#54📅 MPSC Rajyaseva Mains P4 2016 Official Question Paper(2016) +1 गुण

पुढील विधानांचा विचार करा. विधान (I) : सामान्यपणे ज्या पैश्यामध्ये पतपैसा निर्माण करण्याची शक्ती असते त्याला उच्च शक्ती पैसा असे म्हणतात. विधान (II) : उच्च शक्ती पैश्याच्या संज्ञेत जनतेच्या हातातील चलन, बँकेकडील रोखता निधी व इतर ठेवीचा समावेश होतो. आता सांगा :

Consider the following statements: Statement (I): Generally, the money that can create credit money is called high powered money. Statement (II): High powered money includes currency in the hand of people, liquidity of banks and other deposits State:

पर्याय (Options):

विधान (I) बरोबर, (II) चूक

Statement (I) is correct, (II) incorrect

विधान (II) बरोबर, (1) चूक

Statement (II) is correct, (I) incorrect

दोन्ही विधाने चूक

Both statements are incorrect

दोन्ही विधाने बरोबर

Both statements are correct

✓ योग्य उत्तर

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (दोन्ही विधाने बरोबर) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• योग्य पर्याय मूल्यमापन: या प्रश्नाचे अचूक उत्तर पर्याय (4) दोन्ही विधाने बरोबर हे आहे.
• उच्च शक्ती पैसा (High Powered Money / Base Money):
• विधान (I): ज्या मुद्रेमध्ये व्यावसायिक बँकांच्या माध्यमातून पतपैसा (Credit Money) निर्माण करण्याची मूळ क्षमता असते, त्याला उच्च शक्ती पैसा म्हणतात. (सत्य)
• विधान (II): उच्च शक्ती पैशाच्या संकल्पनेत जनतेच्या हातातील चलन, बँकांकडील रोखता निधी (Cash reserves) आणि आरबीआयकडील इतर ठेवींचा समावेश होतो. (सत्य)
• विश्लेषण: उच्च शक्ती पैसा (M0) च्या व्याख्येशी संबंधित दोन्ही विधाने अर्थशास्त्रीय दृष्टिकोनातून पूर्णपणे सत्य आहेत.
• परीक्षा दृष्टीकोन: मध्यवर्ती बँकेद्वारे नियंत्रित केल्या जाणाऱ्या या बेस मनीवरच देशातील एकूण पतनिर्मिती अवलंबून असते.
• महत्त्वाची टीप: पतपैसा निर्माण करणारा उच्च शक्ती पैसा आणि त्यात जनतेकडील चलन, बँकांची रोकड व आरबीआय ठेवींचा समावेश असणे, दोन्ही विधाने सत्य आहेत.

The correct answer is Option D (Both statements are correct).

Key Points:
• Correct Option Evaluation: The correct answer is option (4) Both statements are correct.
• High Powered Money (Base Money / Reserve Money - M0):
• Statement I: High-powered money (H) serves as the foundation upon which commercial banks create credit money through the money multiplier process. (Correct)
• Statement II: High-powered money comprises currency in circulation (held by the public and cash with banks) plus commercial bank deposits with the RBI (other deposits with RBI). This matches the standard monetary definition (H = C + R). (Correct)
• Analysis: Both statements accurately define high-powered money and its functional role in credit creation.
• Exam Insight: High-powered money is directly controlled by the central bank (RBI), whereas total money supply (M3) is influenced by the money multiplier.
• Key Takeaway: Both statements regarding high-powered money creating credit and including currency, bank reserves, and RBI deposits are correct.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स बँकिंग प्रणाली, मौद्रिक धोरण व वित्तीय बाजार (Banking, Monetary Policy & Markets)

सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'बँकिंग प्रणाली, मौद्रिक धोरण व वित्तीय बाजार (Banking, Monetary Policy & Markets)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI): स्थापना, इतिहास (हिल्टन यंग आयोग), राष्ट्रीयीकरण, संघटनात्मक रचना व सर्व वैधानिक कार्ये

भारतीय रिझर्व्ह बँक (Reserve Bank of India - RBI) ही भारताची सर्वोच्च मध्यवर्ती बँक (Central Bank) असून देशातील संपूर्ण...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

मौद्रिक धोरण समिती (MPC), संख्यात्मक व गुणात्मक साधने, महागाई लक्ष्य चौकट आणि चलनवाढ मोजमाप (CPI वि. WPI)

मौद्रिक धोरण (Monetary Policy) म्हणजे अर्थव्यवस्थेत किंमत स्थैर्य (Price Stability) राखत आर्थिक विकासाला गती देण्यासाठी...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

बँकिंग राष्ट्रीयीकरण, नरसिंहम समित्या I व II, NPA निवारण (IBC २०१६, SARFAESI), Basel मानके आणि वित्तीय बाजार (नाणे वि. भांडवली बाजार)

भारतातील बँकिंग व्यवस्थेचा इतिहास १९६९ आणि १९८० च्या दोन मोठ्या राष्ट्रीयीकरणाच्या लाटांनी आणि १९९१ च्या LPG सुधारणांनंत...

वाचा➔

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📲 ॲपमध्ये उघडा / डाऊनलोड टेस्ट सिरीज➔

←

मागील प्रश्न #53

सुरेश तेंडुलकर (2009) समितीने अगोदरच्या दारिद्रय अनुमान पद्ध...

पुढील प्रश्न #55

खालील विधाने विचारात घ्या. (a) 2014-15 मध्ये महाराष्ट्राच्या...

→

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2016 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔ 4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड