1839 च्या सुमारास भारतातील वेगवेगळ्या ठिकाणांहून वेगवेगळी वृत्तपत्रे/पत्रिका प्रकाशित होवू लागल्या. पुढे दिलेली ठिकाणे आणि तेथून प्रकाशित होणाऱ्या वृत्तपत्रांची/पत्रिकांच्या संख्या यांच्या जोड्या जुळवा.
(a) दिल्ली - (i) एक वृत्तपत्र
(b) मुंबई - (ii) नऊ युरोपियन पत्रिका
(c) मद्रास - (iii) 10 युरोपियन व चार भारतीय पत्रिका
(d) कलकत्ता - (iv) 26 युरोपियन वृत्तपत्रे व नऊ भारतीय वृत्तपत्रे
1839 च्या सुमारास भारतातील वेगवेगळ्या ठिकाणांहून वेगवेगळी वृत्तपत्रे/पत्रिका प्रकाशित होवू लागल्या. पुढे दिलेली ठिकाणे आणि तेथून प्रकाशित होणाऱ्या वृत्तपत्रांची/पत्रिकांच्या संख्या यांच्या जोड्या जुळवा.
(a) दिल्ली - (i) एक वृत्तपत्र
(b) मुंबई - (ii) नऊ युरोपियन पत्रिका
(c) मद्रास - (iii) 10 युरोपियन व चार भारतीय पत्रिका
(d) कलकत्ता - (iv) 26 युरोपियन वृत्तपत्रे व नऊ भारतीय वृत्तपत्रे
By 1839 there were different newspapers/journals published from different places in India. Match the following places and the number of newspapers/journals published from there.
(a) Delhi - (i) One Newspaper
(b) Bombay - (ii) Nine European journals
(c) Madras - (iii) 10 European and four Indian journals
(d) Calcutta - (iv) 26 European newspapers and nine Indian newspapers
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) ((a)-(i), (b)-(iii), (c)-(ii), (d)-(iv)) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• १८३५ मध्ये चार्ल्स मेटकाफने वृत्तपत्र मुद्रण स्वातंत्र्य दिल्यानंतर १८३९ पर्यंत भारतात वृत्तपत्र व्यवसायाची लक्षणीय वाढ झाली:
• १८३९ मधील वृत्तपत्र व नियतकालिकांची आकडेवारी:
• दिल्ली: येथून १ वृत्तपत्र प्रकाशित होत होते (मौलवी मुहम्मद बाकिर यांचे 'दिल्ली उर्दू अखबार').
• मुंबई: येथून १० युरोपियन आणि ४ भारतीय पत्रिका निघत होत्या (उदा. बॉम्बे समाचार, दर्पण इत्यादी).
• मद्रास: येथून ९ युरोपियन पत्रिका प्रकाशित होत होत्या.
• कलकत्ता: ब्रिटिश सत्तेचे मुख्य केंद्र असल्याने सर्वाधिक २६ युरोपियन वृत्तपत्रे व ९ भारतीय वृत्तपत्रे तेथून प्रकाशित होत होती.
• या वृत्तपत्रीय विकासामुळे भारतात सामाजिक व राजकीय जनजागृतीची पायाभरणी झाली.
• महत्त्वाची टीप: १८३९ मधील वृत्तपत्रे: दिल्ली (१), मुंबई (१० युरोपियन व ४ भारतीय), मद्रास (९ युरोपियन), कलकत्ता (२६ युरोपियन व ९ भारतीय).
The correct answer is Option C ((a)-(i), (b)-(iii), (c)-(ii), (d)-(iv)).
Key Points:
• Following the liberation of the Indian press under Charles Metcalfe's Press Act of 1835, print journalism grew rapidly across major urban centers by 1839:
• Distribution of Press (circa 1839):
• Delhi: Published 1 newspaper (the Urdu weekly *Delhi Urdu Akhbar* started by Maulvi Muhammad Baqir).
• Bombay: Published 10 European and 4 Indian journals (including *Bombay Samachar*, *Bombay Durpun*, and English gazettes).
• Madras: Published 9 European journals (such as *The Madras Courier* and *The Madras Gazette*).
• Calcutta: The imperial capital was the epicenter of journalism, hosting 26 European newspapers and 9 Indian newspapers/periodicals (including *Samachar Darpan*, *Sambad Kaumudi*, and *Bengal Harkaru*).
• The growth of native language journalism created public discourse and laid the foundation for modern political awakening in India.
• Key Takeaway: Press stats in 1839: Delhi (1), Bombay (10 European & 4 Indian), Madras (9 European), Calcutta (26 European & 9 Indian).
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'ब्रिटिश सत्ता विस्तार, महसूल पद्धती व १८५७ चा राष्ट्रीय उठाव' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
ब्रिटिश सत्ता विस्तार, महसूल पद्धती व प्रशासकीय कायदे: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
प्लासी १७५७ व बक्सर १७६४ लढाई, कायमधारा (कॉर्नवॉलिस १७९३), रयतवारी (मन्रो १८२०), महालवारी पद्धत, तैनाती फौज (वेलस्ली १७९...
१८५७ चा राष्ट्रीय उठाव आणि महाराष्ट्रातील घडामोडी: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
उठावाची राजकीय, सामाजिक व लष्करी कारणे (एनफिल्ड काडतुसे), मंगल पांडे (बराकपूर), बहादुर शाह, झाशीची राणी लक्ष्मीबाई, तात्...
ब्रिटिशकालीन शिक्षण आयोग, वृत्तपत्र कायदे व प्रशासकीय सुधारणा: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
मेकॉले मिनिट्स १८३५ (झिरपता सिद्धांत), वूड्स डिस्पॅच १८५४ (शिक्षणाचा मॅग्ना कार्टा), हंटर कमिशन १८८२ (फुले-रमाबाई साक्ष)...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
न्यायमूर्ती महादेव गोविंद रानडे हे केवळ समाज सुधारकच नव्हते...
जोड्या जुळवा. (a) मिरात-उल्-अखबार - (i) राजा राममोहन रॉय (b)...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2018 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :