राज्यघटनेच्या अनुच्छेद 368 संबंधी खालील विधाने विचारात घ्या :
(a) राष्ट्रपतीच्या पूर्व परवानगीने घटनादुरुस्ती विधेयक मंत्री किंवा संसदेचा कोणताही सभासद मांडू शकतो.
(b) घटनादुरुस्ती विधेयकास मंजूरी देण्याबाबत संसदेच्या दोन्ही सभागृहामध्ये कोंडी निर्माण झाल्यास संयुक्त बैठक घेण्याची तरतूद आहे.
(c) अनुच्छेद - 368 अन्वये मंजूर झालेल्या घटनादुरुस्ती विधेयकास मान्यता देण्याचे बंधन राष्ट्रपतीवर नसते.
(d) राज्यघटनेच्या सातव्या परिशिष्टामध्ये बदल करण्यासाठी निम्म्या राज्य विधिमंडळांची मान्यता आवश्यक असते.
यापैकी कोणते/ती विधान/ने बरोबर आहे/त ?
राज्यघटनेच्या अनुच्छेद 368 संबंधी खालील विधाने विचारात घ्या :
(a) राष्ट्रपतीच्या पूर्व परवानगीने घटनादुरुस्ती विधेयक मंत्री किंवा संसदेचा कोणताही सभासद मांडू शकतो.
(b) घटनादुरुस्ती विधेयकास मंजूरी देण्याबाबत संसदेच्या दोन्ही सभागृहामध्ये कोंडी निर्माण झाल्यास संयुक्त बैठक घेण्याची तरतूद आहे.
(c) अनुच्छेद - 368 अन्वये मंजूर झालेल्या घटनादुरुस्ती विधेयकास मान्यता देण्याचे बंधन राष्ट्रपतीवर नसते.
(d) राज्यघटनेच्या सातव्या परिशिष्टामध्ये बदल करण्यासाठी निम्म्या राज्य विधिमंडळांची मान्यता आवश्यक असते.
यापैकी कोणते/ती विधान/ने बरोबर आहे/त ?
Consider the following statements related to Article - 368 of the Constitution:
(a) The Constitutional amendment bill can be introduced by a minister or by any member of Parliament with the prior permission of the President.
(b) There is a provision for holding a joint sitting of both the Houses of Parliament if there is a deadlock over the passage of a constitutional amendment bill.
(c) It is not obligatory for the President to give his assent to a constitutional amendment bill passed under Article - 368.
(d) To amend Seventh Schedule of the constitution, ratification of half of the state legislature's is essential.
Which of these statements is/are correct?
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (फक्त (d)) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• अनुच्छेद ३६८ मधील घटनादुरुस्ती तरतुदींचे विश्लेषण:
• विधान (a) चुकीचे आहे: घटनादुरुस्ती विधेयक संसदेत मांडण्यासाठी राष्ट्रपतींच्या पूर्वपरवानगीची आवश्यकता नसते.
• विधान (b) चुकीचे आहे: घटनादुरुस्ती विधेयकावर दोन्ही सभागृहांत मतभेद झाल्यास संयुक्त बैठकीची कोणतीही तरतूद नाही (कलम १०८ मधील संयुक्त बैठक केवळ सामान्य विधेयकांसाठी असते).
• विधान (c) चुकीचे आहे: २४ व्या घटनादुरुस्ती १९७१ अन्वये संसदेने मंजूर केलेल्या घटनादुरुस्ती विधेयकाला संमती देणे राष्ट्रपतींवर बंधनकारक करण्यात आले आहे.
• विधान (d) बरोबर आहे: अनुच्छेद ३६८(२) च्या परंतुकानुसार, संघराज्यीय वैशिष्ट्यांमध्ये जसे की सातव्या परिशिष्टातील सूचींमध्ये बदल करण्यासाठी संसदेच्या विशेष बहुमतासोबतच किमान निम्म्या घटकराज्यांच्या विधिमंडळांची साध्या बहुमताने मंजुरी आवश्यक असते.
• महत्त्वाची टीप: सातव्या परिशिष्टात बदल करण्यासाठी किमान निम्म्या राज्यांच्या विधिमंडळांची मंजुरी आवश्यक असते.
The correct answer is Option C ((d) Only).
Key Points:
• Deconstruction of Article 368 Mechanics:
• Statement (a) is incorrect: A constitutional amendment bill does not require the prior permission/recommendation of the President.
• Statement (b) is incorrect: There is no provision for a joint sitting of both Houses in case of disagreement over a Constitutional Amendment Bill (unlike ordinary bills under Article 108).
• Statement (c) is incorrect: By the 24th Constitutional Amendment Act, 1971, it was made mandatory/obligatory for the President to give his assent to a Constitutional Amendment Bill.
• Statement (d) is correct: Under the proviso to Article 368(2), federal provisions—including any of the Lists in the Seventh Schedule—mandate ratification by the legislatures of not less than one-half of the States.
• Key Takeaway: Amending the 7th Schedule requires ratification by at least half of the state legislatures.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'आणीबाणी विषयक तरतुदी व महत्त्वपूर्ण घटनादुरुस्त्या (Emergency & Amendments)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
आणीबाणी विषयक तरतुदी (भाग १८, कलम ३५२ ते ३६०): राष्ट्रीय आणीबाणी, राष्ट्रपती राजवट व आर्थिक आणीबाणी
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग १८ (कलम ३५२ ते ३६०) मध्ये आणीबाणीच्या असाधारण तरतुदी करण्यात आल्या आहेत. या तरतुदींचा मूळ उद्दे...
महत्त्वपूर्ण व ऐतिहासिक घटनादुरुस्त्या (१ ली ते १०६ वी): कलम ३६८ दुरुस्ती पद्धत, ४२ वी, ४४ वी, ७३ वी, ८६ वी, १०१ वी ते १०६ वी
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग २० (कलम ३६८) मध्ये संविधानात सुधारणा करण्याचा अधिकार आणि त्याची कार्यपद्धती स्पष्ट करण्यात आली...
भारतीय राज्यघटना २०२६ चालू घडामोडी: प्रमुख घटनादुरुस्त्या, सर्वोच्च न्यायालय ऐतिहासिक निकाल, नवीन फौजदारी कायदे व पदस्थ
भारतीय राज्यघटना व कायदा चालू घडामोडी २०२६ (सप्टेंबर २०२६ पर्यंत अद्ययावत): अधिकृत घटनात्मक पदस्थ (राष्ट्रपती, CJI, CEC,...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
'जनहित याचिके' संदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या : (a) ती क...
केंद्र आणि राज्यांमधील संबंधांबाबतच्या तरतुदी भारतीय राज्यघट...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2020 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?