#14📅 MPSC Rajyaseva Mains P1 2013 Official Question Paper(2013) +1 गुण

खालीलपैकी हरितगृह वायूमध्ये ______ वायूचे प्रमाण औद्योगिक क्रांतीच्या सुरवातीच्या 700 ppb पासून आता 1750 ppb पर्यंत वाढले आहे.

Of the following green house gases, ______ concentration has increased from 700 ppb at the time of industrial revolution to 1750 recently.
पर्याय (Options):
a
कार्बन डायऑक्साईड
Carbondioxide
b
नायट्रोजन डाय ऑक्साईड
Nitrogen dioxide
c
ओझोन
Ozone
d
मिथेन
Methane
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (मिथेन) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• वातावरणातील हरितगृह वायूंची वाढ:
• मिथेन (CH₄): औद्योगिक क्रांतीपूर्वी वातावरणातील मिथेन वायूचे प्रमाण सुमारे ७०० ppb (Parts Per Billion) होते.
• भातशेतीचा विस्तार, पशुपालन, कोळसा खाणी, नैसर्गिक वायू उत्खनन आणि कचरा डेपो यांमुळे मिथेनचे प्रमाण वाढून १,७५० ppb च्या पुढे गेले आहे (सध्या १९०० ppb पेक्षा जास्त).
• ग्लोबल वॉर्मिंग क्षमता: मिथेनची उष्णता पकडून ठेवण्याची क्षमता (GWP) १०० वर्षांच्या कालावधीत कार्बन डायऑक्साईडपेक्षा सुमारे २८ ते ३६ पट जास्त असते.
• नोंद: कार्बन डायऑक्साईडचे प्रमाण ppm (Parts Per Million) मध्ये मोजले जाते (२८० ppm वरून ४२० ppm).
• त्यामुळे ७०० ppb वरून १७५० ppb पर्यंत वाढणारा वायू मिथेन आहे.
• महत्त्वाची टीप: औद्योगिक क्रांतीच्या ७०० ppb वरून १७५० ppb पर्यंत वाढलेला हरितगृह वायू मिथेन (CH₄) आहे.

The correct answer is Option D (Methane).

Key Points:
• Atmospheric Greenhouse Gas Concentration Trends:
• Methane (CH₄): Pre-industrial concentration of methane was approximately 700 to 722 parts per billion (ppb).
• Due to human activities like expanded paddy cultivation, ruminant livestock farming, fossil fuel mining, and landfills, methane concentration surged past 1,750 ppb (reaching over 1,900 ppb in recent decades), representing an increase of over 150%.
• Global Warming Potential (GWP): Methane is a potent short-lived climate pollutant with a GWP roughly 28-36 times greater than CO₂ over a 100-year time horizon.
• Note: Carbon dioxide concentrations are measured in parts per million (ppm), rising from ~280 ppm to over 420 ppm.
• Key Takeaway: Atmospheric methane (CH₄) concentration rose from ~700 ppb pre-industrial to over 1,750 ppb.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'पर्यावरण प्रदूषण, जागतिक तापमानवाढ, हवामान बदल व आंतरराष्ट्रीय करार (Pollution & Climate Protocols)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

पर्यावरण प्रदूषण: हवा प्रदूषण (आम्ल पाऊस/MIC), जल प्रदूषण (BOD, युट्रोफिकेशन, मिनामाता), मृदा व ई-कचरा (Pollution)

पर्यावरण प्रदूषण: हवा प्रदूषण (आम्ल पाऊस/MIC), जल प्रदूषण (BOD, युट्रोफिकेशन, मिनामाता), मृदा व ई-कचरा (Pollution) या घट...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

जागतिक तापमानवाढ, ओझोन क्षय, मॉन्ट्रियल/क्योटो प्रोटोकॉल, रामसर पाणथळ स्थळे व वन्यजीव प्रकल्प (Climate Agreements)

जागतिक तापमानवाढ, ओझोन क्षय, मॉन्ट्रियल/क्योटो प्रोटोकॉल, रामसर पाणथळ स्थळे व वन्यजीव प्रकल्प (Climate Agreements) या घट...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 15 मि. वाचन

हवामान बदल विज्ञान व भारतातील प्रमुख पर्यावरण कायदे (२०२६ अद्ययावत): वन्यजीव, वन व जैवविविधता कायदे (Climate Science & Environmental Laws 2026)

हरितगृह परिणाम, 100-Year GWP, ओझोन 220 DU, मॉन्ट्रियल व किगाली दुरुस्ती, वन्यजीव कायदा ४ अनुसूची, वन (संरक्षण व संवर्धन)...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2013 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔