📅MPSC Group B Mains 2013 - Paper 2 (PSI)Google वर फॉलो करा

पुढील अधिकारांमुळे मानवी अधिकार तयार झाले :

Following rights led to the formation of Human Rights:
पर्याय (Options):
a
कायदेशीर अधिकार
Legal Rights
b
नैसर्गिक अधिकार
Natural Rights
✓ योग्य उत्तर
c
सामान्य अधिकार
Ordinary Rights
d
वरील पैकी नाही
None of the above
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (नैसर्गिक अधिकार) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• नैसर्गिक अधिकारांमधून मानवी हक्कांचा उगम:
• तत्वज्ञानात्मक पार्श्वभूमी: आधुनिक मानवी हक्कांची संकल्पना ही पाश्चात्त्य विचारवंत जॉन लॉक, थॉमस पेन आणि रुसो यांनी मांडलेल्या नैसर्गिक अधिकारांच्या (Natural Rights) सिद्धांतातून विकसित झाली.
• मूलभूत विचार: मानवाला जन्मतःच निसर्गाने जीवित, स्वातंत्र्य आणि समतेचे काही अहस्तांतरणीय अधिकार बहाल केलेले असतात; हे अधिकार कोणत्याही राजाने किंवा शासनाने दिलेले नसतात, त्यामुळे राज्य ते हिरावून घेऊ शकत नाही.
• रूपांतरण: विसाव्या शतकात याच नैसर्गिक अधिकारांचे रूपांतर जागतिक पातळीवर संहिताबद्ध 'मानवी अधिकारांमध्ये' (Human Rights) झाले.
• त्यामुळे मानवी अधिकार हे नैसर्गिक अधिकारांमुळे तयार झाले आहेत.
• महत्त्वाची टीप: मानवी हक्कांची निर्मिती ही जॉन लॉक यांच्या 'नैसर्गिक अधिकारांच्या' (Natural Rights) सिद्धांतातून झाली.

The correct answer is Option B (Natural Rights).

Key Points:
• Evolution of Human Rights from Natural Rights:
• Philosophical Roots: Modern human rights conceptually evolved from the doctrine of Natural Rights (नैसर्गिक अधिकार) propounded during the Enlightenment by philosophers like John Locke, Thomas Paine, and Jean-Jacques Rousseau.
• Core Principle: Locke posited that human beings possess inalienable rights to *Life, Liberty, and Estate (Property)* by virtue of being born human, prior to and independent of any government or positive legal code.
• Transition: Over the 19th and 20th centuries, these natural rights were universalized and codified into international declarations and constitutional frameworks as fundamental 'Human Rights'.
• Hence, Natural Rights directly gave rise to Human Rights.
• Key Takeaway: Human Rights historically evolved from the philosophical concept of Natural Rights (Life, Liberty, and Equality).

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्यघटनेची निर्मिती, स्रोत, सरनामा व परिशिष्टे (Constitutional Framework & Features)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

संविधान सभेची निर्मिती, कामकाज, मसुदा समिती व राज्यघटना स्वीकृती

भारतीय संविधान हे भारताच्या सार्वभौमत्वाचे आणि लोकशाहीचे सर्वोच्च प्रतीक आहे. स्वतंत्र भारतासाठी स्वतःची एक स्वतंत्र घटन...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटनेचे आंतरराष्ट्रीय स्रोत व भारत सरकार कायदा १९३५

भारतीय राज्यघटना ही केवळ उसनवारी नसून जगातील सर्वोत्कृष्ट लोकशाही मूल्यांचे भारतीय परिस्थितीनुसार केलेले सुंदर 'तुलनात्म...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble): तत्त्वे, उद्दिष्टे, ४२ वी घटनादुरुस्ती व सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक खटले

भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble / प्रास्ताविका / उद्देशिका) म्हणजे राज्यघटनेचे ओळखपत्र (Identity Card of the Constitu...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटनेतील सर्व १२ परिशिष्टे (Schedules १ ते १२): संपूर्ण विश्लेषण व महत्त्वाच्या घटनादुरुस्त्या

२६ जानेवारी १९५० रोजी मूळ राज्यघटनेत ८ परिशिष्टे (Schedules) होती. त्यानंतर विविध घटनादुरुस्त्यांद्वारे आणखी ४ परिशिष्टे...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Mains 2013 - Paper 2 (PSI) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔