ब्रिटिश कंपनीने 'नियामक कायदा' इ.स. 1774 (1773) साली पास केला त्याचे मुख्य कारण :
(a) भारतातील कंपनी प्रशासन मजबूत करावयाचे होते.
(b) कर्मचाऱ्यांच्या आर्थिक सुबत्तेला आळा घालायचा होता.
(c) संचालक मंडळाचे अधिकार वाढवायचे होते.
(d) कंपनीच्या व्यवहारावर व राज्यकारभारावर अंकुश ठेवायचा होता.
वरील पर्यायातून बरोबर पर्याय असलेली जोडी खाली दिलेली आहे ती ओळखा.
ब्रिटिश कंपनीने 'नियामक कायदा' इ.स. 1774 (1773) साली पास केला त्याचे मुख्य कारण :
(a) भारतातील कंपनी प्रशासन मजबूत करावयाचे होते.
(b) कर्मचाऱ्यांच्या आर्थिक सुबत्तेला आळा घालायचा होता.
(c) संचालक मंडळाचे अधिकार वाढवायचे होते.
(d) कंपनीच्या व्यवहारावर व राज्यकारभारावर अंकुश ठेवायचा होता.
वरील पर्यायातून बरोबर पर्याय असलेली जोडी खाली दिलेली आहे ती ओळखा.
British Company passed 'Regulating Act' in 1773 (1774), its main reasons were :
(a) To strengthen company administration in India.
(b) To check economical prosperity of the employees.
(c) To increase the authority of the board of directors.
(d) To control the transactions and administration of the company.
Which one of the following options is correct?
योग्य उत्तर पर्याय २ (B) ((b) आणि (d)) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• १७७३ चा नियामक कायदा (Regulating Act) ब्रिटिश संसदेने ईस्ट इंडिया कंपनीच्या कारभारावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी संमत केला.
• कायदा करण्यामागील प्रमुख कारणे:
• कंपनीच्या अधिकाऱ्यांनी चालवलेला अवैध खाजगी व्यापार, भ्रष्टाचार आणि त्यातून मिळवलेल्या अफाट संपत्तीला (Nabobs) वेसण घालणे.
• कंपनीच्या भारतातील महसूल, लष्करी व नागरी प्रशासकीय व्यवहारांवर ब्रिटिश पार्लमेंटचा थेट अंकुश व नियंत्रण प्रस्थापित करणे.
• या कायद्यान्वये वॉरन हेस्टिंग्ज हा बंगालचा पहिला गव्हर्नर जनरल बनला आणि कोलकात्यात सर्वोच्च न्यायालय स्थापन झाले.
• आयोगाच्या उत्तरतालिकेनुसार पर्याय (2) [(b) आणि (d)] हे अचूक उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: नियामक कायदा १७७३ चा मुख्य हेतू कंपनी अधिकाऱ्यांच्या भ्रष्ट नफेखोरीला आळा घालणे आणि कंपनी प्रशासनावर अंकुश ठेवणे हा होता.
The correct answer is Option B ((b) and (d)).
Key Points:
• The Regulating Act of 1773 was passed by the British Parliament under Lord North to address rampant corruption and financial crisis in the East India Company.
• Primary Objectives:
• Check unchecked private fortunes and bribery of Company servants who returned to Britain as wealthy 'Nabobs' while the Company was bankrupt.
• Supervise and control the commercial transactions and territorial governance of the Company by subjecting its affairs to parliamentary scrutiny.
• It prohibited private trade/bribes for company servants and created the Governor-General of Bengal and Supreme Court at Calcutta.
• As per the official answer key, option (2) [(b) and (d)] is the correct pair.
• Key Takeaway: The Regulating Act was enacted to curb corrupt private gains of company servants and regulate company affairs.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'ब्रिटिश सत्ता विस्तार, महसूल पद्धती व १८५७ चा राष्ट्रीय उठाव' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
ब्रिटिश सत्ता विस्तार, महसूल पद्धती व प्रशासकीय कायदे: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
प्लासी १७५७ व बक्सर १७६४ लढाई, कायमधारा (कॉर्नवॉलिस १७९३), रयतवारी (मन्रो १८२०), महालवारी पद्धत, तैनाती फौज (वेलस्ली १७९...
१८५७ चा राष्ट्रीय उठाव आणि महाराष्ट्रातील घडामोडी: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
उठावाची राजकीय, सामाजिक व लष्करी कारणे (एनफिल्ड काडतुसे), मंगल पांडे (बराकपूर), बहादुर शाह, झाशीची राणी लक्ष्मीबाई, तात्...
ब्रिटिशकालीन शिक्षण आयोग, वृत्तपत्र कायदे व प्रशासकीय सुधारणा: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
मेकॉले मिनिट्स १८३५ (झिरपता सिद्धांत), वूड्स डिस्पॅच १८५४ (शिक्षणाचा मॅग्ना कार्टा), हंटर कमिशन १८८२ (फुले-रमाबाई साक्ष)...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
बऱ्याच वादविवादानंतर खालच्या जातींच्या लोकांना काही सवलती मा...
पुढीलपैकी कोणती गोष्ट न्यायमूर्ती चंदावरकरांशी संबंधित नाही...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2014 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :