आर्थिक सुधारणांच्या परिणामा संदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या.
(a) 1992-93 आणि 2000-01 मध्ये आर्थिक वृद्धिचा वार्षिक सरासरी दर 6.3% होता.
(b) सुधारणा कार्यक्रमांचा दारिद्र्य कमी करण्यात कमी सकारात्मक परिणाम झाला.
(c) भारतीय परकीय विनिमय व्यवस्थापणातील सुधारणामुळे परकीय गुंतवणुकदारांचा आत्मविश्वास वाढला.
वरीलपैकी कोणते/ती विधान/ने बरोबर आहे/आहेत ?
आर्थिक सुधारणांच्या परिणामा संदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या.
(a) 1992-93 आणि 2000-01 मध्ये आर्थिक वृद्धिचा वार्षिक सरासरी दर 6.3% होता.
(b) सुधारणा कार्यक्रमांचा दारिद्र्य कमी करण्यात कमी सकारात्मक परिणाम झाला.
(c) भारतीय परकीय विनिमय व्यवस्थापणातील सुधारणामुळे परकीय गुंतवणुकदारांचा आत्मविश्वास वाढला.
वरीलपैकी कोणते/ती विधान/ने बरोबर आहे/आहेत ?
Consider the following statements regarding the impact of Economic reforms:
(a) Between 1992-93 and 2000-01 the economy grew at an annual average rate of 6.3%.
(b) The reform programme on poverty reduction was less positive.
(c) India's improved foreign exchange management restored the confidence of foreign investors.
Which of the statement/s given above is/are correct ?
योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (वरील सर्व) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• आर्थिक सुधारणांचे परिणाम (१९९१ नंतर):
• विधान (a) बरोबर आहे; १९९२-९३ ते २०००-०१ या काळात भारताचा आर्थिक वृद्धी दर वार्षिक सरासरी ६.३% इतका राहिला.
• विधान (b) बरोबर आहे; आर्थिक वाढ होऊनही दारिद्र्य निर्मूलन आणि ग्रामीण रोजगारावर सुरुवातीला अपेक्षेप्रमाणे जलद सकारात्मक परिणाम दिसून आला नाही.
• विधान (c) बरोबर आहे; परकीय विनिमय साठ्यात सुधारणा झाल्यामुळे परकीय गुंतवणूकदारांचा भारतावरील आत्मविश्वास बळावला.
• त्यामुळे सर्व विधाने (a), (b) आणि (c) सत्य आहेत, म्हणून पर्याय (4) योग्य आहे.
• महत्त्वाची टीप: १९९१ च्या सुधारणांमुळे ६.३% वृद्धी दर आणि परकीय चलनात वाढ झाली, परंतु दारिद्र्य निर्मूलनावरील परिणाम मंद होता.
The correct answer is Option D (All of the above).
Key Points:
• Impact of Economic Reforms (Post-1991):
• Statement (a) is correct; during the post-reform decade (1992-93 to 2000-01), India's GDP grew at an impressive annual average rate of around 6.3%.
• Statement (b) is correct; critics note that while growth accelerated, the direct impact on rapid poverty reduction and rural employment generation was initially sluggish and less positive than expected ('jobless growth' concerns).
• Statement (c) is correct; foreign exchange reserves surged due to trade opening and capital account management, restoring international investor confidence.
• Therefore, all statements (a), (b), and (c) are correct, making option (4) the right choice.
• Key Takeaway: Post-1991 reforms led to 6.3% average growth and improved forex reserves, though poverty reduction impacts were debated.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'आर्थिक नियोजन, पंचवार्षिक योजना व नीती आयोग (Planning, 12 FYPs & NITI Aayog)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
भारतातील आर्थिक नियोजनाची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी (विश्वेश्वरय्या ते सर्वोदय योजना), नियोजन आयोग व NDC
भारतामध्ये स्वातंत्र्यपूर्व काळापासून आर्थिक नियोजनाची गरज प्रतिपादित करण्यात आली होती. सर मोक्षगुंडम विश्वेश्वरय्या यां...
१ ली ते १२ वी पंचवार्षिक योजना (१९५१-२०१७): सर्व प्रतिमाने, उद्दिष्टे, यश-अपयश, योजना सुट्टी, रोलिंग प्लॅन व LPG सुधारणा
भारताने सोव्हिएत रशियाकडून (USSR) पंचवार्षिक योजनांची प्रेरणा घेऊन १९५१ ते २०१७ या काळात एकूण १२ पंचवार्षिक योजना, ३ वार...
नीती आयोग (NITI Aayog): स्थापना, रचना, सहकारी संघराज्यवाद, बॉटम-अप दृष्टिकोन आणि प्रमुख निर्देशांक व अहवाल
भारत सरकारने ६५ वर्षे जुन्या नियोजन आयोगाच्या (Planning Commission) जागी १ जानेवारी २०१५ रोजी 'नीती आयोग' (NITI Aayog -...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
वस्तु निर्माण क्षेत्रात उद्योगधंद्यांचे वर्गीकरण करतांना मध्...
खालीलपैकी कोणता घटक ग्रामीण आरोग्य पायाभूत सुविधेपैकी एक नाह...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2017 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :