खालीलपैकी कोणत्या निवाड्यामध्ये सर्वोच्च न्यायालयाने प्रशासनिक न्यायाधिकरणाची कसोटी सांगितलेली आहे ?
योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (असोशिएटेड सिमेन्ट कंपनी लिमिटेड वि. मध्य प्रदेश राज्य 2005) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• न्यायाधिकरणाची कसोटी (Test of Tribunal): न्यायालयीन निवाडा:
• असोशिएटेड सिमेंट कंपनी खटला: प्रशासकीय कायदा व संविधानाच्या अनुच्छेद 136 आणि 227 च्या संदर्भात एखादी संस्था 'न्यायाधिकरण' (Tribunal) आहे किंवा नाही, हे ठरवण्याच्या निकषांची चर्चा *असोशिएटेड सिमेंट कंपनी (ACC)* च्या खटल्यामध्ये सर्वोच्च न्यायालयाने सविस्तरपणे केली.
• न्यायाधिकरणाचे मुख्य निकष:
• 1. त्या संस्थेला राज्यसंस्थेचे न्यायिक अधिकार कायद्याने प्राप्त झालेले असावेत;
• 2. कामकाज चालवताना नैसर्गिक न्यायाच्या आणि न्यायालयासारख्या कार्यपद्धतीचा वापर होत असावा;
• 3. तिचा निर्णय पक्षकारांवर अंतिम आणि बंधनकारक असावा.
• MPSC च्या अंतिम उत्तरतालिकेनुसार पर्याय क्र. 4 हे अचूक उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: सर्वोच्च न्यायालयाने असोशिएटेड सिमेंट कंपनी खटल्यात प्रशासनिक न्यायाधिकरणाचे निकष व कसोटी स्पष्ट केली.
The correct answer is Option D (Associated Cement Company Ltd. v. State of M.P. 2005).
Key Points:
• Judicial Tests for Administrative Tribunals:
• Associated Cement Companies (ACC) Landmark Principle: In administrative jurisprudence, landmark litigation involving *Associated Cement Companies (ACC)* crystallized the essential tests and attributes required for a quasi-judicial body to be classified as a 'tribunal' under Articles 136 and 227 of the Constitution.
• The 'Tribunal' Test Criteria: The Supreme Court held that to constitute a tribunal, an authority must:
• 1. Derive its adjudicatory authority directly from the State (inherent judicial power of the State);
• 2. Possess procedural trappings of a court;
• 3. Deliver binding and definitive adjudications affecting civil rights.
• MPSC officially marked Option (4) as the correct answer.
• Key Takeaway: Associated Cement Co. case crystallized the constitutional test and attributes of an administrative tribunal.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारतीय न्यायव्यवस्था: सर्वोच्च न्यायालय, उच्च न्यायालये व दुय्यम न्यायालये (Indian Judiciary)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
सर्वोच्च न्यायालय (Supreme Court - कलम १२४ ते १४७): रचना, कॉलेजियम पद्धत, अधिकारक्षेत्रे व न्यायालयीन पुनर्विलोकन
भारताने अमेरिकेप्रमाणे दुहेरी न्यायालयीन व्यवस्था (Dual Judiciary) न स्वीकारता 'एकात्मिक व स्वतंत्र न्यायव्यवस्था' (Inte...
उच्च न्यायालये (कलम २१४ ते २३१) व दुय्यम न्यायालये: मुंबई उच्च न्यायालय, रिट अधिकार (कलम २२६), लोकअदालत व NGT
भारतात उच्च न्यायालयांची स्थापना १८६१ च्या 'इंडियन हायकोर्ट्स ॲक्ट' अन्वये १८६२ मध्ये सर्वप्रथम कलकत्ता, बॉम्बे (मुंबई)...
सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक घटनात्मक खटले (Landmark SC Judgments): केशवानंद भारती, मिनर्व्हा मिल्स, पुट्टास्वामी व २०२६ पर्यंतचे निकाल
भारतीय राज्यघटनेच्या इतिहासातील सर्व अत्यंत महत्त्वाचे खटले (Landmark Constitutional Cases): शंकरी प्रसाद ते केशवानंद भा...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
प्रशासनिक न्यायाधिकरणाला _____ हे बंधनकारक नाही.
पुढीलपैकी कोणाच्या मताप्रमाणे "ड्रॉईट अॅडमिनीस्ट्रॅटिफ (Droi...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2019 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?
