#15📅 MPSC Rajyaseva Mains P1 2013 Official Question Paper(2013) +1 गुण

खालील कोणते विधान बरोबर आहे ?
(a) कोळश्याला "पुरलेले सूर्यकिरण" म्हणतात कारण कित्येक वर्षांपूर्वी जमीनीखाली खोल जैविक भाग पुरल्या गेल्याते तो निर्माण होतो.
(b) नैसर्गिक तेल (पेट्रोलियम) व त्याच्या सहवस्तूंना "काळे सोने" म्हणून संबोधिले जाते कारण ते अतिशय किमती आहे.

Which of the following statements is correct?
(a) Coal is referred to as "Buried Sunshine" as it was formed millions of years ago when organic matter got buried under the layers of earth.
(b) Petroleum and its derivatives are called "Black Gold" as they are very valuable.

पर्याय (Options):
a
(a) बरोबर (b) नाही
(a) is correct (b) is not
b
(b) बरोबर (a) नाही
(b) is correct (a) is not
c
(a) व (b) दोन्ही बरोबर नाहीत
neither (a) nor (b) is correct
d
(a) व (b) दोन्ही बरोबर
both (a) and (b) are correct
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) ((a) व (b) दोन्ही बरोबर) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• जीवाश्म इंधने: व्याख्या व वैशिष्ट्ये:
• कोळसा ("पुरलेले सूर्यकिरण" / Buried Sunshine): लाखो वर्षांपूर्वी दलदलीच्या प्रदेशातील वनस्पती गाडल्या जाऊन भूगर्भातील दाब व उष्णतेमुळे त्यांचे कोळशात रूपांतर झाले. वनस्पतींनी साठवलेली ही सौरऊर्जा भूगर्भात साचल्यामुळे कोळशाला 'पुरलेले सूर्यकिरण' म्हणतात.
• पेट्रोलियम ("काळे सोने" / Black Gold): कच्चे खनिज तेल आणि त्यापासून मिळणारे घटक (पेट्रोल, डिझेल, रॉकेल, प्लास्टिक, वंगण) जागतिक अर्थव्यवस्थेत व वाहतुकीत अत्यंत मोलाचे आहेत. त्याच्या काळ्या रंगामुळे आणि अफाट आर्थिक मूल्यामुळे त्याला 'काळे सोने' म्हणतात.
• त्यामुळे विधाने (a) आणि (b) ही दोन्ही विधाने पूर्णपणे बरोबर आहेत.
• महत्त्वाची टीप: कोळशाला 'पुरलेले सूर्यकिरण' आणि पेट्रोलियमला त्याच्या मौल्यवानतेमुळे 'काळे सोने' म्हणतात.

The correct answer is Option D (both (a) and (b) are correct).

Key Points:
• Fossil Fuels: Terminology & Characteristics:
• Coal as "Buried Sunshine": Millions of years ago, prehistoric giant ferns and dense swamp vegetation were buried beneath sediments. Under intense heat and pressure over geological eras, this solar energy stored via photosynthesis was converted into coal; hence geographers term it 'Buried Sunshine'.
• Petroleum as "Black Gold": Crude oil and its numerous refined derivatives (petrol, diesel, kerosene, lubricants, petrochemicals) form the backbone of modern global industry, commerce, and transport. Because of its dark raw liquid colour and immense economic value, it is widely known as 'Black Gold'.
• Both statements (a) and (b) are accurate NCERT geographic facts.
• Key Takeaway: Coal is termed 'Buried Sunshine' and petroleum derivatives are called 'Black Gold'.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'महाराष्ट्रातील राष्ट्रीय उद्याने, व्याघ्र प्रकल्प व खनिज संपत्ती' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2013 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔