एल.पी.जी. प्रतिमानाने आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी आणि जागतिक बँकेच्या योजनेंचा अवलंब केला.
योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (स्थैर्य आणि रचनात्मक समायोजन) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• IMF व जागतिक बँकेचे धोरणात्मक प्रारूप:
• १९९१ च्या परकीय चलन संकटाच्या वेळी आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी (IMF) आणि जागतिक बँकेकडून (World Bank) कर्ज मिळवताना भारताने त्यांच्या शिफारशीनुसार एलपीजी सुधारणांचा अवलंब केला.
• या धोरणात दोन मुख्य घटकांचा समावेश होता:
• १. स्थिरीकरण उपाय (Macroeconomic Stabilisation): महागाई नियंत्रित करण्यासाठी आणि आंतरराष्ट्रीय देयकांचा ताळेबंद सुधारण्यासाठी अल्पकालीन राजकोषीय व चलनविषयक उपाय.
• २. रचनात्मक समायोजन कार्यक्रम (Structural Adjustment Programme - SAP): दीर्घकालीन स्वरूपात अर्थव्यवस्थेची कार्यक्षमता वाढवणे, परकीय व्यापार खुला करणे, आणि उद्योग क्षेत्रावरील बंधने दूर करणे.
• त्यामुळे 'स्थैर्य आणि रचनात्मक समायोजन' हे अचूक उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: १९९१ चे एलपीजी मॉडेल हे IMF व जागतिक बँकेच्या 'स्थैर्य आणि रचनात्मक समायोजन' (Stabilisation & Structural Adjustment) धोरणावर आधारित होते.
The correct answer is Option D (stabilisation and structural adjustment).
Key Points:
• The correct option is (4).
• IMF-World Bank Structural Adjustment Framework:
• In 1991, to secure financial assistance under the Extended Fund Facility (EFF) during India's balance of payments crisis, India accepted the Washington Consensus framework advocated by the International Monetary Fund (IMF) and the World Bank.
• The reform programme comprised two complementary packages:
• 1. Macroeconomic Stabilisation Measures (स्थैर्य समायोजन): Short-term measures implemented through monetary and fiscal policies to restore BoP balance and control inflation.
• 2. Structural Adjustment Programmes (रचनात्मक समायोजन): Medium to long-term microeconomic and institutional reforms designed to remove market rigidities, deregulate industry, liberalize foreign trade, and encourage private investment.
• Key Takeaway: The 1991 LPG strategy was grounded in the IMF-World Bank twin policy of macroeconomic stabilization and structural adjustment.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'परकीय व्यापार, व्यवहार तोल व आंतरराष्ट्रीय आर्थिक संस्था (Foreign Trade & BoP)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
भारताचा परकीय व्यापार (Foreign Trade): रचना, दिशा, प्रमुख निर्यात-आयात वस्तू व देश, परकीय व्यापार धोरण (FTP २०२३) आणि SEZ कायदा
परकीय व्यापार (Foreign Trade) हा देशाच्या आर्थिक विकासाचा इंजिन मानला जातो. यामध्ये एका देशाने जगातील इतर देशांशी केलेल्...
व्यवहार तोल (Balance of Payments - BoP): चालू खाते वि. भांडवली खाते, रुपयाची परिवर्तनीयता (तारापोर समिती) व रुपया अवमूल्यन इतिहास
व्यवहार तोल (Balance of Payments - BoP) हे एका निश्चित कालावधीत (साधारणपणे १ आर्थिक वर्षात) देशातील रहिवासी आणि उर्वरित...
आंतरराष्ट्रीय वित्तीय व व्यापार संस्था: आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी (IMF), जागतिक बँक गट (World Bank Group), WTO आणि ब्रिक्स बँक (NDB)
दुसऱ्या महायुद्धानंतर जागतिक आर्थिक स्थैर्य आणि पुनर्बांधणीसाठी जुलै १९४४ मध्ये अमेरिकेतील न्यू हॅम्पशायर येथील ब्रेटन व...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
सार्वजनिक क्षेत्रातील उद्योगांच्या बाबतीत निर्गुवणूकीकरण हे...
राष्ट्रीय महामार्ग विकास प्रकल्प (NHDP) उच्च गुणवत्तेचे महाम...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B Mains 2017 - Paper 2 (STI) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?