1991 मध्ये खालीलपैकी कोणत्या तीव्र आर्थिक समस्यांना भारताला सामोरे जावे लागले ?
(a) रुपया पूर्ण परिवर्तनशील करणे
(b) भारतीय बाँडच्या विक्रीचे पुनरुत्थान
(c) विदेशी कर्ज मिळविण्यासाठी सुवर्णाचे तारण ठेवणे
(d) कर्ज देणाऱ्या देशाला भौतिक स्वरुपात सुवर्णाचे हस्तांतरण
पर्यायी उत्तरे :
1991 मध्ये खालीलपैकी कोणत्या तीव्र आर्थिक समस्यांना भारताला सामोरे जावे लागले ?
(a) रुपया पूर्ण परिवर्तनशील करणे
(b) भारतीय बाँडच्या विक्रीचे पुनरुत्थान
(c) विदेशी कर्ज मिळविण्यासाठी सुवर्णाचे तारण ठेवणे
(d) कर्ज देणाऱ्या देशाला भौतिक स्वरुपात सुवर्णाचे हस्तांतरण
पर्यायी उत्तरे :
In 1991, India faced a severe economic crisis as it had to:
(a) establish full convertibility of the rupee
(b) sell Resurgent India Bonds
(c) pledge gold to get foreign exchange loans
(d) physically transfer gold to the lender country
Answer Options:
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) ((c) आणि (d)) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• १९९१ चे परकीय चलन संकट (BoP Crisis):
• १९९१ च्या मध्यात भारताची परकीय गंगाजळी केवळ २ आठवड्यांच्या आयातीपुरती (सुमारे १ अब्ज डॉलर) शिल्लक राहिली होती.
• सोने गहाण ठेवणे व प्रत्यक्ष हस्तांतरण (c व d):
• भारतावर दिवाळखोरीची नामुष्की ओढवू नये म्हणून तत्कालीन सरकारने व रिझर्व्ह बँकेने आपले सुवर्ण भांडार गहाण ठेवून विदेशी कर्ज उभे केले.
• मे आणि जुलै १९९१ मध्ये ६७ टनांपेक्षा जास्त सोने विमानाने प्रत्यक्ष बँक ऑफ इंग्लंड आणि युनियन बँक ऑफ स्वित्झर्लंडकडे हलवण्यात (हस्तांतरित करण्यात) आले.
• रुपया चालू खात्यावर पूर्ण परिवर्तनीय ऑगस्ट १९९४ मध्ये झाला.
• 'रिसर्जंट इंडिया बाँड्स' (RIB) १९९१ मध्ये नव्हे, तर १९९८ मध्ये पोखरण-२ अण्वस्त्र चाचणीवरील निर्बंधांनंतर जारी करण्यात आले होते.
• म्हणूनच (c) आणि (d) ही विधाने अचूक आहेत.
• महत्त्वाची टीप: १९९१ च्या परकीय चलन संकटात भारताला सोने गहाण ठेवून ते प्रत्यक्ष बँक ऑफ इंग्लंडकडे हस्तांतरित करावे लागले होते.
The correct answer is Option C ((c) and (d)).
Key Points:
• The 1991 Balance of Payments (BoP) Crisis:
• By mid-1991, India's foreign exchange reserves plummeted to barely cover two weeks of essential imports (~1.1 billion).
• Gold Pledging and Physical Airlifting (c & d):
• To prevent an imminent sovereign default, the Chandrashekhar government and the RBI had to pledge gold reserves to secure emergency external loans.
• In May and July 1991, SBI and RBI physically airlifted over 67 tonnes of gold to the Bank of England and the Union Bank of Switzerland.
• Other Statements:
• (a) Full convertibility on the current account was introduced in 1994, not during the acute distress of 1991.
• (b) Resurgent India Bonds (RIB) were floated much later in 1998 by SBI following post-Pokhran-II sanctions.
• Thus, only (c) and (d) occurred directly as crisis actions in 1991.
• Key Takeaway: During the peak of the 1991 BoP crisis, India pledged and physically airlifted gold to the Bank of England and UBS to secure credit.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'आर्थिक नियोजन, पंचवार्षिक योजना व नीती आयोग (Planning, 12 FYPs & NITI Aayog)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
भारतातील आर्थिक नियोजनाची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी (विश्वेश्वरय्या ते सर्वोदय योजना), नियोजन आयोग व NDC
भारतामध्ये स्वातंत्र्यपूर्व काळापासून आर्थिक नियोजनाची गरज प्रतिपादित करण्यात आली होती. सर मोक्षगुंडम विश्वेश्वरय्या यां...
१ ली ते १२ वी पंचवार्षिक योजना (१९५१-२०१७): सर्व प्रतिमाने, उद्दिष्टे, यश-अपयश, योजना सुट्टी, रोलिंग प्लॅन व LPG सुधारणा
भारताने सोव्हिएत रशियाकडून (USSR) पंचवार्षिक योजनांची प्रेरणा घेऊन १९५१ ते २०१७ या काळात एकूण १२ पंचवार्षिक योजना, ३ वार...
नीती आयोग (NITI Aayog): स्थापना, रचना, सहकारी संघराज्यवाद, बॉटम-अप दृष्टिकोन आणि प्रमुख निर्देशांक व अहवाल
भारत सरकारने ६५ वर्षे जुन्या नियोजन आयोगाच्या (Planning Commission) जागी १ जानेवारी २०१५ रोजी 'नीती आयोग' (NITI Aayog -...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
_____या संस्थेस आंतरराष्ट्रीय आर्थिक संबंधाचा तिसरा स्तंभ मा...
राष्ट्रीय स्पर्धात्मक कार्यक्रम करिता आहे. (a) केवळ महिला उद...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2015 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :