📅MPSC Rajyaseva Mains P4 2020 PaperGoogle वर फॉलो करा

खालील विधाने विचारात घ्या :
(a) प्रमुख बंदरे ही केंद्र आणि राज्य सरकारांची थेट जबाबदारी असते.
(b) बिगर-प्रमुख बंदरे संबंधित राज्य सरकारकडून व्यवस्थापित आणि प्रशासित केली जातात.
(c) लहान बंदरांचे व्यवस्थापन आणि विकासासाठी राष्ट्रीय बंदर मंडळाची स्थापना केली होती.
वरीलपैकी कोणते/ती विधान/ने बरोबर आहेत ?
(1) फक्त (a) आणि (c) बरोबर आहेत
(2) फक्त (a) आणि (b) बरोबर आहेत
(3) फक्त (b) आणि (c) बरोबर आहेत
(4) वरीलपैकी सर्व

Consider the following statements:
(a) Major ports are the direct responsibility of the Central and State Governments.
(b) Non-major ports are managed and administered by the respective State Governments.
(c) The National Harbour Board was set-up for management and development of minor ports.
Which of the statement/s given above is/are correct?
(1) Only (a) and (c) are correct
(2) Only (a) and (b) are correct
(3) Only (b) and (c) are correct
(4) All of the above

पर्याय (Options):
a
फक्त (a) आणि (c) बरोबर आहेत
Only (a) and (c) are correct
b
फक्त (a) आणि (b) बरोबर आहेत
Only (a) and (b) are correct
c
फक्त (b) आणि (c) बरोबर आहेत
Only (b) and (c) are correct
✓ योग्य उत्तर
d
वरीलपैकी सर्व
All of the above
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (फक्त (b) आणि (c) बरोबर आहेत) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• भारतातील सागरी बंदरांचे प्रशासकीय व कायदेशीर स्वरूप:
• विधान (a) अयोग्य आहे: भारतीय राज्यघटनेच्या संघसूचीतील (Union List) नोंद २७ नुसार प्रमुख बंदरे (Major Ports) ही केवळ केंद्र शासनाची थेट जबाबदारी असतात, यात राज्य शासनांचा थेट समावेश नसतो.
• विधान (b) बरोबर आहे: बिगर-प्रमुख बंदरे (लहान व मध्यम बंदरे) समवर्ती सूचीतील नोंद ३१ अंतर्गत येतात आणि त्यांचे प्रशासन व व्यवस्थापन संबंधित राज्य सरकारे किंवा राज्य सागरी मंडळे (उदा. महाराष्ट्र मेरीटाईम बोर्ड) करतात.
• विधान (c) बरोबर आहे: लहान बंदरांचा एकात्मिक विकास, नियोजन आणि समन्वय साधण्यासाठी केंद्र सरकारने १९५० मध्ये 'राष्ट्रीय बंदर मंडळ' (National Harbour Board) ची स्थापना केली होती.
• म्हणून फक्त (b) आणि (c) बरोबर आहेत (पर्याय ३).
• महत्त्वाची टीप: प्रमुख बंदरे केंद्र शासनाच्या कक्षेत येतात, तर बिगर-प्रमुख बंदरांचे व्यवस्थापन राज्य शासने व राष्ट्रीय बंदर मंडळामार्फत होते.

The correct answer is Option C (Only (b) and (c) are correct).

Key Points:
• Institutional administration of maritime ports in India:
• Statement (a) is INCORRECT: Under the Indian Ports Act, 1908 and the Major Port Trusts Act, 1963 (now Major Port Authorities Act, 2021), Major Ports fall under the Union List (Entry 27) and are the direct and exclusive responsibility of the Central Government, not the State Governments.
• Statement (b) is CORRECT: Non-Major Ports (minor and intermediate ports) fall under the Concurrent List (Entry 31) and are administered, regulated, and managed directly by the respective Maritime Boards or State Governments (e.g., Maharashtra Maritime Board).
• Statement (c) is CORRECT: The National Harbour Board was constituted in 1950 as an apex advisory body to provide coordinated advice for the integrated development and management of ports, with a focus on minor ports in consultation with state authorities.
• Hence, statements (b) and (c) are correct.
• Key Takeaway: Major ports are administered by the Centre; non-major ports are managed by states, guided by the National Harbour Board.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'आर्थिक नियोजन, पंचवार्षिक योजना व नीती आयोग (Planning, 12 FYPs & NITI Aayog)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतातील आर्थिक नियोजनाची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी (विश्वेश्वरय्या ते सर्वोदय योजना), नियोजन आयोग व NDC

भारतामध्ये स्वातंत्र्यपूर्व काळापासून आर्थिक नियोजनाची गरज प्रतिपादित करण्यात आली होती. सर मोक्षगुंडम विश्वेश्वरय्या यां...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

१ ली ते १२ वी पंचवार्षिक योजना (१९५१-२०१७): सर्व प्रतिमाने, उद्दिष्टे, यश-अपयश, योजना सुट्टी, रोलिंग प्लॅन व LPG सुधारणा

भारताने सोव्हिएत रशियाकडून (USSR) पंचवार्षिक योजनांची प्रेरणा घेऊन १९५१ ते २०१७ या काळात एकूण १२ पंचवार्षिक योजना, ३ वार...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

नीती आयोग (NITI Aayog): स्थापना, रचना, सहकारी संघराज्यवाद, बॉटम-अप दृष्टिकोन आणि प्रमुख निर्देशांक व अहवाल

भारत सरकारने ६५ वर्षे जुन्या नियोजन आयोगाच्या (Planning Commission) जागी १ जानेवारी २०१५ रोजी 'नीती आयोग' (NITI Aayog -...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2020 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔