#54📅 MPSC Rajyaseva Prelims 2013 - GS Paper 1(2013) +1 गुण

डायक्लोरोडायफेनिल ट्रायक्लोरो इथेन (डीडीटी) सर्वप्रथम क्लोरिनेटेड ऑरगॅनिक कीटकनाशक असून परिणामकारक कीड नष्ट करणाऱ्या त्याच्या गुणांकरता पॉल मुलर यांना मेडीसीन व फिजिऑलॉजीचे 1948 चे नोबेल पारितोषिक प्रदान करण्यात आले.
(a) डीडीटी मलेरिया पसरविणाऱ्या मच्छरांविरुद्ध परिणाम कारक आहे.
(b) डीडीटी टायफस वाहतूक करणाऱ्या उवांविरूद्ध (lice) परिणामकारक आहे.
(c) डीडीटी पाण्यातील माशांकरिता अत्यंत विषारी आहे.
(d) प्राणीजन डीडीटीचे सहज चयापचय प्रक्रिया (पृथक्करण) करु शकत नाहीत.
वरील कोणती विधाने खरी आहेत ?

Dichlorodiphenyl Trichloro Ethane (DDT) is the first chlorinated organic insecticide for the discovery of its effectiveness as an insecticide Paul Muller was awarded Nobel Prize in Medicine and physiology in 1948.
(a) DDT is effective against mosquitos that spread malaria.
(b) DDT is effective against lice that carry typhus.
(c) DDT has high toxicity towards fish.
(d) DDT is not metabolised easily by animals.
Which of the above statements are correct?

पर्याय (Options):
a
(a) व (c)
(a) and (c)
b
(a) व (d)
(a) and (d)
c
(a), (c) व (d)
(a), (c) and (d)
d
(a), (b), (c) व (d)
(a), (b), (c) and (d)
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) ((a), (b), (c) व (d)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• डी.डी.टी. (DDT) विषयी विधाने:**
• (a व b) मलेरिया पसरवणाऱ्या डासांवर आणि टायफस पसरवणाऱ्या उवांवर अत्यंत प्रभावी कीटकनाशक.
• (c) पाण्यातील जीव, विशेषतः माशांसाठी अतिशय विषारी.
• (d) चरबीत विरघळणारे असल्यामुळे प्राणी याचे सहज चयापचय करू शकत नाहीत, ज्यामुळे जैव-संचयन (Bioaccumulation) होते.
• त्यामुळे चारही विधाने (a, b, c व d) पूर्णपणे बरोबर आहेत.

The correct answer is Option D ((a), (b), (c) and (d)).

Key Points:
• (a & b) Highly effective vector control against Anopheles mosquitoes (Malaria) and lice (Typhus), leading to Paul Müller's 1948 Nobel Prize.
• (c) Extremely toxic to aquatic life, especially fish, disrupting ecosystems.
• (d) Fat-soluble and non-biodegradable; animals cannot easily metabolize or excrete it, leading to bioaccumulation and biomagnification.
• All four statements (a, b, c, d) are scientifically accurate.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'पोषण, जीवनसत्त्वे, मानवी रोग, लसीकरण व आरोग्यशास्त्र (Nutrition, Vitamins & Human Diseases)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

पोषणशास्त्र: कर्बोदके, प्रथिने, मेद, जीवनसत्त्वे (Vitamins A, B, C, D, E, K), खनिजे व अभावजन्य आजार (Nutrition)

पोषणशास्त्र: कर्बोदके, प्रथिने, मेद, जीवनसत्त्वे (Vitamins A, B, C, D, E, K), खनिजे व अभावजन्य आजार (Nutrition) या घटकाम...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

मानवी संसर्गजन्य व असंसर्गजन्य रोग: जीवाणू, विषाणू, आदिजीव, बुरशीजन्य रोग, निदान चाचण्या व लस (Human Diseases)

मानवी संसर्गजन्य व असंसर्गजन्य रोग: जीवाणू, विषाणू, आदिजीव, बुरशीजन्य रोग, निदान चाचण्या व लस (Human Diseases) या घटकामध...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 15 मि. वाचन

सूक्ष्मजीवशास्त्र व रोगप्रतिकारशक्ती: जिवाणू, विषाणू, कवक, जन्मजात व उपार्जित प्रतिकारशक्ती, प्रतिपिंडे व अँटीबायोटिक्स (Microbiology & Immunity)

सूक्ष्मजीव वर्गीकरण, विषाणू रचना, जन्मजात व उपार्जित प्रतिकारशक्ती, प्रतिपिंडांचे प्रकार (IgG, IgA, IgM, IgE), सक्रिय-नि...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 15 मि. वाचन

राष्ट्रीय लसीकरण वेळापत्रक (UIP २०२६): BCG, OPV, Pentavalent, Rotavirus, MR, Td व विशेष लसी (National Immunization Schedule 2026)

आरोग्य मंत्रालयाचे २०२६ मधील अधिकृत लसीकरण वेळापत्रक, जन्म ते १६ वर्षांपर्यंतच्या लसी, गर्भवती महिलांसाठी Td लस आणि मिशन...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Prelims 2013 - GS Paper 1 इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔