#63📅 MPSC Rajyaseva Mains P1 2024 Official Question Paper(2024) +1 गुण

संभववांदवाच्या मतांशी असहमत असलेले विधान ओळखा.

Identify the statement that disagrees with the possibilism.
पर्याय (Options):
a
मानव क्रियाशील प्राणी असून तो इतर चतुष्पाद प्राण्यांप्रमाणेच निसर्गावर अवलंबून आहे.
Man is active creatures and depend on nature like other quadruped animals.
✓ योग्य उत्तर
b
मानव क्रियाशील असून तो नैसर्गिक परिस्थितीत परिवर्तन करू शकतो.
Man is active and can change natural conditions.
c
मानव निसर्गाच्या सहकार्याने त्याच्या बरोबर जोडीने काम करतो.
Man works in tandem with nature with its cooperation.
d
वारा, नदया आणि सागर ज्या प्रमाणे भूपृष्ठावर बदल घडवून आणतात त्याच प्रमाणे मानव हा देखील भूपृष्ठावर बदल घडवून आणणारा एक सजिव प्राणी आहे.
Man is also a living organism that changes the earth's surface as like wind, river and ocean.
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (मानव क्रियाशील प्राणी असून तो इतर चतुष्पाद प्राण्यांप्रमाणेच निसर्गावर अवलंबून आहे.) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• संभववाद (Possibilism) संकल्पना:
• फ्रेंच विचारवंत विडाल दे ला ब्लाश आणि लुसियन फेब्वे यांनी संभववादाची संकल्पना मांडली.
• मूलभूत विचार: निसर्ग मानवाला अनेक शक्यता (Possibilities) उपलब्ध करून देतो आणि मानव आपल्या बुद्धिमत्ता व तंत्रज्ञानाच्या आधारे निसर्गामध्ये बदल घडवून आणतो.
• पर्याय १ संभववादाशी असहमत आहे: मानवाला निसर्गावर पशूंप्रमाणे पूर्णतः परावलंबी मानणे हा 'निसर्ग नियतीवाद' (Environmental Determinism) आहे, संभववाद नाही.
• पर्याय २, ३ आणि ४ हे मानवाची क्रियाशीलता आणि निसर्गात बदल करण्याची क्षमता स्पष्ट करतात, जे संभववादाचे मूळ तत्त्व आहे.
• महत्त्वाची टीप: संभववाद मानवाला निसर्गात बदल करणारा क्रियाशील घटक मानतो; मानवाला प्राण्यांप्रमाणे लाचार मानणे हा नियतीवाद आहे.

The correct answer is Option A (Man is active creatures and depend on nature like other quadruped animals.).

Key Points:
• Possibilism in Geographical Thought:
• Pioneered by French geographer Paul Vidal de la Blache and Lucien Febvre.
• Core Theme: Nature is not an absolute master (which is the stance of Environmental Determinism); instead, nature sets limits and offers possibilities, while human beings, as active agents equipped with culture, science, and technology, make choices to modify the physical environment.
• Option 1 disagrees with Possibilism: Describing man as merely a helpless creature passively dependent on nature like four-legged animals represents rigid Environmental Determinism (पर्यावरण नियतीवाद), directly contradicting Possibilism.
• Options 2, 3, and 4 correctly describe human agency and modification powers in alignment with Possibilist philosophy.
• Key Takeaway: Possibilism views humans as active agents of change, whereas treating man as a passive beast dependent on nature is Determinism.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'ब्रिटिश सत्ता विस्तार, महसूल पद्धती व १८५७ चा राष्ट्रीय उठाव' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

ब्रिटिश सत्ता विस्तार, महसूल पद्धती व प्रशासकीय कायदे: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

प्लासी १७५७ व बक्सर १७६४ लढाई, कायमधारा (कॉर्नवॉलिस १७९३), रयतवारी (मन्रो १८२०), महालवारी पद्धत, तैनाती फौज (वेलस्ली १७९...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

१८५७ चा राष्ट्रीय उठाव आणि महाराष्ट्रातील घडामोडी: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

उठावाची राजकीय, सामाजिक व लष्करी कारणे (एनफिल्ड काडतुसे), मंगल पांडे (बराकपूर), बहादुर शाह, झाशीची राणी लक्ष्मीबाई, तात्...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 19 मि. वाचन

ब्रिटिशकालीन शिक्षण आयोग, वृत्तपत्र कायदे व प्रशासकीय सुधारणा: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

मेकॉले मिनिट्स १८३५ (झिरपता सिद्धांत), वूड्स डिस्पॅच १८५४ (शिक्षणाचा मॅग्ना कार्टा), हंटर कमिशन १८८२ (फुले-रमाबाई साक्ष)...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2024 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔