जोड्या लावा आणि उत्तराचा योग्य पर्याय निवडा :
(a) वॉरन हेस्टींग्ज -- (i) महालवारी पद्धती
(b) लॉर्ड कॉर्नवॉलिस -- (ii) कायमधारा पद्धती
(c) थॉमस मन्रो -- (iii) रयतवारी पद्धती
(d) होल्ट मॅकेन्झी -- (iv) लिलाव / इजारेदारी पद्धती
जोड्या लावा आणि उत्तराचा योग्य पर्याय निवडा :
(a) वॉरन हेस्टींग्ज -- (i) महालवारी पद्धती
(b) लॉर्ड कॉर्नवॉलिस -- (ii) कायमधारा पद्धती
(c) थॉमस मन्रो -- (iii) रयतवारी पद्धती
(d) होल्ट मॅकेन्झी -- (iv) लिलाव / इजारेदारी पद्धती
Match the following and select the correct answer option:
(a) Warren Hastings -- (i) Mahalwari system
(b) Lord Cornwallis -- (ii) Permanent settlement
(c) Thomas Munro -- (iii) Ryotwari system
(d) Holt Mackenzie -- (iv) Izaredari system (Auction/Bidding system)
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) ((a)-(iv), (b)-(ii), (c)-(iii), (d)-(i)) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• ब्रिटिशकालीन महसूल पद्धती आणि संबंधित प्रशासकांच्या जोड्या:
• वॉरन हेस्टिंग्ज: १७७२ मध्ये महसूल गोळा करण्यासाठी ५ वर्षांची लिलाव / इजारेदारी पद्धत सुरू केली [(a)-(iv)].
• लॉर्ड कॉर्नवॉलिस: १७९३ मध्ये बंगाल प्रांतात कायमधारा पद्धत लागू केली [(b)-(ii)].
• थॉमस मन्रो: १८२० मध्ये मद्रास प्रांतात रयतवारी पद्धत सुरू केली [(c)-(iii)].
• होल्ट मॅकेन्झी: १८२२ मध्ये उत्तर व वायव्य भारतात महालवारी पद्धत विकसित केली [(d)-(i)].
• महत्त्वाची टीप: हेस्टिंग्ज = लिलाव पद्धत, कॉर्नवॉलिस = कायमधारा, मन्रो = रयतवारी, मॅकेन्झी = महालवारी.
The correct answer is Option A ((a)-(iv), (b)-(ii), (c)-(iii), (d)-(i)).
Key Points:
• Match of British Land Revenue Systems and associated administrators:
• Warren Hastings -> Izaredari System (लिलाव पद्धत) (1772 - 5-year and later 1-year bidding for tax farming) [(a)-(iv)].
• Lord Cornwallis -> Permanent Settlement (कायमधारा पद्धत) (1793 in Bengal, Bihar, Orissa) [(b)-(ii)].
• Thomas Munro -> Ryotwari System (रयतवारी पद्धत) (1820 in Madras and Bombay Presidencies) [(c)-(iii)].
• Holt Mackenzie -> Mahalwari System (महालवारी पद्धत) (1822 in North-Western Provinces and Punjab) [(d)-(i)].
• Correct option is (1) [(a)-(iv), (b)-(ii), (c)-(iii), (d)-(i)].
• Key Takeaway: Hastings = Izaredari, Cornwallis = Permanent Settlement, Munro = Ryotwari, Mackenzie = Mahalwari.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'ब्रिटिश सत्ता विस्तार, महसूल पद्धती व १८५७ चा राष्ट्रीय उठाव' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
ब्रिटिश सत्ता विस्तार, महसूल पद्धती व प्रशासकीय कायदे: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
प्लासी १७५७ व बक्सर १७६४ लढाई, कायमधारा (कॉर्नवॉलिस १७९३), रयतवारी (मन्रो १८२०), महालवारी पद्धत, तैनाती फौज (वेलस्ली १७९...
१८५७ चा राष्ट्रीय उठाव आणि महाराष्ट्रातील घडामोडी: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
उठावाची राजकीय, सामाजिक व लष्करी कारणे (एनफिल्ड काडतुसे), मंगल पांडे (बराकपूर), बहादुर शाह, झाशीची राणी लक्ष्मीबाई, तात्...
ब्रिटिशकालीन शिक्षण आयोग, वृत्तपत्र कायदे व प्रशासकीय सुधारणा: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
मेकॉले मिनिट्स १८३५ (झिरपता सिद्धांत), वूड्स डिस्पॅच १८५४ (शिक्षणाचा मॅग्ना कार्टा), हंटर कमिशन १८८२ (फुले-रमाबाई साक्ष)...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
खालील दोन विधानांपैकी कोणते अयोग्य आहेत ? (a) अंबाबाई जी ने...
पुढीलपैकी कोणती संस्था महाराष्ट्रात कार्यरत नव्हती ?
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2014 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :