जेव्हा न्युक्लिऑनचे भ्रमण समांतर असते, तेव्हा अणुकेंद्रीय बलाचे वर्तन कसे असते ?
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (बल अधिक मजबूत करते.) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• जेव्हा दोन न्युक्लिऑन्सचे स्पिन (भ्रमण/चक्र) समांतर (Parallel, S = 1, ट्रिपलेट अवस्था) असतात, तेव्हा त्यांच्यातील अणुकेंद्रीय आकर्षण बल अधिक मजबूत/प्रबळ (Stronger) असते.
• जेव्हा त्यांचे स्पिन प्रति-समांतर (Antiparallel, S = 0, सिंगलेट अवस्था) असतात, तेव्हा अणुकेंद्रीय बल तुलनात्मकदृष्ट्या कमकुवत (Weaker) असते.
• ड्युटेरॉन (Deuteron) चे प्रायोगिक उदाहरण: एका प्रोटॉन आणि एका न्यूट्रॉनपासून बनलेला ड्युटेरॉन केंद्रक केवळ समांतर स्पिन (Parallel spin, Triplet state, S=1) असतानाच स्थिर अस्तित्वात राहतो; प्रति-समांतर स्पिनमध्ये ड्युटेरॉनची कोणतीही बद्ध अवस्था (Bound state) अस्तित्वात नाही.
• निष्कर्ष: न्युक्लिऑनचे भ्रमण समांतर असताना अणुकेंद्रीय बल अधिक मजबूत (The force is stronger) होते (पर्याय १).
The correct answer is Option A (The force is stronger).
Key Points:
• Nuclear interactions depend strongly on the mutual orientation of nucleon spins.
• When nucleon spins are parallel (Triplet state, total spin S = 1), the attractive nuclear potential is significantly deeper and the force is stronger.
• When nucleon spins are antiparallel (Singlet state, total spin S = 0), the nuclear interaction is substantially weaker.
• Empirical Proof (Deuteron Ground State): The deuteron (bound state of 1 proton + 1 neutron) exists in nature ONLY in the spin-parallel triplet state (3S1 + 3D1). The spin-antiparallel singlet state is completely unbound.
• Conclusion: When the spin of nucleons are parallel, the nuclear force is stronger (Option 1).
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'रसायनशास्त्र: अणू रचना, मूलद्रव्यांचे आवर्ती वर्गीकरण व रासायनिक बंध (Atomic Structure & Periodic Table)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
द्रव्याचे स्वरूप, अणूची रचना, मूलभूत कण (e⁻, p⁺, n⁰) व समस्थानिके (Isotopes & Atomic Structure)
द्रव्याचे स्वरूप, अणूची रचना, मूलभूत कण (e⁻, p⁺, n⁰) व समस्थानिके (Isotopes & Atomic Structure) या घटकामध्ये द्रव्याचे व...
मूलद्रव्यांचे आवर्ती वर्गीकरण: डोबेरायनर, न्यूलँड्स, मेंडेलीव्ह व आधुनिक आवर्तसारणी (Modern Periodic Table)
मूलद्रव्यांचे आवर्ती वर्गीकरण: डोबेरायनर, न्यूलँड्स, मेंडेलीव्ह व आधुनिक आवर्तसारणी (Modern Periodic Table) या घटकामध्ये...
रासायनिक बंध (आयनिक, सहसंयुज), रासायनिक अभिक्रियांचे प्रकार व ऑक्सिडीकरण-क्षपण (Redox Reactions)
रासायनिक बंध (आयनिक, सहसंयुज), रासायनिक अभिक्रियांचे प्रकार व ऑक्सिडीकरण-क्षपण (Redox Reactions) या घटकामध्ये सहसंयुज बं...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
थर्मोडायनॅमिक्सच्या नियम दोन नुसार हीट इंजीनची कार्यक्षमता क...
खालीलपैकी कोणत्या जीवांच्या पडद्यामध्ये असंतृप्त फॉस्फोलिपिड...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Prelims 2026 - GS Paper 1 इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण पेपर ➔फाईव्ह आईज, या युतीमध्ये खालीलपैकी कोणत्या देशांचा समावेश होतो ?
(a) अमेरिका
(b) ब्रिटन
(c) न्युझीलंड
(d) ऑस्ट्रेलिया
(e) फ्रान्स
(f) जर्मनी
एम.एस. स्वामीनाथन यांच्याविषयी योग्य विधाने ओळखा.
(a) ते तमिळनाडु येथील रहिवासी होते.
(b) त्यांचे उच्च शिक्षण ऑक्सफर्ड विद्यापीठात झाले होते.
(c) ते कृषी विभागाचे शास्त्रज्ञ होते.
(d) ते काहीकाळ राज्यसभेचे सदस्य होते.
(e) त्यांना रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार मिळाला होता.
महिला आरक्षण विधेयक 2023, संदर्भात खाली दिलेली विधाने विचारात घ्या.
(a) नारीशक्ती वंदन अधिनियम हे घटनात्मक विधेयक 2023 (एकशे अठ्ठावीसावे घटनादुरुस्ती विधेयक) म्हणून संसदेत सादर करण्यात आले.
(b) पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 10 सप्टेंबर 2023 रोजी हे महिला आरक्षण विधेयक लोकसभेत सादर केले.
(c) या कायद्याद्वारे लोकसभा आणि राज्य विधानसभेच्या 30% जागा महिलांना देण्यात येणार आहेत.
(d) नव्या संसद भवनातील हे पहिलेच विधेयक आहे.
वरीलपैकी योग्य विधाने ओळखा.
मुख्यमंत्री सौर कृषी वाहिनी योजनेसंदर्भात पुढीलपैकी योग्य विधाने ओळखा.
(a) ही योजना जून, 2017 मध्ये देवेंद्र फडणवीस मुख्यमंत्री असताना सुरू केली होती.
(b) या योजनेचा मुख्य हेतु हा शेतकऱ्यांना कृषी फीडरच्या माध्यमातून वीज पुरवठा उपलब्ध करून देणे, हा आहे.
(c) या योजनेअंतर्गत शेतकऱ्यांना प्रति एकर ₹ 50,000 भाडे देण्याचा निर्णय सरकारने घेतला.
(d) 33 केव्ही उपकेंद्रापासून 10 कि.मी. पर्यंतच्या सरकारी जमिनीवर सोलार पॅनल उभारले जातात.
खालीलपैकी योग्य जोड्या जुळवा :
(a) डॉ. नितीन करमाळकर समिती - (i) महाराष्ट्रामध्ये राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 च्या अंमलबजावणीसाठी
(b) नितीन करीर समिती - (ii) महाराष्ट्र भुषण पुरस्कार वितरणावेळी झालेल्या दुर्घटनेच्या चौकशी संबंधी
(c) सुनिल पवार समिती - (iii) कांद्याचे दर का कोसळतात, याचा अभ्यास करण्यासाठी
(d) डॉ. के. कस्तुरीरंगन समिती - (iv) राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 नुसार पुर्वप्राथमिक ते पदवीपर्यंतचा अभ्यासक्रम तयार करण्यासाठी
अलीकडेच ओडिशाच्या मुख्यमंत्र्यांनी, मुख्यमंत्री संपुर्ण पुष्टी योजना सुरू केली आहे. या योजनेचे/ची प्राथमिक उद्दिष्ट/ष्टे कोणती ?
📚 सामान्य विज्ञान (General Science) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔फाईव्ह आईज, या युतीमध्ये खालीलपैकी कोणत्या देशांचा समावेश होतो ?
(a) अमेरिका
(b) ब्रिटन
(c) न्युझीलंड
(d) ऑस्ट्रेलिया
(e) फ्रान्स
(f) जर्मनी
एम.एस. स्वामीनाथन यांच्याविषयी योग्य विधाने ओळखा.
(a) ते तमिळनाडु येथील रहिवासी होते.
(b) त्यांचे उच्च शिक्षण ऑक्सफर्ड विद्यापीठात झाले होते.
(c) ते कृषी विभागाचे शास्त्रज्ञ होते.
(d) ते काहीकाळ राज्यसभेचे सदस्य होते.
(e) त्यांना रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार मिळाला होता.
महिला आरक्षण विधेयक 2023, संदर्भात खाली दिलेली विधाने विचारात घ्या.
(a) नारीशक्ती वंदन अधिनियम हे घटनात्मक विधेयक 2023 (एकशे अठ्ठावीसावे घटनादुरुस्ती विधेयक) म्हणून संसदेत सादर करण्यात आले.
(b) पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 10 सप्टेंबर 2023 रोजी हे महिला आरक्षण विधेयक लोकसभेत सादर केले.
(c) या कायद्याद्वारे लोकसभा आणि राज्य विधानसभेच्या 30% जागा महिलांना देण्यात येणार आहेत.
(d) नव्या संसद भवनातील हे पहिलेच विधेयक आहे.
वरीलपैकी योग्य विधाने ओळखा.
मुख्यमंत्री सौर कृषी वाहिनी योजनेसंदर्भात पुढीलपैकी योग्य विधाने ओळखा.
(a) ही योजना जून, 2017 मध्ये देवेंद्र फडणवीस मुख्यमंत्री असताना सुरू केली होती.
(b) या योजनेचा मुख्य हेतु हा शेतकऱ्यांना कृषी फीडरच्या माध्यमातून वीज पुरवठा उपलब्ध करून देणे, हा आहे.
(c) या योजनेअंतर्गत शेतकऱ्यांना प्रति एकर ₹ 50,000 भाडे देण्याचा निर्णय सरकारने घेतला.
(d) 33 केव्ही उपकेंद्रापासून 10 कि.मी. पर्यंतच्या सरकारी जमिनीवर सोलार पॅनल उभारले जातात.
खालीलपैकी योग्य जोड्या जुळवा :
(a) डॉ. नितीन करमाळकर समिती - (i) महाराष्ट्रामध्ये राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 च्या अंमलबजावणीसाठी
(b) नितीन करीर समिती - (ii) महाराष्ट्र भुषण पुरस्कार वितरणावेळी झालेल्या दुर्घटनेच्या चौकशी संबंधी
(c) सुनिल पवार समिती - (iii) कांद्याचे दर का कोसळतात, याचा अभ्यास करण्यासाठी
(d) डॉ. के. कस्तुरीरंगन समिती - (iv) राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 नुसार पुर्वप्राथमिक ते पदवीपर्यंतचा अभ्यासक्रम तयार करण्यासाठी
अलीकडेच ओडिशाच्या मुख्यमंत्र्यांनी, मुख्यमंत्री संपुर्ण पुष्टी योजना सुरू केली आहे. या योजनेचे/ची प्राथमिक उद्दिष्ट/ष्टे कोणती ?