राज्य लोकसेवा आयोगाबाबत योग्य विधाने निवडा.
(a) राज्य लोकसेवा आयोगाचे अध्यक्ष व सदस्य यांची वयोमर्यादा पूर्वी 60 वर्षे होती. सन 1976 च्या 41 व्या घटनादुरुस्तीनुसार ती 62 वर्षांपर्यंत वाढविण्यात आली.
(b) विद्यापीठातील एका दृष्टिहीन प्राध्यापकाची राज्य लोकसेवा आयोगाच्या सदस्यपदी केलेली नियुक्ती सर्वोच्च न्यायालयाने ग्राह्य धरली.
(c) राज्य लोकसेवा आयोगाने केलेल्या शिफारसी सल्लात्मक स्वरूपाच्या असतात, व त्या सरकारवर बंधनकारक असतात.
पर्यायी उत्तरे :
राज्य लोकसेवा आयोगाबाबत योग्य विधाने निवडा.
(a) राज्य लोकसेवा आयोगाचे अध्यक्ष व सदस्य यांची वयोमर्यादा पूर्वी 60 वर्षे होती. सन 1976 च्या 41 व्या घटनादुरुस्तीनुसार ती 62 वर्षांपर्यंत वाढविण्यात आली.
(b) विद्यापीठातील एका दृष्टिहीन प्राध्यापकाची राज्य लोकसेवा आयोगाच्या सदस्यपदी केलेली नियुक्ती सर्वोच्च न्यायालयाने ग्राह्य धरली.
(c) राज्य लोकसेवा आयोगाने केलेल्या शिफारसी सल्लात्मक स्वरूपाच्या असतात, व त्या सरकारवर बंधनकारक असतात.
पर्यायी उत्तरे :
Choose the correct statements regarding State Public Service Commission (SPSC).
(a) The chairman and member of SPSC hold office originally 60 years. The 41st Amendment Act of 1976 raised it to 62 years.
(b) The Supreme Court validated the appointment of a University Professor known to be blind as member of State Public Service Commission.
(c) The recommendations of SPSC are directory and that are mandatory on state government.
Answer Options:
योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (फक्त (a) आणि (b)) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• राज्य लोकसेवा आयोग (SPSC): कायदेशीर व घटनात्मक तरतुदी:
• वयोमर्यादा 62 वर्षे (a बरोबर): मूळ संविधानात SPSC सदस्यांची वयोमर्यादा 60 वर्षे होती. 41 व्या घटनादुरुस्तीने (1976) ही वयोमर्यादा 60 वरून 62 वर्षे करण्यात आली.
• सर्वोच्च न्यायालयाचा निकाल (b बरोबर): *जयशंकर प्रसाद विरुद्ध बिहार राज्य (1993)* खटल्यात सर्वोच्च न्यायालयाने एका दृष्टिहीन प्राध्यापकाची लोकसेवा आयोगाच्या सदस्यपदी केलेली नियुक्ती पूर्णपणे वैध ठरवली.
• शिफारसी बंधनकारक नाहीत (c चुकीचे): राज्य लोकसेवा आयोगाने केलेल्या शिफारसी केवळ सल्लात्मक (Advisory) स्वरूपाच्या असतात; त्या शासनावर बंधनकारक नसतात.
• म्हणूनच फक्त (a) आणि (b) ही विधाने बरोबर आहेत (पर्याय 4).
• महत्त्वाची टीप: 41 व्या दुरुस्तीने SPSC सदस्यांचे वय 62 वर्षे केले; आयोगाच्या शिफारसी सल्लागार असतात, बंधनकारक नसतात.
The correct answer is Option D (Only (a) and (b)).
Key Points:
• State Public Service Commission (SPSC):
• Age Limit Raised (a): Under Article 316(2), the retirement age of SPSC members was originally 60 years. The 41st Constitutional Amendment Act, 1976 raised it from 60 to 62 years.
• Judicial Precedent on Blind Professor (b): In *Jai Shankar Prasad v. State of Bihar (1993)*, the Supreme Court upheld the constitutional validity of appointing a visually impaired university professor as a member of the Bihar PSC.
• Advisory Nature (c) is False: SPSC recommendations are purely advisory (directory) in nature and are NOT binding/mandatory on the state government. (Under Article 323(2), the Government must submit reasons for non-acceptance to the legislature).
• Thus, only statements (a) and (b) are correct.
• Key Takeaway: 41st Amendment raised SPSC retirement age to 62; its recommendations are advisory, not mandatory on the government.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारतीय न्यायव्यवस्था: सर्वोच्च न्यायालय, उच्च न्यायालये व दुय्यम न्यायालये (Indian Judiciary)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
सर्वोच्च न्यायालय (Supreme Court - कलम १२४ ते १४७): रचना, कॉलेजियम पद्धत, अधिकारक्षेत्रे व न्यायालयीन पुनर्विलोकन
भारताने अमेरिकेप्रमाणे दुहेरी न्यायालयीन व्यवस्था (Dual Judiciary) न स्वीकारता 'एकात्मिक व स्वतंत्र न्यायव्यवस्था' (Inte...
उच्च न्यायालये (कलम २१४ ते २३१) व दुय्यम न्यायालये: मुंबई उच्च न्यायालय, रिट अधिकार (कलम २२६), लोकअदालत व NGT
भारतात उच्च न्यायालयांची स्थापना १८६१ च्या 'इंडियन हायकोर्ट्स ॲक्ट' अन्वये १८६२ मध्ये सर्वप्रथम कलकत्ता, बॉम्बे (मुंबई)...
सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक घटनात्मक खटले (Landmark SC Judgments): केशवानंद भारती, मिनर्व्हा मिल्स, पुट्टास्वामी व २०२६ पर्यंतचे निकाल
भारतीय राज्यघटनेच्या इतिहासातील सर्व अत्यंत महत्त्वाचे खटले (Landmark Constitutional Cases): शंकरी प्रसाद ते केशवानंद भा...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
कॅगच्या लेखापरीक्षण अहवालात अंतर्भूत आहेत : (a) वित्तीय अनिय...
खालीलपैकी कोणी सनदी सेवकांच्या संपावर पूर्णपणे बंदी घालण्याच...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2019 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?