खालील विधाने विचारात घ्या :
अ. एकात्मिक ग्रामीण विकास कार्यक्रमाचे उदिष्ट स्वयं रोजगाराच्या शाश्वत संधी निर्माण करुन कुटुंबाना दारिद्रय रेषेवर आणणे.
ब. जवाहर ग्राम समृद्धी योजनेत शारीरिक अपंग व्यक्ती आणि दारिद्रय रेषे खालील अनुसूचीत जाती/जमातींना प्राधान्य दिले जाते.
क. गंगा कल्याण योजनेत दारिद्रय रेषे खालील लहान आणि सीमांत शेतकऱ्यांना भूजल स्तोत्रातून सिंचन सुविधा दिली जाते.
वरीलपैकी कोणते/ती विधान/ने बरोबर आहे/आहेत ?
खालील विधाने विचारात घ्या :
अ. एकात्मिक ग्रामीण विकास कार्यक्रमाचे उदिष्ट स्वयं रोजगाराच्या शाश्वत संधी निर्माण करुन कुटुंबाना दारिद्रय रेषेवर आणणे.
ब. जवाहर ग्राम समृद्धी योजनेत शारीरिक अपंग व्यक्ती आणि दारिद्रय रेषे खालील अनुसूचीत जाती/जमातींना प्राधान्य दिले जाते.
क. गंगा कल्याण योजनेत दारिद्रय रेषे खालील लहान आणि सीमांत शेतकऱ्यांना भूजल स्तोत्रातून सिंचन सुविधा दिली जाते.
वरीलपैकी कोणते/ती विधान/ने बरोबर आहे/आहेत ?
Consider the following statements:
a. Integrated rural development programme aims at raising families above the poverty line by creating sustainable opportunities of self employment.
b. In Jawahar Gram Samridhi Yojana preference is being given to SC/ST families below the poverty line and physically challenged persons.
c. Ganga Kalyan Yojana provides irrigation facilities through groundwater sources to small and marginal farmers below the poverty line.
Which of the statement/s given above is/are correct?
योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (वरील सर्व) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• ग्रामीण विकास व दारिद्र्य निर्मूलन योजनांचे विश्लेषण:
• विधान 'अ' बरोबर आहे: एकात्मिक ग्रामीण विकास कार्यक्रमाचे (IRDP, १९७८/१९८०) प्रमुख उद्दिष्ट दारिद्र्यरेषेखालील कुटुंबांना स्वयंरोजगारासाठी भांडवली मालमत्ता व अनुदान देऊन दारिद्र्यरेषेच्या वर आणणे हेच होते.
• विधान 'ब' बरोबर आहे: जवाहर ग्राम समृद्धी योजनेमध्ये (JGSY, १९९९) ग्रामीण पायाभूत सुविधा निर्माण करताना दारिद्र्यरेषेखालील SC/ST कुटुंबे आणि दिव्यांग व्यक्तींना प्राधान्य दिले गेले.
• विधान 'क' बरोबर आहे: गंगा कल्याण योजनेचा (१९९७) मुख्य उद्देश दारिद्र्यरेषेखालील अल्प व अत्यल्प भूधारक शेतकऱ्यांना भूजल स्रोतांचा (कुपनलिका इ.) वापर करून सिंचन सुविधा पुरवणे हा होता.
• वरील तिन्ही विधाने योग्य असल्याने पर्याय ४ ('वरील सर्व') हे अचूक उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: IRDP स्वयंरोजगारासाठी, JGSY पायाभूत सुविधा व दुर्बल घटकांसाठी आणि गंगा कल्याण योजना भूजल सिंचनासाठी सुरू करण्यात आली होती.
The correct answer is Option D (All of the above).
Key Points:
• Evaluation of central rural poverty and welfare schemes:
• Statement a is TRUE: Integrated Rural Development Programme (IRDP, launched 1978/1980) aimed to raise targeted rural families above the poverty line by providing them income-generating assets through credit and subsidy for self-employment.
• Statement b is TRUE: Jawahar Gram Samridhi Yojana (JGSY, launched in 1999 as restructured JRY) focused on rural infrastructure development while giving special preference to BPL SC/ST families and disabled individuals.
• Statement c is TRUE: Ganga Kalyan Yojana (launched in 1997) was specifically designed to provide irrigation facilities through exploiting groundwater sources (borewells/tubewells) to small and marginal farmers living below the poverty line.
• All three statements are correct, making Option 4 ('All of the above') the correct answer.
• Key Takeaway: IRDP supported self-employment, JGSY prioritized BPL SC/ST/disabled persons, and Ganga Kalyan Yojana provided groundwater irrigation.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'दारिद्र्य, बेरोजगारी व मानवी विकास (Poverty, Unemployment & Human Development)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
दारिद्र्य संकल्पना, मोजमाप पद्धती, दारिद्र्य रेषा व सर्व तज्ज्ञ समित्या (दांडेकर-रथ ते तेंडुलकर व रंगराजन)
Topic 61: दारिद्र्य व बेरोजगारी Note ID: 125 दारिद्र्य संकल्पना, मोजमाप पद्धती, दारिद्र्य रेषा व सर्व तज्ज्ञ समित्या निर...
बेरोजगारी: प्रकार, मोजमाप पद्धती (UPS, UPSS, CWS, CDS), PLFS अहवाल व प्रमुख राष्ट्रीय रोजगार योजना
Topic 61: दारिद्र्य व बेरोजगारी Note ID: 126 बेरोजगारी: संकल्पना, सर्व प्रकार, मोजमाप पद्धती (UPS, UPSS, CWS, CDS) व PLF...
मानवी विकास निर्देशांक (HDI): ३ आयाम, ४ निर्देशक, असमानता समायोजित IHDI, GII व भारतातील कल्याणकारी धोरणे
Topic 61: दारिद्र्य व बेरोजगारी Note ID: 127 मानवी विकास निर्देशांक (HDI): ३ आयाम, ४ निर्देशक, IHDI, GII व भारतातील कल्य...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
सन 2009-10 मधील राष्ट्रीय नमुना पाहणी (NSS) च्या 66 व्या फेर...
73 व्या घटनादुरुस्तीच्या संदर्भात खालीलपैकी कोणते विधान/विधा...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B Mains 2018 - Paper 2 (STI) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :