#7📅 MPSC Rajyaseva Mains P1 2013 Official Question Paper(2013) +1 गुण

तो एक गणिती, खगोल शास्त्रज्ञ, शास्त्रज्ञ आणि नगररचनाकार होता. त्यांने जयपूर, दिल्ली, उज्जैन, बनारस आणि मथुरा येथे वेधशाळा बांधल्या. हा कोणता राजा होता ?

He was a Mathematician, an astronomer, a scientist and a townplanner. He built big observatories at Jaipur, Delhi, Ujjain, Benaras and Mathura. Who was this king ?
पर्याय (Options):
a
सवाई माधवसिंग
Sawai Madhavsingh
b
राजा मानसिंग
Raja Mansingh
c
राजा तोडरमल
Raja Todarmal
d
वरील एकही नाही
None of the above
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (वरील एकही नाही) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• महाराजा सवाई जयसिंग II (अंबर/जयपूर):
• प्रश्नात वर्णन केलेले महान खगोलशास्त्रज्ञ, गणितज्ञ व नगररचनाकार महाराजा सवाई जयसिंग II (१६८८-१७४३) हे होते.
• त्यांनी १७२७ मध्ये वास्तुशास्त्रानुसार जयपूर या सुनियोजित शहराची स्थापना केली आणि 'झिज-इ-मोहम्मदशाही' हा खगोलशास्त्रीय तक्ता तयार केला.
• जंतर मंतर वेधशाळा: त्यांनी अचूक खगोलीय मोजमापासाठी दिल्ली, जयपूर, उज्जैन, बनारस (वाराणसी) आणि मथुरा या पाच ठिकाणी भव्य वेधशाळा बांधल्या.
• पर्यायांमध्ये सवाई जयसिंग II हे नाव दिलेले नसून सवाई माधवसिंग, राजा मानसिंग आणि राजा तोडरमल दिलेले आहेत; त्यामुळे योग्य उत्तर वरील एकही नाही (None of the above) आहे.
• महत्त्वाची टीप: दिल्ली, जयपूर, उज्जैन, बनारस आणि मथुरा येथे ५ वेधशाळा सवाई जयसिंग II यांनी उभारल्या.

The correct answer is Option D (None of the above).

Key Points:
• Raja Sawai Jai Singh II of Amber/Jaipur:
• The described personality is Maharaja Sawai Jai Singh II (1688–1743), the Kachhwaha ruler of Amber and founder of the planned city of Jaipur (1727).
• Scientific Contributions: He was an accomplished astronomer, mathematician, and town planner. He compiled astronomical tables titled *Zij-i-Muhammad Shahi*.
• Observatories (Jantar Mantar): He constructed five astronomical observatories equipped with masonry instruments at Delhi, Jaipur, Ujjain, Varanasi (Benaras), and Mathura.
• Since the provided options list Sawai Madhavsingh, Raja Mansingh, and Raja Todarmal—and do not include Sawai Jai Singh II—the correct answer is None of the above.
• Key Takeaway: Maharaja Sawai Jai Singh II built the 5 astronomical observatories (Jantar Mantar) at Delhi, Jaipur, Ujjain, Varanasi, Mathura.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'ब्रिटिश सत्ता विस्तार, महसूल पद्धती व १८५७ चा राष्ट्रीय उठाव' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

ब्रिटिश सत्ता विस्तार, महसूल पद्धती व प्रशासकीय कायदे: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

प्लासी १७५७ व बक्सर १७६४ लढाई, कायमधारा (कॉर्नवॉलिस १७९३), रयतवारी (मन्रो १८२०), महालवारी पद्धत, तैनाती फौज (वेलस्ली १७९...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

१८५७ चा राष्ट्रीय उठाव आणि महाराष्ट्रातील घडामोडी: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

उठावाची राजकीय, सामाजिक व लष्करी कारणे (एनफिल्ड काडतुसे), मंगल पांडे (बराकपूर), बहादुर शाह, झाशीची राणी लक्ष्मीबाई, तात्...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 19 मि. वाचन

ब्रिटिशकालीन शिक्षण आयोग, वृत्तपत्र कायदे व प्रशासकीय सुधारणा: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

मेकॉले मिनिट्स १८३५ (झिरपता सिद्धांत), वूड्स डिस्पॅच १८५४ (शिक्षणाचा मॅग्ना कार्टा), हंटर कमिशन १८८२ (फुले-रमाबाई साक्ष)...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2013 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔