📅MPSC Rajyaseva Mains P4 2014 PaperGoogle वर फॉलो करा

बी.टी. कापूस ही _______ आहे.

Bt cotton is______
पर्याय (Options):
a
कृत्तक वनस्पती
cloned plant
b
संकरित वनस्पती
hybrid plant
c
जनुकांतरीत वनस्पती
transgenic plant
✓ योग्य उत्तर
d
उत्परिवर्तित वनस्पती
mutated plant
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (जनुकांतरीत वनस्पती) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• कृषी जैवतंत्रज्ञान: बी.टी. कापूस (Bt Cotton):
• वनस्पतींच्या मूळ जनुकांमध्ये बाहेरील सजीवाचे जनुक प्रविष्ट करून नवीन गुणधर्म निर्माण केलेल्या वनस्पतींना जनुकांतरीत वनस्पती म्हणतात.
• बी.टी. कापसाची निर्मिती:
• बी.टी. कापूस (Bt Cotton) ही एक जनुकांतरीत वनस्पती (Transgenic Plant) आहे.
• यामध्ये *Bacillus thuringiensis* या मातीतील जिवाणूचे *Cry1Ac* हे कीटकनाशक जनुक कापसाच्या जनुकीय रचनेत प्रविष्ट करण्यात आले आहे.
• यामुळे कापसामध्ये स्वतःचे विषारी प्रथिन तयार होऊन बोंडअळीपासून (Bollworm) पिकाचे नैसर्गिक रक्षण होते.
• भारतात २००२ मध्ये व्यावसायिक लागवडीसाठी मान्यता मिळालेले हे पहिले व एकमेव जनुकांतरीत पीक आहे.
• अंतिम निष्कर्ष:
• बी.टी. कापूस ही जनुकांतरीत वनस्पती असल्याने पर्याय (3) हे अचूक उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: बी.टी. कापूस ही बॅसिलस थुरिनजिएनसिसचे Cry जनुक असलेली जनुकांतरीत (Transgenic) वनस्पती आहे.

The correct answer is Option C (transgenic plant).

Key Points:
• Agricultural Biotechnology: Transgenic Crops:
• Genetically Modified Organisms (GMOs) are created using recombinant DNA technology to introduce exogenous foreign genes.
• Bt Cotton Genetic Configuration:
• Bt Cotton is an engineered transgenic plant (Genetically Modified Plant).
• It carries insecticidal delta-endotoxin genes (*Cry1Ac* and *Cry2Ab*) isolated from the soil bacterium *Bacillus thuringiensis* (Bt) and spliced into the cotton plant genome.
• The plant tissues synthesize the crystalline Cry endotoxin, conferring resistance against the destructive American bollworm (*Helicoverpa armigera*).
• Approved in India in 2002 by the Genetic Engineering Appraisal Committee (GEAC), it remains India's only commercially cultivated transgenic crop.
• Final Answer Key Match:
• Bt cotton is a transgenic plant, confirming Option 3.
• Key Takeaway: Bt cotton is a transgenic (genetically modified) plant containing Cry endotoxin genes from Bacillus thuringiensis.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'पोषण, जीवनसत्त्वे, मानवी रोग, लसीकरण व आरोग्यशास्त्र (Nutrition, Vitamins & Human Diseases)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

पोषणशास्त्र: कर्बोदके, प्रथिने, मेद, जीवनसत्त्वे (Vitamins A, B, C, D, E, K), खनिजे व अभावजन्य आजार (Nutrition)

पोषणशास्त्र: कर्बोदके, प्रथिने, मेद, जीवनसत्त्वे (Vitamins A, B, C, D, E, K), खनिजे व अभावजन्य आजार (Nutrition) या घटकाम...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

मानवी संसर्गजन्य व असंसर्गजन्य रोग: जीवाणू, विषाणू, आदिजीव, बुरशीजन्य रोग, निदान चाचण्या व लस (Human Diseases)

मानवी संसर्गजन्य व असंसर्गजन्य रोग: जीवाणू, विषाणू, आदिजीव, बुरशीजन्य रोग, निदान चाचण्या व लस (Human Diseases) या घटकामध...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 15 मि. वाचन

सूक्ष्मजीवशास्त्र व रोगप्रतिकारशक्ती: जिवाणू, विषाणू, कवक, जन्मजात व उपार्जित प्रतिकारशक्ती, प्रतिपिंडे व अँटीबायोटिक्स (Microbiology & Immunity)

सूक्ष्मजीव वर्गीकरण, विषाणू रचना, जन्मजात व उपार्जित प्रतिकारशक्ती, प्रतिपिंडांचे प्रकार (IgG, IgA, IgM, IgE), सक्रिय-नि...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 15 मि. वाचन

राष्ट्रीय लसीकरण वेळापत्रक (UIP २०२६): BCG, OPV, Pentavalent, Rotavirus, MR, Td व विशेष लसी (National Immunization Schedule 2026)

आरोग्य मंत्रालयाचे २०२६ मधील अधिकृत लसीकरण वेळापत्रक, जन्म ते १६ वर्षांपर्यंतच्या लसी, गर्भवती महिलांसाठी Td लस आणि मिशन...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2014 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔