📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2013 PaperGoogle वर फॉलो करा

जर आपण राष्ट्रीय उत्पन्नाचा ढोबळमानाने कल पाहिला तर प्राथमिक उद्योगांचा (भागाचा) सहभाग 1950-51 च्या जी.डी.पी. च्या 55.4% पासून 2008-09 मध्ये 16.9% पर्यंत उतरलेला आढळतो. प्राथमिक उद्योगाचे तीन सहभागी : कृषी, वने व मत्स्य व्यवसाय कसे राहिले ?

If we consider broad trends in distribution of national income the share of the primary sector has declined from 55.4 percent of GDP in 1950-51 to 16.9° percent in 2008-09.
How did the three components of the primary sector agriculture, forestry and fishery behave during the period?

पर्याय (Options):
a
(1) वने व मत्स्य व्यवसाय जवळपास त्याच स्तरावर राहून कृषी क्षेत्रात झपाट्याने उतरण.
Rapid fall in the share of agriculture; the forestry and fishery remaining nearly constant
✓ योग्य उत्तर
b
(2) वने जवळपास त्याच स्तरावर राहून कृषी व मत्स्य व्यवसायात झपाट्याने उतरण.
Rapid fall in the share of agriculture and fishery; forestry remaining nearly constant
c
(3) मत्स्य व्यवसाय त्याच स्तरावर राहून कृषी व वने क्षेत्रात झपाट्याने उतरण.
Rapid fall in the share of agriculture and forestry; fishery remaining nearly constant
d
(4) कृषी, वने व मत्स्य व्यवसायात नियमित सावकाश उतरण.
Steady fall in the share of all the three agriculture, forestry and fishery
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) ((1) वने व मत्स्य व्यवसाय जवळपास त्याच स्तरावर राहून कृषी क्षेत्रात झपाट्याने उतरण.) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• राष्ट्रीय उत्पन्नातील संरचनात्मक बदल: स्वातंत्र्योत्तर भारताच्या आर्थिक विकासात प्राथमिक क्षेत्राचा जीडीपीमधील हिस्सा वेगाने घटला.
• घटकांचे वर्तन: या काळात कृषी क्षेत्राचा हिस्सा झपाट्याने खाली आला, तर वने आणि मत्स्य व्यवसाय यांचा हिस्सा तुलनेने स्थिर (nearly constant) राहिला.
• निष्कर्ष: वने व मत्स्य व्यवसाय जवळपास त्याच स्तरावर राहून कृषी क्षेत्रात झपाट्याने उतरण झाली, हा पर्याय (1) आर्थिक पाहणी अहवालानुसार अचूक आहे.
• महत्त्वाची टीप: नियोजनाच्या दशकात कृषी क्षेत्राचा हिस्सा तीव्रतेने घटला, तर वने व मत्स्य व्यवसायाचा हिस्सा जवळपास स्थिर राहिला.

The correct answer is Option A (Rapid fall in the share of agriculture; the forestry and fishery remaining nearly constant).

Key Points:
• Structural Changes in National Income: Over India's post-independence planning decades, the contribution of the primary sector to GDP underwent massive transformation.
• Component Behavior: While crop agriculture experienced a sharp, rapid decline in its percentage share of national income due to industrial and service sector growth, the relative shares of forestry and logging, and fishery remained relatively steady and low compared to agriculture's massive contraction.
• Conclusion: Option (1) accurately identifies that forestry and fishery remained nearly constant while agriculture saw a rapid fall in its relative GDP share.
• Key Takeaway: While agriculture's share of GDP dropped rapidly over decades of planning, forestry and fishery shares remained relatively constant.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'घटनात्मक संस्था व आयोग (Constitutional Bodies: ECI, UPSC, MPSC, Finance Commission & CAG)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

केंद्रीय निवडणूक आयोग (कलम ३२४), UPSC व MPSC (कलम ३१५ ते ३२३) आणि केंद्रीय वित्त आयोग (कलम २८०): रचना व कार्ये

ज्या संस्थांची व आयोगांची तरतूद भारतीय राज्यघटनेच्या मूळ कलमांमध्ये स्पष्टपणे नमूद केलेली असते, त्यांना 'घटनात्मक संस्था...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG - कलम १४८), महान्यायवादी (कलम ७६), महाधिवक्ता (कलम १६५) व राष्ट्रीय आयोग (NCSC - कलम ३३८, NCST - कलम ३३८A, NCBC - कलम ३३८B)

भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG) हे देशाच्या संपूर्ण वित्तीय व्यवस्थेचे (केंद्र व राज्य पातळीवर) सर्वोच्च नियंत्र...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

निवडणूक कायदे व मतदारसंघ परिसीमन: RPA १९५० व १९५१ कायदे, परिसीमन आयोग, NOTA व निवडणूक सुधारणा

भारतातील निवडणूक कायद्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५० (RPA 1950), लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५१ (RPA 195...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

केंद्र-राज्य वित्तीय संबंध व निधी: वित्त आयोग (कलम २८०), GST परिषद (कलम २७९A), संचित, सार्वजनिक व आकस्मिकता निधी

केंद्र-राज्य वित्तीय संघराज्य रचनेचे सखोल विश्लेषण: कलम २८० केंद्रीय वित्त आयोग (१५ वा व १६ वा वित्त आयोग), कलम २७९A GST...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2013 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔