भारतात वित्तीय जबाबदारी आणि अर्थसंकल्प व्यवस्थापन (FRBM) कायदा कोणत्या वर्षी संमत करण्यात आला?
योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (२००३) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• FRBM कायदा, २००३: भारतामध्ये सरकारच्या राजकोषीय कारभारात शिस्त आणण्यासाठी, अर्थसंकल्पीय तूट नियंत्रित करण्यासाठी आणि समष्टी आर्थिक स्थैर्य राखण्यासाठी संसदेने ऑगस्ट २००३ मध्ये 'राजकोषीय जबाबदारी आणि अर्थसंकल्प व्यवस्थापन कायदा' (Fiscal Responsibility and Budget Management Act - FRBM Act, 2003) संमत केला.
• अंमलबजावणी व मुख्य उद्दिष्टे: हा कायदा ५ जुलै २००४ पासून प्रत्यक्ष अंमलात आला (ई. ए. एस. सरमा समितीच्या शिफारशीनुसार). या कायद्याचे मूळ उद्दिष्ट मार्च २००८ (नंतर २००९) पर्यंत सरकारची महसुली तूट (Revenue Deficit) पूर्णपणे शून्यावर (०%) आणणे आणि राजकोषीय तूट (Fiscal Deficit) जीडीपीच्या ३% पर्यंत खाली आणणे हे होते.
• एन. के. सिंग पुनर्विलोकन समिती (२०१६): पुढे २०१६ मध्ये केंद्र सरकारने एन. के. सिंग यांच्या अध्यक्षतेखाली FRBM कायद्याचे पुनर्विलोकन करण्यासाठी समिती नेमली, जिने कर्ज-ते-जीडीपी (Debt-to-GDP) गुणोत्तर केंद्र सरकारसाठी ४०% व राज्यांसाठी २०% (एकत्रित ६०%) ठेवण्याची शिफारस केली.
• इतर पर्यायांचे विश्लेषण: २००० मध्ये हा मसुदा प्रथम संसदेत मांडला गेला होता, २००५ मध्ये माहितीचा अधिकार (RTI) व मनरेगा कायदा संमत झाला, तर २००८ च्या जागतिक आर्थिक मंदीमुळे FRBM मधील उद्दिष्टांना तात्पुरती स्थगिती देण्यात आली होती.
• महत्त्वाची टीप: वित्तीय शिस्त आणि राजकोषीय तूट नियंत्रित करणारा FRBM कायदा भारतात सन २००३ मध्ये संमत करण्यात आला.
The correct answer is Option B (2003).
Key Points:
• Enactment of the FRBM Act, 2003: The Fiscal Responsibility and Budget Management (FRBM) Act was enacted by the Parliament of India in August 2003 (and notified into force on 5 July 2004) to institutionalize financial discipline, reduce India's fiscal deficit, and improve macroeconomic management.
• Statutory Fiscal Targets: Drafted on the recommendations of the E. A. S. Sarma Committee (2000), the Act originally mandated the Central Government to eliminate the Revenue Deficit completely (0%) and reduce the Fiscal Deficit to 3% of GDP by 31 March 2008 (subsequently extended).
• Transparency Statements: The FRBM Act requires the government to lay three policy statements before Parliament along with the Union Budget each year—the Medium-Term Fiscal Policy Statement, the Fiscal Policy Strategy Statement, and the Macroeconomic Framework Statement.
• Distractor Analysis: In 2016, the N. K. Singh FRBM Review Committee recommended an escape clause (up to 0.5% deviation) and a combined Debt-to-GDP ceiling of 60% (40% Centre + 20% States).
• Key Takeaway: The Fiscal Responsibility and Budget Management (FRBM) Act was enacted in India in 2003.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'सार्वजनिक वित्त, कररचना, अर्थसंकल्प व GST (Public Finance & GST)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
सार्वजनिक महसूल, कर रचना (प्रत्यक्ष वि. अप्रत्यक्ष कर), कर सुधारणा समित्या (चेलय्या, केळकर) व वस्तू आणि सेवा कर (GST)
सार्वजनिक वित्त (Public Finance) मध्ये शासनाचे उत्पन्न (महसूल), खर्च, कर्जे आणि वित्तीय प्रशासनाचा अभ्यास केला जातो. शास...
केंद्रीय अर्थसंकल्प (कलम ११२), अर्थसंकल्पाचे प्रकार, वित्तीय तुटींचे सर्व प्रकार (Fiscal, Revenue, Primary Deficit) व FRBM कायदा
भारतीय राज्यघटनेत 'बजेट' (Budget) हा शब्द कुठेही वापरलेला नसून कलम ११२ अंतर्गत त्यास 'वार्षिक वित्तीय विवरणपत्र' (Annual...
वित्त आयोग (कलम २८०): घटनात्मक रचना, कार्ये, १ ला ते १६ वा वित्त आयोग, १५ वा वित्त आयोग (४१% वाटा) व कर वाटप निकष
भारतीय संघराज्यामध्ये केंद्र आणि राज्य सरकारांमध्ये वित्तीय संसाधनांचे न्याय्य आणि समतोल वाटप करण्यासाठी कलम २८० अंतर्गत...
MPSC Group B / Rajyaseva संपूर्ण टेस्ट सिरीज २०२६ — सर्व पेपर्स व स्पष्टीकरण!
१००+ फुल-लेंथ सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक, मागील सर्व प्रश्नपत्रिका आणि सविस्तर स्पष्टीकरणासह.
भारतीय संविधानातील कोणते कलम केंद्रीय अर्थसंकल्पाशी (वार्षिक...
भारतात वस्तू आणि सेवा कर (GST) लागू करण्यासाठी कोणती घटनादुर...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2013 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?