option 2)
• Violation of the principles of natural justice (Option 4)
• Settled legal principle (Syed Yakoob v. Radhakrishnan, 1964): Certiorari CANNOT be issued to correct mere errors of fact (even if apparent on the face of the record), because a writ court does not act as an appellate court re-appreciating factual evidence.
• Therefore, Certiorari cannot be issued on the ground of error of facts (Option 3).
• Key Takeaway: Writ of Certiorari can be issued for error of law or jurisdictional defect, but NOT for a mere error of fact.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारतीय न्यायव्यवस्था: सर्वोच्च न्यायालय, उच्च न्यायालये व दुय्यम न्यायालये (Indian Judiciary)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
सर्वोच्च न्यायालय (Supreme Court - कलम १२४ ते १४७): रचना, कॉलेजियम पद्धत, अधिकारक्षेत्रे व न्यायालयीन पुनर्विलोकन
भारताने अमेरिकेप्रमाणे दुहेरी न्यायालयीन व्यवस्था (Dual Judiciary) न स्वीकारता 'एकात्मिक व स्वतंत्र न्यायव्यवस्था' (Inte...
उच्च न्यायालये (कलम २१४ ते २३१) व दुय्यम न्यायालये: मुंबई उच्च न्यायालय, रिट अधिकार (कलम २२६), लोकअदालत व NGT
भारतात उच्च न्यायालयांची स्थापना १८६१ च्या 'इंडियन हायकोर्ट्स ॲक्ट' अन्वये १८६२ मध्ये सर्वप्रथम कलकत्ता, बॉम्बे (मुंबई)...
सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक घटनात्मक खटले (Landmark SC Judgments): केशवानंद भारती, मिनर्व्हा मिल्स, पुट्टास्वामी व २०२६ पर्यंतचे निकाल
भारतीय राज्यघटनेच्या इतिहासातील सर्व अत्यंत महत्त्वाचे खटले (Landmark Constitutional Cases): शंकरी प्रसाद ते केशवानंद भा...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
खालीलपैकी कोणत्या सर्वोच्च न्यायालयाच्या निवाड्यानुसार सर्वो...
उच्च न्यायालयाच्या न्यायीक व अधिकाराच्या अनुषंगाने जोड्या ला...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B Mains 2017 - Paper 2 (ASO) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?
