खालील विधाने विचारात घ्या :
(a) सरनामा हा कायदेमंडळाच्या अधिकाराचा स्त्रोतही नाही अथवा कायदेमंडळाचा अधिकारांवर बंधनेही घालत नाही.
(b) सर्वोच्च न्यायालयाने बेरूबारी खटल्यात (1960) सरनामा हा राज्यघटनेचा भाग आहे असे मत मांडले.
(c) केशवानंद भारती खटल्यामध्ये (1973) सरनामा हा राज्यघटनेचा भाग नाही असे म्हटले.
(d) भारतीय जीवन विमा निगम खटल्यात (1995) सुद्धा सर्वोच्च न्यायालयाने सरनामा हा राज्यघटनेचा एकात्मिक भाग नाही असे पुनश्च प्रतिपादन केले.
वरीलपैकी कोणते विधान/ने बरोबर आहे/त ?
खालील विधाने विचारात घ्या :
(a) सरनामा हा कायदेमंडळाच्या अधिकाराचा स्त्रोतही नाही अथवा कायदेमंडळाचा अधिकारांवर बंधनेही घालत नाही.
(b) सर्वोच्च न्यायालयाने बेरूबारी खटल्यात (1960) सरनामा हा राज्यघटनेचा भाग आहे असे मत मांडले.
(c) केशवानंद भारती खटल्यामध्ये (1973) सरनामा हा राज्यघटनेचा भाग नाही असे म्हटले.
(d) भारतीय जीवन विमा निगम खटल्यात (1995) सुद्धा सर्वोच्च न्यायालयाने सरनामा हा राज्यघटनेचा एकात्मिक भाग नाही असे पुनश्च प्रतिपादन केले.
वरीलपैकी कोणते विधान/ने बरोबर आहे/त ?
Consider the following statements:
(a) The preamble is neither a source of power to legislature nor a prohibition upon the powers of legislature.
(b) In the Berubari case (1960), the Supreme Court opined that preamble is a part of the Constitution.
(c) In the Kesavananda Bharati Case (1973) held that preamble is not a part of the Constitution.
(d) In the LIC of India case (1995) also the Supreme Court again held that the preamble is not an integral part of the Constitution.
Which of the statements given above is/are correct?
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (फक्त (a)) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• सरनामा आणि न्यायालयीन निर्णय:
• विधान (a) बरोबर आहे: सरनामा हा कायदेमंडळाच्या अधिकाराचा स्त्रोतही नाही आणि कायदेमंडळाच्या अधिकारांवर बंधनेही लादत नाही; तसेच तो न्यायप्रविष्ट नाही.
• विधान (b) चुकीचे आहे: बेरुबारी खटल्यात (१९६०) सर्वोच्च न्यायालयाने म्हटले होते की 'सरनामा हा घटनेचा भाग नाही'.
• विधान (c) चुकीचे आहे: केशवानंद भारती खटल्यात (१९७३) सर्वोच्च न्यायालयाने पूर्वीचा निर्णय बदलून असा निर्वाळा दिला की 'सरनामा हा घटनेचा भाग आहे'.
• विधान (d) चुकीचे आहे: एलआयसी ऑफ इंडिया खटल्यात (१९९५) सर्वोच्च न्यायालयाने पुन्हा स्पष्ट केले की सरनामा हा राज्यघटनेचा अविभाज्य (Integral) भाग आहे.
• म्हणून केवळ विधान (a) बरोबर आहे.
• महत्त्वाची टीप: सरनामा कायदेमंडळाच्या अधिकाराचा स्रोत नाही; बेरुबारीत (१९६०) भाग नाही तर केशवानंद भारती (१९७३) खटल्यात तो घटनेचा भाग मानला गेला.
The correct answer is Option A (Only (a)).
Key Points:
• Preamble and Judicial Evolution:
• Statement (a) is correct: The Preamble is non-justiciable; it is neither a source of substantive power to the legislature nor does it act as a prohibition on legislative powers.
• Statement (b) is incorrect: In the *Berubari Union case (1960)*, the Supreme Court specifically opined that the Preamble is NOT a part of the Constitution.
• Statement (c) is incorrect: In the landmark *Kesavananda Bharati case (1973)*, the Supreme Court rejected the Berubari opinion and categorically held that the Preamble IS an integral part of the Constitution.
• Statement (d) is incorrect: In the *LIC of India case (1995)*, the Supreme Court once again reiterated that the Preamble is an integral part of the Constitution.
• Hence, only statement (a) is correct.
• Key Takeaway: Preamble is not a source of legislative power; held as NOT part of Constitution in Berubari (1960), but confirmed as PART in Kesavananda (1973).
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्यघटनेची निर्मिती, स्रोत, सरनामा व परिशिष्टे (Constitutional Framework & Features)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
संविधान सभेची निर्मिती, कामकाज, मसुदा समिती व राज्यघटना स्वीकृती
भारतीय संविधान हे भारताच्या सार्वभौमत्वाचे आणि लोकशाहीचे सर्वोच्च प्रतीक आहे. स्वतंत्र भारतासाठी स्वतःची एक स्वतंत्र घटन...
भारतीय राज्यघटनेचे आंतरराष्ट्रीय स्रोत व भारत सरकार कायदा १९३५
भारतीय राज्यघटना ही केवळ उसनवारी नसून जगातील सर्वोत्कृष्ट लोकशाही मूल्यांचे भारतीय परिस्थितीनुसार केलेले सुंदर 'तुलनात्म...
भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble): तत्त्वे, उद्दिष्टे, ४२ वी घटनादुरुस्ती व सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक खटले
भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble / प्रास्ताविका / उद्देशिका) म्हणजे राज्यघटनेचे ओळखपत्र (Identity Card of the Constitu...
भारतीय राज्यघटनेतील सर्व १२ परिशिष्टे (Schedules १ ते १२): संपूर्ण विश्लेषण व महत्त्वाच्या घटनादुरुस्त्या
२६ जानेवारी १९५० रोजी मूळ राज्यघटनेत ८ परिशिष्टे (Schedules) होती. त्यानंतर विविध घटनादुरुस्त्यांद्वारे आणखी ४ परिशिष्टे...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
यादी I व यादी II यांची खाली दिलेल्या संकेतांआधारे जोडी जुळवू...
यादी I व यादी II यांची खाली दिलेल्या संकेतानुसार बिनचुक जोडी...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2017 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?
