📅MPSC Rajyaseva Mains P4 2019 PaperGoogle वर फॉलो करा

खालील विधाने 1997 साली प्रारंभ केलेल्या लक्ष्यित सार्वजनिक वितरण व्यवस्थेविषयीची आहेत.
(a) ही व्यवस्था फक्त दारिद्रय रेषेखालील लोकांसाठी धान्यपुरवठा करण्यासाठी आहे.
(b) या व्यवस्थेने आपले सार्वत्रिक स्वरूप कायम राखले आहे.
खालीलपैकी कोणता पर्याय योग्य आहे ?
(1) दोन्ही विधाने चुकीची आहेत.
(2) दोन्ही विधाने बरोबर आहेत.
(3) विधान (a) चुकीचे आहे.
(4) विधान (b) चुकीचे आहे.

Following are the statements about targetted public distribution system introduced in 1997.
(a) It aimed at providing food-grains only to people below poverty line.
(b) It has maintained its universal nature.
Which of the following options is correct?
(1) Both statements are wrong.
(2) Both statements are correct.
(3) statement (a) is wrong.
(4) statement (b) is wrong.

पर्याय (Options):
a
दोनों विधाने चुकीची आहेत.
Both statements are wrong.
b
दोनों विधाने बरोबर आहेत.
Both statements are correct.
c
विधान (a) चुकीचे आहे.
statement (a) is wrong.
d
विधान (b) चुकीचे आहे.
statement (b) is wrong.
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (विधान (b) चुकीचे आहे.) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• लक्ष्यित सार्वजनिक वितरण प्रणाली (TPDS): भारत सरकारने जून 1997 मध्ये जुन्या PDS व्यवस्थेत बदल करून TPDS सुरू केली.
• विधान (a) बरोबर आहे: या व्यवस्थेचा मुख्य उद्देश दारिद्र्यरेषेखालील (BPL) लोकांना सवलतीच्या दरात धान्य पुरवणे हा होता.
• विधान (b) चूक आहे: TPDS मुळे जुनी सार्वत्रिक (Universal) पद्धत बदलली आणि ती लक्ष्यित बनली, म्हणजेच याने आपले सार्वत्रिक स्वरूप कायम ठेवले नाही.
• त्यामुळे विधान (b) चुकीचे असून पर्याय (4) योग्य आहे.
• महत्त्वाची टीप: विधान (a) सत्य आहे, परंतु विधान (b) चुकीचे आहे कारण TPDS ने सार्वत्रिक स्वरूप सोडले होते.

The correct answer is Option D (statement (b) is wrong.).

Key Points:
• Targeted Public Distribution System (TPDS): Launched by the Government of India in June 1997 to revamp the PDS.
• Statement (a) is correct: TPDS specifically targeted food-grain allocation differently for Below Poverty Line (BPL) and Above Poverty Line (APL) families, focusing special subsidized relief towards BPL households.
• Statement (b) is incorrect: By introducing differentiated target groups (BPL vs APL) with differential pricing, TPDS lost its universal nature (which the earlier generalized PDS possessed). Since statement (b) claims it maintained its universal nature, it is wrong.
• Therefore, statement (b) is wrong, making option (4) the right choice.
• Key Takeaway: Statement (a) is correct, but statement (b) is wrong because TPDS abandoned its universal nature in favor of targeted BPL/APL categorisation.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'दारिद्र्य, बेरोजगारी व मानवी विकास (Poverty, Unemployment & Human Development)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

दारिद्र्य संकल्पना, मोजमाप पद्धती, दारिद्र्य रेषा व सर्व तज्ज्ञ समित्या (दांडेकर-रथ ते तेंडुलकर व रंगराजन)

Topic 61: दारिद्र्य व बेरोजगारी Note ID: 125 दारिद्र्य संकल्पना, मोजमाप पद्धती, दारिद्र्य रेषा व सर्व तज्ज्ञ समित्या निर...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

बेरोजगारी: प्रकार, मोजमाप पद्धती (UPS, UPSS, CWS, CDS), PLFS अहवाल व प्रमुख राष्ट्रीय रोजगार योजना

Topic 61: दारिद्र्य व बेरोजगारी Note ID: 126 बेरोजगारी: संकल्पना, सर्व प्रकार, मोजमाप पद्धती (UPS, UPSS, CWS, CDS) व PLF...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

मानवी विकास निर्देशांक (HDI): ३ आयाम, ४ निर्देशक, असमानता समायोजित IHDI, GII व भारतातील कल्याणकारी धोरणे

Topic 61: दारिद्र्य व बेरोजगारी Note ID: 127 मानवी विकास निर्देशांक (HDI): ३ आयाम, ४ निर्देशक, IHDI, GII व भारतातील कल्य...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2019 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔