पुढील वाक्यात वर्णन केलेल्या गव्हर्नर जनरलचे नाव सांगा :
(a) त्यांनी जनसामान्यांच्या शिक्षणात आस्था दाखविली.
(b) त्यांना स्थानिक भाषांच्या शाळा उघडायच्या होत्या.
(c) त्यांना जास्तीत जास्त लोकांना शिक्षण द्यायचे होते.
(d) त्यांच्या प्रोत्साहनामुळे बंगाल, बॉम्बे आणि पंजाब येथील स्थानिक सरकारांनी स्थानिक शिक्षणाला उत्तेजन दिले.
पुढील वाक्यात वर्णन केलेल्या गव्हर्नर जनरलचे नाव सांगा :
(a) त्यांनी जनसामान्यांच्या शिक्षणात आस्था दाखविली.
(b) त्यांना स्थानिक भाषांच्या शाळा उघडायच्या होत्या.
(c) त्यांना जास्तीत जास्त लोकांना शिक्षण द्यायचे होते.
(d) त्यांच्या प्रोत्साहनामुळे बंगाल, बॉम्बे आणि पंजाब येथील स्थानिक सरकारांनी स्थानिक शिक्षणाला उत्तेजन दिले.
Name the Governor General whose description is given below.
(a) He took interest in mass-education.
(b) He wanted to establish Vernacular Schools.
(c) He wanted to give education to the maximum people.
(d) With his encouragement, the local governments in Bengal, Bombay and the Punjab gave encouragement to Vernacular education.
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (लॉर्ड डलहौसी) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• लॉर्ड डलहौसी (१८४८-१८५६) आणि शिक्षणविषयक कार्य:
• वूडचा खलिता (१८५४): लॉर्ड डलहौसीच्या कार्यकाळात चार्ल्स वूड यांचा प्रसिद्ध शैक्षणिक खलिता स्वीकारला व लागू करण्यात आला.
• देशी भाषांतील शिक्षण: डलहौसीने झिरपता सिद्धांताला छेद देत जनसामान्यांपर्यंत शिक्षण पोहोचवण्यासाठी स्थानिक भाषांतील (प्राथमिक) शाळांच्या स्थापनेला जोरदार पाठिंबा दिला.
• प्रांतीय विस्तार: त्याच्या प्रोत्साहनामुळे बंगाल, बॉम्बे, पंजाब आणि वायव्य प्रांतांतील स्थानिक प्रशासनांनी देशी शाळांचे जाळे निर्माण केले.
• विद्यापीठे: १८५७ मध्ये स्थापन झालेल्या मुंबई, कलकत्ता व मद्रास विद्यापीठांची पायाभरणी डलहौसीच्या धोरणांमुळेच झाली होती.
• महत्त्वाची टीप: लॉर्ड डलहौसीने वूडच्या खलित्याद्वारे बॉम्बे, बंगाल व पंजाबमध्ये स्थानिक भाषांतील शिक्षणाला व जनशिक्षणाला मोठे प्रोत्साहन दिले.
The correct answer is Option C (Lord Dalhousie).
Key Points:
• Lord Dalhousie (1848–1856) & Educational Reforms:
• Wood's Despatch (1854): Implemented during Lord Dalhousie's tenure, often hailed as the 'Magna Carta of English Education in India'.
• Vernacular Education: Dalhousie actively advocated that primary education must be imparted in regional (vernacular) languages to reach the maximum masses, rejecting the 'Downward Filtration Theory'.
• Administrative Expansion: Under his direct encouragement, vernacular primary school networks and Anglo-Vernacular high schools were systematically expanded across Bengal, Bombay, Madras, North-Western Provinces, and Punjab.
• Universities: His governance laid the complete groundwork for the founding of universities at Calcutta, Bombay, and Madras (established in 1857).
• Key Takeaway: Lord Dalhousie actively supported vernacular mass education and implemented Wood's Despatch across Bombay, Bengal, and Punjab.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'ब्रिटिश सत्ता विस्तार, महसूल पद्धती व १८५७ चा राष्ट्रीय उठाव' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
ब्रिटिश सत्ता विस्तार, महसूल पद्धती व प्रशासकीय कायदे: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
प्लासी १७५७ व बक्सर १७६४ लढाई, कायमधारा (कॉर्नवॉलिस १७९३), रयतवारी (मन्रो १८२०), महालवारी पद्धत, तैनाती फौज (वेलस्ली १७९...
१८५७ चा राष्ट्रीय उठाव आणि महाराष्ट्रातील घडामोडी: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
उठावाची राजकीय, सामाजिक व लष्करी कारणे (एनफिल्ड काडतुसे), मंगल पांडे (बराकपूर), बहादुर शाह, झाशीची राणी लक्ष्मीबाई, तात्...
ब्रिटिशकालीन शिक्षण आयोग, वृत्तपत्र कायदे व प्रशासकीय सुधारणा: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
मेकॉले मिनिट्स १८३५ (झिरपता सिद्धांत), वूड्स डिस्पॅच १८५४ (शिक्षणाचा मॅग्ना कार्टा), हंटर कमिशन १८८२ (फुले-रमाबाई साक्ष)...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
इ.स. 1848 मध्ये स्थापन झालेल्या द स्टूडंट्स् लिटररी ॲन्ड साय...
तैनाती फौज धोरणानुसार वॉरन हेस्टिंग्जने औधच्या नवाबाला खालील...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2020 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :