खालील विधाने लक्षात घ्या :
(a) उच्च न्यायालयातून निवृत्त झालेल्या कायम न्यायाधिशांना सर्वोच्च किंवा इतर उच्च न्यायालयात वकिली करता येते.
(b) महाभियोगाचा प्रस्ताव संसदेच्या विचाराधीन असल्यास संसद किंवा राज्यविधिमंडळामध्ये उच्च न्यायालयातील न्यायाधिशांच्या वर्तणूकीबाबत चर्चा करता येते.
वरीलपैकी कोणते विधान/विधाने बिनचूक आहेत ?
खालील विधाने लक्षात घ्या :
(a) उच्च न्यायालयातून निवृत्त झालेल्या कायम न्यायाधिशांना सर्वोच्च किंवा इतर उच्च न्यायालयात वकिली करता येते.
(b) महाभियोगाचा प्रस्ताव संसदेच्या विचाराधीन असल्यास संसद किंवा राज्यविधिमंडळामध्ये उच्च न्यायालयातील न्यायाधिशांच्या वर्तणूकीबाबत चर्चा करता येते.
वरीलपैकी कोणते विधान/विधाने बिनचूक आहेत ?
Consider the following statements:
(a) The retired permanent judge of a high court can plead or act before the Supreme Court and the other high courts.
(b) Conduct of High Court judges can be discussed in parliament or in a state legislature at the time of an impeachment motion is under consideration of the parliament.
Which of the statements given above is/are correct?
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (दोन्हीही) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• निवृत्तीनंतरची वकिली आणि न्यायालयीन स्वातंत्र्य:
• घटनेच्या कलम २२० नुसार, उच्च न्यायालयातील निवृत्त कायम न्यायाधीशांना ते ज्या उच्च न्यायालयात कायम न्यायाधीश होते ते न्यायालय सोडून सर्वोच्च न्यायालय आणि इतर कोणत्याही उच्च न्यायालयात वकिली किंवा कामकाज करण्याची मुभा असते. त्यामुळे विधान (a) बरोबर आहे.
• न्यायाधीशांच्या वर्तणुकीवर विधिमंडळात चर्चा:
• कलम १२१ आणि कलम २११ नुसार सर्वोच्च न्यायालय किंवा उच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशांच्या कर्तव्यपालनातील वर्तणुकीवर संसद किंवा राज्य विधिमंडळात चर्चा करता येत नाही.
• परंतु, कलम १२१ मधील अपवादानुसार जेव्हा न्यायाधीशांना पदावरून दूर करण्याचा (महाभियोगाचा) प्रस्ताव संसदेत विचाराधीन असतो, तेव्हा संसदेत त्यांच्या वर्तणुकीवर चर्चा करता येते.
• आयोगाच्या अंतिम उत्तरतालिकेनुसार दोन्ही विधाने अचूक मानली गेली आहेत.
• महत्त्वाची टीप: कलम २२० अन्वये उच्च न्यायालयातील निवृत्त न्यायाधीश केवळ सर्वोच्च न्यायालय आणि इतर उच्च न्यायालयांत वकिली करू शकतात.
The correct answer is Option C (Both (a) and (b)).
Key Points:
• Post-retirement Practice and Judicial Independence:
• Under Article 220 of the Constitution, a retired permanent judge of a High Court is prohibited from pleading or acting in any court or before any authority in India, except the Supreme Court and the other High Courts (i.e., other than the High Court where he/she served as a permanent judge). Hence, statement (a) is correct.
• Discussion on Conduct of Judges in Legislatures:
• Article 121 and Article 211 prohibit any discussion in Parliament or a State Legislature regarding the conduct of any judge of the Supreme Court or a High Court in the discharge of their duties.
• However, Article 121 explicitly provides an exception: such conduct *can* be discussed upon a motion for presenting an address to the President praying for the removal of the judge (impeachment motion) when it is under consideration in Parliament.
• According to the official answer key, statement (b) is accepted alongside (a), making option 3 the correct key.
• Key Takeaway: Under Article 220, retired HC judges can practice only in the SC and other HCs; conduct can be discussed during impeachment.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'घटनात्मक संस्था व आयोग (Constitutional Bodies: ECI, UPSC, MPSC, Finance Commission & CAG)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
केंद्रीय निवडणूक आयोग (कलम ३२४), UPSC व MPSC (कलम ३१५ ते ३२३) आणि केंद्रीय वित्त आयोग (कलम २८०): रचना व कार्ये
ज्या संस्थांची व आयोगांची तरतूद भारतीय राज्यघटनेच्या मूळ कलमांमध्ये स्पष्टपणे नमूद केलेली असते, त्यांना 'घटनात्मक संस्था...
भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG - कलम १४८), महान्यायवादी (कलम ७६), महाधिवक्ता (कलम १६५) व राष्ट्रीय आयोग (NCSC - कलम ३३८, NCST - कलम ३३८A, NCBC - कलम ३३८B)
भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG) हे देशाच्या संपूर्ण वित्तीय व्यवस्थेचे (केंद्र व राज्य पातळीवर) सर्वोच्च नियंत्र...
निवडणूक कायदे व मतदारसंघ परिसीमन: RPA १९५० व १९५१ कायदे, परिसीमन आयोग, NOTA व निवडणूक सुधारणा
भारतातील निवडणूक कायद्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५० (RPA 1950), लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५१ (RPA 195...
केंद्र-राज्य वित्तीय संबंध व निधी: वित्त आयोग (कलम २८०), GST परिषद (कलम २७९A), संचित, सार्वजनिक व आकस्मिकता निधी
केंद्र-राज्य वित्तीय संघराज्य रचनेचे सखोल विश्लेषण: कलम २८० केंद्रीय वित्त आयोग (१५ वा व १६ वा वित्त आयोग), कलम २७९A GST...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
खालीलपैकी कोणते विधान चुकीचे आहे ? (a) संसदेच्या दोन्ही सभाग...
'संविधान सभे 'संबंधी खालीलपैकी कोणते विधान बरोबर नाही ?
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2017 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?