राज्य शासन, मानवी हक्कांच्या उल्लंघनाबाबत, उद्भवणाऱ्या अपराधांची संपरिक्षा त्वरेने होण्याच्या प्रयोजनासाठी, उच्च न्यायालयाच्या मुख्य न्यायाधिशांच्या सहमतीने अधिसूचनेद्वारे प्रत्येक जिल्ह्यांकरिता उक्त अपरांधांची संपरिक्षा करण्यासाठी हे मानवी हक्क न्यायालय म्हणून विनिर्दिष्ट करील.
(a) सत्र न्यायालय
(b) शहर दिवाणी न्यायालय
(c) कामगार न्यायालय
(d) कौटुंबिक न्यायालय
अचूक पर्याय निवडा :
राज्य शासन, मानवी हक्कांच्या उल्लंघनाबाबत, उद्भवणाऱ्या अपराधांची संपरिक्षा त्वरेने होण्याच्या प्रयोजनासाठी, उच्च न्यायालयाच्या मुख्य न्यायाधिशांच्या सहमतीने अधिसूचनेद्वारे प्रत्येक जिल्ह्यांकरिता उक्त अपरांधांची संपरिक्षा करण्यासाठी हे मानवी हक्क न्यायालय म्हणून विनिर्दिष्ट करील.
(a) सत्र न्यायालय
(b) शहर दिवाणी न्यायालय
(c) कामगार न्यायालय
(d) कौटुंबिक न्यायालय
अचूक पर्याय निवडा :
For the purpose of providing speedy trial of offences arising out of violation of human rights, State Govt. may with the concurrence of the Chief Justice of the High Court, by notification, specify for each district a to be a human rights court to try the said offences.
(a) Sessions Court
(b) City Civil Court
(c) Labour Court
(d) Family Court
Choose the correct option:
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (फक्त (a) बरोबर) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• मानवी हक्क संरक्षण कायदा, १९९३ – कलम ३०:
• कलम ३० हे प्रत्येक जिल्ह्यातील 'मानवी हक्क न्यायालय' स्थापन करण्याशी संबंधित आहे.
• या कलमानुसार, मानवी हक्कांच्या उल्लंघनातून निर्माण होणाऱ्या गुन्ह्यांची त्वरित सुनावणी करण्यासाठी, राज्य शासन उच्च न्यायालयाच्या मुख्य न्यायाधीशांच्या संमतीने प्रत्येक जिल्ह्यासाठी 'सत्र न्यायालय' (Court of Session) हे मानवी हक्क न्यायालय म्हणून विनिर्दिष्ट करू शकते.
• यात दिवाणी, कामगार अथवा कौटुंबिक न्यायालयाचा समावेश होत नाही.
• म्हणून फक्त (a) बरोबर (पर्याय १) हे योग्य उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: मानवी हक्क कायद्याच्या कलम ३० अन्वये उच्च न्यायालयाच्या मुख्य न्यायाधीशांच्या संमतीने प्रत्येक जिल्ह्यातील सत्र न्यायालयाला मानवी हक्क न्यायालय घोषित केले जाते.
The correct answer is Option A (Only (a) is correct).
Key Points:
• Protection of Human Rights Act, 1993 – Section 30:
• Section 30 provides for "Human Rights Courts" in each district.
• It states: 'For the purpose of providing speedy trial of offences arising out of violation of human rights, the State Government may, with the concurrence of the Chief Justice of the High Court, by notification, specify for each district a Court of Session to be a Human Rights Court to try the said offences.'
• A City Civil Court, Labour Court, or Family Court cannot be specified under this provision.
• Therefore, Only (a) Sessions Court is correct (Option 1).
• Key Takeaway: Section 30 empowers the State Government, with the Chief Justice's concurrence, to designate a Court of Session as a Human Rights Court.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारतीय न्यायव्यवस्था: सर्वोच्च न्यायालय, उच्च न्यायालये व दुय्यम न्यायालये (Indian Judiciary)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
सर्वोच्च न्यायालय (Supreme Court - कलम १२४ ते १४७): रचना, कॉलेजियम पद्धत, अधिकारक्षेत्रे व न्यायालयीन पुनर्विलोकन
भारताने अमेरिकेप्रमाणे दुहेरी न्यायालयीन व्यवस्था (Dual Judiciary) न स्वीकारता 'एकात्मिक व स्वतंत्र न्यायव्यवस्था' (Inte...
उच्च न्यायालये (कलम २१४ ते २३१) व दुय्यम न्यायालये: मुंबई उच्च न्यायालय, रिट अधिकार (कलम २२६), लोकअदालत व NGT
भारतात उच्च न्यायालयांची स्थापना १८६१ च्या 'इंडियन हायकोर्ट्स ॲक्ट' अन्वये १८६२ मध्ये सर्वप्रथम कलकत्ता, बॉम्बे (मुंबई)...
सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक घटनात्मक खटले (Landmark SC Judgments): केशवानंद भारती, मिनर्व्हा मिल्स, पुट्टास्वामी व २०२६ पर्यंतचे निकाल
भारतीय राज्यघटनेच्या इतिहासातील सर्व अत्यंत महत्त्वाचे खटले (Landmark Constitutional Cases): शंकरी प्रसाद ते केशवानंद भा...
MPSC Group B / Rajyaseva संपूर्ण टेस्ट सिरीज २०२६ — सर्व पेपर्स व स्पष्टीकरण!
१००+ फुल-लेंथ सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक, मागील सर्व प्रश्नपत्रिका आणि सविस्तर स्पष्टीकरणासह.
हुंडा बंदी अधिनियम, 1961 च्या कलम 4 अन्वये जी कोणी व्यक्ती व...
महाराष्ट्र पोलीस अधिनियम, 1951 अंतर्गत सिद्धापराध व्यक्तीला...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B Mains 2021 - Paper 2 (PSI) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :