#45📅 MPSC Rajyaseva Prelims 2013 - GS Paper 1(2013) +1 गुण

खालील विधाने भारतातील दारिद्रयाच्या संकल्पनेशी संलग्न आहेत :
(a) दारिद्र्यरेषेची संकल्पना कॅलरीजच्या स्वरूपात मांडली आहे.
(b) दारिद्र्य आणि भूक या दोन्ही संकल्पना एकच आहेत.
(c) "दारिद्रयरेषा टोपली (Basket)" मधील वस्तू आणि सेवांमधे बदल घडवून आणला गेला आहे.
(d) शिक्षण आणि आरोग्यावरील खर्च समाविष्ट करण्यासाठी नवीन पद्धतीशास्त्र सुचवले गेले आहे.
वरीलपैकी कोणती विधाने एस्. डी. तेंडुलकर कमिटीच्या दारिद्र्यसंकल्पनेनुसार बरोबर आहेत ?

Following statements relate to the definition of poverty in India:
(a) Poverty line is defined in terms of calories.
(b) Poverty and hunger are one and the same.
(c) Poverty Line Basket (PLB) goods and services have been changed over time.
(d) New methodology to include expenditure on education and health is recommended.
Which of the above statements is/are correct as per the definition of poverty given by S.D. Tendulkar Committee ?

पर्याय (Options):
a
(a) आणि (d)
(a) and (d)
b
(b)
(b)
c
(b) आणि (c)
(b) and (c)
d
(d)
(d)
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) ((d)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• कॅलरी निकष बाजूला सारला: तेंडुलकर समितीने पारंपरिक कॅलरी उपभोग (२४००/२१०० कॅलरी) पद्धत पूर्णपणे सोडून दिली.
• आरोग्य व शिक्षण खर्च समाविष्ट
: समितीने दारिद्र्यरेषेच्या टोपलीत (PLB) खाजगी क्षेत्रातील शिक्षण व आरोग्यावरील प्रत्यक्ष खर्चाचा समावेश करणारे नवीन पद्धतीशास्त्र (Methodology) सुचवले.
• त्यामुळे विधान (d) हे तेंडुलकर समितीच्या व्याख्येनुसार अचूक आहे.

The correct answer is Option D ((d)).

Key Points:
• Moved AWAY from Calorie Consumption: It explicitly shifted away from the traditional calorie intake norm (2400/2100 kcal).
• Included Education & Health
: It recommended incorporating explicit private expenditure on education, health, electricity, and footwear into the Poverty Line Basket (PLB).
• Statement (d) correctly highlights this methodological shift introduced by Tendulkar.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'दारिद्र्य, बेरोजगारी व मानवी विकास (Poverty, Unemployment & Human Development)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

दारिद्र्य संकल्पना, मोजमाप पद्धती, दारिद्र्य रेषा व सर्व तज्ज्ञ समित्या (दांडेकर-रथ ते तेंडुलकर व रंगराजन)

Topic 61: दारिद्र्य व बेरोजगारी Note ID: 125 दारिद्र्य संकल्पना, मोजमाप पद्धती, दारिद्र्य रेषा व सर्व तज्ज्ञ समित्या निर...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

बेरोजगारी: प्रकार, मोजमाप पद्धती (UPS, UPSS, CWS, CDS), PLFS अहवाल व प्रमुख राष्ट्रीय रोजगार योजना

Topic 61: दारिद्र्य व बेरोजगारी Note ID: 126 बेरोजगारी: संकल्पना, सर्व प्रकार, मोजमाप पद्धती (UPS, UPSS, CWS, CDS) व PLF...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

मानवी विकास निर्देशांक (HDI): ३ आयाम, ४ निर्देशक, असमानता समायोजित IHDI, GII व भारतातील कल्याणकारी धोरणे

Topic 61: दारिद्र्य व बेरोजगारी Note ID: 127 मानवी विकास निर्देशांक (HDI): ३ आयाम, ४ निर्देशक, IHDI, GII व भारतातील कल्य...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Prelims 2013 - GS Paper 1 इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔