भारताच्या नियंत्रक व महालेखापरीक्षकासंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या -
(a) भारतीय राज्यघटनेच्या कलम 148 नुसार राष्ट्रपती नियंत्रक व महालेखापरीक्षकांची नियुक्ती करतात.
(b) शासकीय खर्चाचे लेखापरीक्षण करणे हे नियंत्रक व महालेखापरीक्षकाचे प्रमुख कार्य आहे.
(c) नियंत्रक व महालेखापरीक्षक आपला अहवाल संसदेला सादर करतात.
वरीलपैकी कोणते/ती विधान/ने बरोबर आहे/त ?
भारताच्या नियंत्रक व महालेखापरीक्षकासंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या -
(a) भारतीय राज्यघटनेच्या कलम 148 नुसार राष्ट्रपती नियंत्रक व महालेखापरीक्षकांची नियुक्ती करतात.
(b) शासकीय खर्चाचे लेखापरीक्षण करणे हे नियंत्रक व महालेखापरीक्षकाचे प्रमुख कार्य आहे.
(c) नियंत्रक व महालेखापरीक्षक आपला अहवाल संसदेला सादर करतात.
वरीलपैकी कोणते/ती विधान/ने बरोबर आहे/त ?
Consider the following statements regarding with the Comptroller and Auditor General of India:
(a) According to article 148 of Constitution of India, the Comptroller and Auditor General is appointed by the President.
(b) The main duty of the CAG is to audit the Government expenditure.
(c) The CAG submitted his report to the Parliament.
Which of the statement/s given above is/are correct?
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) ((a) आणि (b)) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (कलम १४८, १४९, १५१):
• विधान (a): कलम १४८(१) नुसार भारताच्या नियंत्रक व महालेखापरीक्षकांची नियुक्ती राष्ट्रपतींद्वारे केली जाते (बरोबर).
• विधान (b): केंद्र व राज्य सरकारांच्या तिजोरीतून होणाऱ्या शासकीय खर्चाचे व महसुलाचे लेखापरीक्षण करणे हे कॅगचे मुख्य कर्तव्य आहे (बरोबर).
• विधान (c): कलम १५१(१) नुसार कॅग आपला केंद्र शासनाचा अहवाल संसदेला थेट सादर न करता राष्ट्रपतींना सादर करतात आणि राष्ट्रपती तो संसदेच्या दोन्ही सभागृहांसमोर मांडतात (चूक).
• त्यामुळे विधाने (a) आणि (b) बरोबर आहेत.
• अधिकृत उत्तरतालिकेनुसार पर्याय क्रमांक (1) हे अचूक उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: कॅगची नियुक्ती राष्ट्रपती करतात (कलम १४८) आणि कलम १५१ नुसार ते आपला अहवाल संसदेला नव्हे तर राष्ट्रपतींना सादर करतात.
The correct answer is Option A ((a) and (b)).
Key Points:
• Constitutional Duties and Reporting of the CAG:
• Statement (a): Article 148(1) explicitly states that the CAG of India shall be appointed by the President by warrant under his hand and seal (Correct).
• Statement (b): Under Article 149 and the CAG Act 1971, the primary duty of the CAG is to audit all receipts and expenditure of the Union and State governments (Correct).
• Statement (c): Under Article 151(1), the CAG submits reports relating to the accounts of the Union to the PRESIDENT (not directly to Parliament), who then causes them to be laid before each House of Parliament (Incorrect).
• Therefore, only statements (a) and (b) are correct.
• Matches Option (1).
• Key Takeaway: The CAG is appointed by the President (Article 148) and audits public expenditure; under Article 151, the CAG submits reports to the President, not directly to Parliament.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'घटनात्मक संस्था व आयोग (Constitutional Bodies: ECI, UPSC, MPSC, Finance Commission & CAG)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
केंद्रीय निवडणूक आयोग (कलम ३२४), UPSC व MPSC (कलम ३१५ ते ३२३) आणि केंद्रीय वित्त आयोग (कलम २८०): रचना व कार्ये
ज्या संस्थांची व आयोगांची तरतूद भारतीय राज्यघटनेच्या मूळ कलमांमध्ये स्पष्टपणे नमूद केलेली असते, त्यांना 'घटनात्मक संस्था...
भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG - कलम १४८), महान्यायवादी (कलम ७६), महाधिवक्ता (कलम १६५) व राष्ट्रीय आयोग (NCSC - कलम ३३८, NCST - कलम ३३८A, NCBC - कलम ३३८B)
भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG) हे देशाच्या संपूर्ण वित्तीय व्यवस्थेचे (केंद्र व राज्य पातळीवर) सर्वोच्च नियंत्र...
निवडणूक कायदे व मतदारसंघ परिसीमन: RPA १९५० व १९५१ कायदे, परिसीमन आयोग, NOTA व निवडणूक सुधारणा
भारतातील निवडणूक कायद्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५० (RPA 1950), लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५१ (RPA 195...
केंद्र-राज्य वित्तीय संबंध व निधी: वित्त आयोग (कलम २८०), GST परिषद (कलम २७९A), संचित, सार्वजनिक व आकस्मिकता निधी
केंद्र-राज्य वित्तीय संघराज्य रचनेचे सखोल विश्लेषण: कलम २८० केंद्रीय वित्त आयोग (१५ वा व १६ वा वित्त आयोग), कलम २७९A GST...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
भारताच्या नियंत्रक व लेखापरीक्षकाबाबत खालीलपैकी कोणते विधान/...
लक्षवेधी सूचनेच्या संदर्भात _____ ही योग्य विधान/ने आहेत. (a...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B Mains 2018 - Paper 2 (ASO) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :