📅MPSC Group B Mains 2017 - Paper 2 (ASO)Google वर फॉलो करा

खालीलपैकी कोणत्या बाबींच्या आधारावर उत्प्रेषण रिट याचिका आदेशीत करता येत नाही ?

On which of the following grounds, Writ of Certiorari can not be issued ?
पर्याय (Options):
a
जेथे अधिकारक्षेत्र वापरण्यात चुक/गफलत झाली असेल
Where there is error of Jurisdiction
b
जेथे कायद्याची चुक/गल्लत झाली असेल
Where there is error of law apparent on the face of record
c
जेथे प्रथमदर्शनी तथ्यांची चुक / गल्लत झाली असेल
Where there is error of facts apparent on the face of record
✓ योग्य उत्तर
d
जेथे नैसर्गिक न्यायतत्त्वांचा भंग झाला असेल
Where there is violation of principles of natural justice
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (जेथे प्रथमदर्शनी तथ्यांची चुक / गल्लत झाली असेल) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• उत्प्रेषण प्राधिलेख (Writ of Certiorari) हा कनिष्ठ न्यायालये किंवा न्यायाधिकरणांनी दिलेले आदेश रद्दबातल ठरवण्यासाठी उच्च किंवा सर्वोच्च न्यायालयाकडून काढला जातो.
• उत्प्रेषण रिट पुढील कारणांवरून काढता येते:
• अधिकारक्षेत्राचा अभाव, अतिरेक किंवा गफलत (पर्याय १)
• नोंदीवरून उघड दिसणारी कायद्याची चूक (Error of law apparent on record) (पर्याय २)
• नैसर्गिक न्यायतत्त्वांचा (Natural Justice) भंग झाला असल्यास (पर्याय ४)
• 'सय्यद याकूब खटला (१९६४)' नुसार, केवळ तथ्यांची चूक (Error of fact) सुधारण्यासाठी उत्प्रेषण रिट काढता येत नाही, कारण रिट न्यायालय हे वस्तुस्थितीचे पुनर्मूल्यांकन करणारे अपीलीय न्यायालय नसते.
• म्हणून 'प्रथमदर्शनी तथ्यांची चूक/गल्लत' या आधारावर उत्प्रेषण रिट काढता येत नाही (पर्याय ३).
• महत्त्वाची टीप: उत्प्रेषण रिट कायद्याची चूक, अधिकार क्षेत्राचा अतिरेक यांवर काढता येते, परंतु केवळ तथ्यांच्या चुकीवर काढता येत नाही.

The correct answer is Option C (Where there is error of facts apparent on the face of record).

Key Points:
• A Writ of Certiorari is a curative and supervisory writ issued by higher courts to quash an order passed by an inferior court or tribunal.
• Established grounds for issuing Certiorari:
• Excess of jurisdiction or lack/failure to exercise jurisdiction (Option 1)
• Error of law apparent on the face of the record (Option 2)
• Violation of the principles of natural justice (Option 4)
• Settled legal principle (Syed Yakoob v. Radhakrishnan, 1964): Certiorari CANNOT be issued to correct mere errors of fact (even if apparent on the face of the record), because a writ court does not act as an appellate court re-appreciating factual evidence.
• Therefore, Certiorari cannot be issued on the ground of error of facts (Option 3).
• Key Takeaway: Writ of Certiorari can be issued for error of law or jurisdictional defect, but NOT for a mere error of fact.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारतीय न्यायव्यवस्था: सर्वोच्च न्यायालय, उच्च न्यायालये व दुय्यम न्यायालये (Indian Judiciary)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

सर्वोच्च न्यायालय (Supreme Court - कलम १२४ ते १४७): रचना, कॉलेजियम पद्धत, अधिकारक्षेत्रे व न्यायालयीन पुनर्विलोकन

भारताने अमेरिकेप्रमाणे दुहेरी न्यायालयीन व्यवस्था (Dual Judiciary) न स्वीकारता 'एकात्मिक व स्वतंत्र न्यायव्यवस्था' (Inte...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

उच्च न्यायालये (कलम २१४ ते २३१) व दुय्यम न्यायालये: मुंबई उच्च न्यायालय, रिट अधिकार (कलम २२६), लोकअदालत व NGT

भारतात उच्च न्यायालयांची स्थापना १८६१ च्या 'इंडियन हायकोर्ट्स ॲक्ट' अन्वये १८६२ मध्ये सर्वप्रथम कलकत्ता, बॉम्बे (मुंबई)...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक घटनात्मक खटले (Landmark SC Judgments): केशवानंद भारती, मिनर्व्हा मिल्स, पुट्टास्वामी व २०२६ पर्यंतचे निकाल

भारतीय राज्यघटनेच्या इतिहासातील सर्व अत्यंत महत्त्वाचे खटले (Landmark Constitutional Cases): शंकरी प्रसाद ते केशवानंद भा...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Mains 2017 - Paper 2 (ASO) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔