📅MPSC Group B Mains 2019 - Paper 2 (PSI)Google वर फॉलो करा

योग्य जोड्या जुळवा :
खटला : निर्णय
(a) मध्य प्रदेश सरकार वि. बाबुनाथ : (i) सर्वसाधारण अपवाद सिद्ध करण्याची जबाबदारी आरोपीची असते.
(b) बचनसिंग वि. पंजाब सरकार : (ii) जन्मठेपेचा कालावधी 20 वर्षे इतका गणला जावा.
(c) जी.एन. गोडसे वि. महाराष्ट्र सरकार : (iii) शिक्षेच्या धोरणाबाबत मार्गदर्शन
(d) एस.एन. भादोलकर वि. महाराष्ट्र सरकार : (iv) दुर्मिळातील दुर्मिळ गुन्ह्यासाठीच मृत्यूदंडाची शिक्षा दिली जावी.
पर्यायी उत्तरे :

Match the pairs:
Case Laws : Decision
(a) State of M.P. v/s. Babunath : (i) Burden to prove general exception lies on accused
(b) Bacchan Singh v/s. State of Punjab : (ii) Life imprisonment is to be reckoned as equivalent to 20 years
(c) G.N. Godse v/s. State of Maharashtra : (iii) Guidelines for sentencing policy
(d) S.N. Bhadolkar v/s. State of Maharashtra : (iv) Capital punishment only in rarest of rare cases
Answer Options:

पर्याय (Options):
a
(a)-(i), (b)-(iii), (c)-(iv), (d)-(ii)
(a)-(i), (b)-(iii), (c)-(iv), (d)-(ii)
b
(a)-(iii), (b)-(iv), (c)-(ii), (d)-(i)
(a)-(iii), (b)-(iv), (c)-(ii), (d)-(i)
✓ योग्य उत्तर
c
(a)-(i), (b)-(iii), (c)-(ii), (d)-(iv)
(a)-(i), (b)-(iii), (c)-(ii), (d)-(iv)
d
(a)-(iii), (b)-(iv), (c)-(i), (d)-(ii)
(a)-(iii), (b)-(iv), (c)-(i), (d)-(ii)
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) ((a)-(iii), (b)-(iv), (c)-(ii), (d)-(i)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• खटले व त्यांचे सर्वोच्च न्यायालयातील ऐतिहासिक निर्णय:
• मध्य प्रदेश शासन वि. बाबुनाथ: न्यायालयाने फौजदारी शिक्षेच्या धोरणाबाबत (Sentencing policy) मार्गदर्शक तत्त्वे प्रतिपादित केली → (a) - (iii).
• बचनसिंग वि. पंजाब शासन (१९८०): सर्वोच्च न्यायालयाच्या घटनापीठाने फाशीची शिक्षा केवळ 'दुर्मिळातील दुर्मिळ' (Rarest of rare cases) गुन्ह्यांतच दिली जावी असा निकाल दिला → (b) - (iv).
• जी.व्ही. गोडसे वि. महाराष्ट्र शासन (१९६१): भा.दं.वि. कलम ५७ संदर्भात जन्मठेपेच्या शिक्षेचा कालावधी शिक्षेच्या अपूर्णांकांची गणना करताना २० वर्षे इतका गणला जातो यावर निर्णय → (c) - (ii).
• एस.एन. भादोलकर वि. महाराष्ट्र शासन: भारतीय पुरावा कायद्याच्या कलम १०५ नुसार सर्वसाधारण अपवाद सिद्ध करण्याचा भार आरोपीवर असतो या तत्त्वावर निकाल → (d) - (i).
• योग्य जोड्यांचा क्रम: (a)-(iii), (b)-(iv), (c)-(ii), (d)-(i) म्हणजेच पर्याय २ हा अचूक आहे.
• महत्त्वाची टीप: बचनसिंग खटला फाशीसाठी 'दुर्मिळातील दुर्मिळ' तत्त्वाशी तर गोडसे खटला जन्मठेपेच्या कालावधीच्या मोजणीशी संबंधित आहे.

The correct answer is Option B ((a)-(iii), (b)-(iv), (c)-(ii), (d)-(i)).

Key Points:
• Match of Landmark Case Laws and Rulings:
• State of M.P. v. Babunath: Laid down authoritative judicial principles/guidelines regarding sentencing policy and the proportionality of criminal punishment → (a) matches (iii).
• Bachan Singh v. State of Punjab (1980): The landmark Constitution Bench verdict laying down that capital punishment (death penalty) must be awarded only in the "rarest of rare cases" → (b) matches (iv).
• Gopal Vinayak Godse v. State of Maharashtra (1961): Addressed Section 57 IPC, establishing that a sentence of imprisonment for life is not automatically 20 years but equivalent to 20 years only for calculating fractions of punishment; otherwise, it means imprisonment for the remainder of natural life unless remitted → (c) matches (ii).
• S.N. Bhadolkar v. State of Maharashtra: Reaffirmed under Section 105 of the Evidence Act that the burden of proving that the case falls within general exceptions lies squarely on the accused → (d) matches (i).
• Matching sequence: (a)-(iii), (b)-(iv), (c)-(ii), (d)-(i) matches Option 2.
• Key Takeaway: Bachan Singh formulated 'rarest of rare', Gopal Godse addressed life imprisonment fractions (20 years), and Bhadolkar clarified exception burden of proof.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारतीय न्यायव्यवस्था: सर्वोच्च न्यायालय, उच्च न्यायालये व दुय्यम न्यायालये (Indian Judiciary)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

सर्वोच्च न्यायालय (Supreme Court - कलम १२४ ते १४७): रचना, कॉलेजियम पद्धत, अधिकारक्षेत्रे व न्यायालयीन पुनर्विलोकन

भारताने अमेरिकेप्रमाणे दुहेरी न्यायालयीन व्यवस्था (Dual Judiciary) न स्वीकारता 'एकात्मिक व स्वतंत्र न्यायव्यवस्था' (Inte...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

उच्च न्यायालये (कलम २१४ ते २३१) व दुय्यम न्यायालये: मुंबई उच्च न्यायालय, रिट अधिकार (कलम २२६), लोकअदालत व NGT

भारतात उच्च न्यायालयांची स्थापना १८६१ च्या 'इंडियन हायकोर्ट्स ॲक्ट' अन्वये १८६२ मध्ये सर्वप्रथम कलकत्ता, बॉम्बे (मुंबई)...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक घटनात्मक खटले (Landmark SC Judgments): केशवानंद भारती, मिनर्व्हा मिल्स, पुट्टास्वामी व २०२६ पर्यंतचे निकाल

भारतीय राज्यघटनेच्या इतिहासातील सर्व अत्यंत महत्त्वाचे खटले (Landmark Constitutional Cases): शंकरी प्रसाद ते केशवानंद भा...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Mains 2019 - Paper 2 (PSI) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔