खालील विधानांचा विचार करा.
अ) वनस्पती मोठ्या प्रमाणात इन्फ्रारेड प्रकाश परावर्तित करतात.
ब) सदाहरित वनस्पतीपेक्षा लाकडाचे इन्फ्रारेड प्रकाश-परावर्तन खूपच कमी असते.
क) पाणी आणि मृदा हेदेखील प्रात्याक्षिकपणे कोणताही इन्फ्रारेड प्रकाश परावर्तित करत नाहीत.
वरीलपैकी कोणते विधान / विधाने बरोबर आहे/त ?
खालील विधानांचा विचार करा.
अ) वनस्पती मोठ्या प्रमाणात इन्फ्रारेड प्रकाश परावर्तित करतात.
ब) सदाहरित वनस्पतीपेक्षा लाकडाचे इन्फ्रारेड प्रकाश-परावर्तन खूपच कमी असते.
क) पाणी आणि मृदा हेदेखील प्रात्याक्षिकपणे कोणताही इन्फ्रारेड प्रकाश परावर्तित करत नाहीत.
वरीलपैकी कोणते विधान / विधाने बरोबर आहे/त ?
Consider the following statements.
a) Vegetation reflects a large portion of infrared light.
b) The hardwood have a much lower infrared reflection than the evergreen.
c) Water and soil also reflect practically no infrared light.
Which of the above statement(s) is/are correct?
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (फक्त अ आणि क) आहे. [टीप: MPSC अंतिम उत्तरतालिकेत हा प्रश्न रद्द (#) करण्यात आला आहे, मात्र ऑनलाइन सरावासाठी हा पर्याय निवडण्यायोग्य ठेवला आहे].
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• आयोगाच्या अंतिम उत्तरतालिकेनुसार हा प्रश्न रद्द (#) करण्यात आला आहे.
• विधान अ वैज्ञानिकदृष्ट्या बरोबर आहे: निरोगी वनस्पती पानांच्या मेसोफिल रचनेमुळे नियर-इन्फ्रारेड (NIR) प्रकाशाचे मोठ्या प्रमाणात परावर्तन करतात.
• विधान ब मधील विसंगती: इंग्रजीत 'Hardwood' म्हणजे रुंद पानांची पानझडी झाडे, ज्यांचे इन्फ्रारेड परावर्तन सदाहरित सूचीपर्णी झाडांपेक्षा जास्त असते. मराठीत याचा अर्थ 'लाकूड' असा चुकीचा भाषांतरित झाला.
• विधान क मधील त्रुटी: पाणी इन्फ्रारेड प्रकाश पूर्णपणे शोषून घेते हे खरे असले, तरी कोरडी मृदा (माती) इन्फ्रारेडचे लक्षणीय परावर्तन करते; त्यामुळे 'मृदा कोणताही प्रकाश परावर्तित करत नाही' हे विधान चुकीचे ठरते.
• या त्रुटी व भाषांतरातील गोंधळामुळे आयोगाने हा प्रश्न रद्द केला आहे.
• महत्त्वाची टीप: वनस्पती नियर-इन्फ्रारेडचे उच्च परावर्तन करतात; अनुवाद दोष व विधानांमधील विसंगतीमुळे हा प्रश्न रद्द करण्यात आला.
The correct answer is Option A (Only a and c). [Note: This question was officially cancelled (#) by MPSC in the final key, but this option is selectable for online practice].
Key Points:
• This question was officially CANCELLED (#) by MPSC in the Final Answer Key. Therefore, no option is treated as the final correct answer.
• Statement a is scientifically true: Healthy green vegetation reflects strongly in the Near-Infrared (NIR) region (40–50%) due to internal spongy mesophyll cell structure.
• Statement b and translation issues: In remote sensing, broadleaf deciduous trees (hardwoods) actually reflect MORE near-infrared radiation than conifer needle-bearing evergreens (softwoods). Furthermore, the Marathi translation translated 'hardwood' literally as 'लाकूड' (dead wood) instead of पानझडी/कठीण लाकूड वृक्षांची पाने, introducing significant translation error.
• Statement c is factually flawed: While clear water absorbs infrared strongly (reflecting almost none in NIR), dry soils typically reflect a significant and rising amount of infrared light across NIR wavelengths.
• Due to translation and conceptual ambiguities, MPSC cancelled the question.
• Key Takeaway: Healthy vegetation strongly reflects NIR light, while soils show increasing NIR reflectance (Question cancelled by MPSC).
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'महाराष्ट्राचे हवामान, पर्जन्यमान व वनांचे प्रकार' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
बलूनमधून घेतलेले पहिले हवाई छायाचित्र 1958 मध्ये ______ यांन...
खालीलपैकी कोणत्या प्रकारचा रिझोल्यूशन रिमोट सेन्सींग सेन्सरद...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group C Mains 2025 - Paper 2 (सामान्य क्षमता चाचणी) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण पेपर ➔घरगुती उपभोगाला चालना देण्यासाठी प्राप्तिकरात घट करणे हे _______ याचे उदाहरण आहे.
महाराष्ट्र मानवी विकास अहवाल 2012 अनुसार मानवी विकासाच्या खालीलपैकी कोणत्या निर्देशांकांमध्ये जिल्ह्यांतर्गत राज्यभर असमानता कायम आहे?
(a) उत्पन्न (b) अर्भक जीवन शक्यता (c) एकूण साक्षरता (d) स्थूल पटनोंदणी प्रमाण
लोकसंख्या संक्रमण सिद्धांताच्या दुसऱ्या टप्प्यात मृत्यू दर कमी आणि _______ दिसून येतो.
व्यापार चक्रातील आकुंचन या कालावधीत अर्थव्यवस्थेत खालीलपैकी कोणते बदल होतात?
(a) वस्तू व सेवांच्या किंमतीत वाढ
(b) वास्तविक GDP मधील घट
(c) रोजगारात घट
(d) गुंतवणुकीत घट
शाश्वत विकास उद्दिष्टे (SDG) भारत निर्देशांक 2023-24 संदर्भात पुढील विधाने विचारात घ्या :
(a) या निर्देशांकाद्वारे सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांची शाश्वत विकास उद्दिष्टांच्या (SDGs) संदर्भातील प्रगती 113 निर्देशांकांच्या आधारे मोजली जाते, जी राष्ट्रीय निर्देशक ढाचा (NIF) शी सुसंगत आहे.
(b) प्रत्येक राज्य व केंद्रशासित प्रदेशासाठी सर्व 17 शाश्वत विकास उद्दिष्टांवर (SDGs) उद्दिष्टनिहाय गुण गणना केली जाते.
(c) एखाद्या राज्य किंवा केंद्रशासित प्रदेशाचा एकत्रित गुण क्रमांक (composite score) हा निर्देशांकात समाविष्ट असलेल्या SDGs वरील उद्दिष्टनिहाय गुणांचे एकत्रीकरण करून निश्चित केला जातो.
(d) या निर्देशांकात 0 गुण मिळणे म्हणजे त्या राज्याने किंवा केंद्रशासित प्रदेशाने मूल्यमापनातील SDG उद्दिष्टे पूर्णपणे साध्य केली आहेत असे दर्शविते.
सहकारी विकास निधी (CDF) बद्दल योग्य विधान/ने कोणती आहेत?
(a) त्याची स्थापना नाबार्डने केली आहे.
(b) त्याची स्थापना 1993 मध्ये केली गेली.
(c) सहकारी पतसंस्थांचे मजबुतीकरण हे या योजनेचे एक उद्दिष्ट आहे.
📚 महाराष्ट्राचा व भारताचा भूगोल (Geography) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔घरगुती उपभोगाला चालना देण्यासाठी प्राप्तिकरात घट करणे हे _______ याचे उदाहरण आहे.
महाराष्ट्र मानवी विकास अहवाल 2012 अनुसार मानवी विकासाच्या खालीलपैकी कोणत्या निर्देशांकांमध्ये जिल्ह्यांतर्गत राज्यभर असमानता कायम आहे?
(a) उत्पन्न (b) अर्भक जीवन शक्यता (c) एकूण साक्षरता (d) स्थूल पटनोंदणी प्रमाण
लोकसंख्या संक्रमण सिद्धांताच्या दुसऱ्या टप्प्यात मृत्यू दर कमी आणि _______ दिसून येतो.
व्यापार चक्रातील आकुंचन या कालावधीत अर्थव्यवस्थेत खालीलपैकी कोणते बदल होतात?
(a) वस्तू व सेवांच्या किंमतीत वाढ
(b) वास्तविक GDP मधील घट
(c) रोजगारात घट
(d) गुंतवणुकीत घट
शाश्वत विकास उद्दिष्टे (SDG) भारत निर्देशांक 2023-24 संदर्भात पुढील विधाने विचारात घ्या :
(a) या निर्देशांकाद्वारे सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांची शाश्वत विकास उद्दिष्टांच्या (SDGs) संदर्भातील प्रगती 113 निर्देशांकांच्या आधारे मोजली जाते, जी राष्ट्रीय निर्देशक ढाचा (NIF) शी सुसंगत आहे.
(b) प्रत्येक राज्य व केंद्रशासित प्रदेशासाठी सर्व 17 शाश्वत विकास उद्दिष्टांवर (SDGs) उद्दिष्टनिहाय गुण गणना केली जाते.
(c) एखाद्या राज्य किंवा केंद्रशासित प्रदेशाचा एकत्रित गुण क्रमांक (composite score) हा निर्देशांकात समाविष्ट असलेल्या SDGs वरील उद्दिष्टनिहाय गुणांचे एकत्रीकरण करून निश्चित केला जातो.
(d) या निर्देशांकात 0 गुण मिळणे म्हणजे त्या राज्याने किंवा केंद्रशासित प्रदेशाने मूल्यमापनातील SDG उद्दिष्टे पूर्णपणे साध्य केली आहेत असे दर्शविते.
सहकारी विकास निधी (CDF) बद्दल योग्य विधान/ने कोणती आहेत?
(a) त्याची स्थापना नाबार्डने केली आहे.
(b) त्याची स्थापना 1993 मध्ये केली गेली.
(c) सहकारी पतसंस्थांचे मजबुतीकरण हे या योजनेचे एक उद्दिष्ट आहे.