#5📅 MPSC Rajyaseva Mains P4 2013 Official Question Paper(2013) +1 गुण

________ चे उत्पादन जैवतंत्रज्ञानाचा सहायाने सहज व वाढीव प्रमाणात होऊ लागले.
(a) इथेनॉल
(b) अमिनो अॅसिडस्
(c) वाईन
(d) व्हिटामीन्स
पर्यायी उत्तरे :

Biotechnology has helped to increase the yield rate and quality of ________ production.
(a) Ethanol
(b) Amino acids
(c) Wine
(d) Vitamins
Answer options:

पर्याय (Options):
a
(a), (c)
(a), (c)
b
(b), (d)
(b), (d)
c
(a), (d), (c)
(a), (d), (c)
d
(a), (b), (c), (d)
(a), (b), (c), (d)
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) ((a), (b), (c), (d)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• मुख्य संकल्पना
• औद्योगिक जैवतंत्रज्ञान आणि किण्वन तंत्रज्ञानामध्ये (Fermentation) जनुकीयदृष्ट्या सुधारित सूक्ष्मजीवांचा वापर करून उच्च दर्जाच्या उत्पादनांची निर्मिती केली जाते.
• योग्य उत्तराचे स्पष्टीकरण
• जैवतंत्रज्ञानाच्या साहाय्याने खालील सर्व घटकांचे उत्पादन वाढले आहे:
• (a) इथेनॉल: जनुकीय सुधारित यीस्टच्या साहाय्याने जैवइंधनाची निर्मिती.
• (b) अमिनो अॅसिडस्: कोरिनीबॅक्टेरियम ग्लुटॅमिकमच्या मदतीने ग्लुटामिक ॲसिड आणि लायसीनचे उत्पादन.
• (c) वाईन: सुधारित किण्वन प्रक्रियेमुळे वाईनचा दर्जा व टिकाऊपणा वाढला.
• (d) व्हिटामीन्स: व्हिटॅमिन B₂ व B₁₂ चे सूक्ष्मजीवांद्वारे मोठ्या प्रमाणावर उत्पादन.
• महत्त्वाची तथ्ये
• या प्रक्रियांमुळे खर्च कमी होतो आणि उत्पादकता अनेक पटींनी वाढते.
• परीक्षेतील ट्रॅप
• जैवतंत्रज्ञानाचा उपयोग फक्त औषधांपुरता मर्यादित नसून अन्न आणि पेय उद्योगातही तितकाच व्यापक आहे.
• इतर पर्याय
• पर्याय 1, 2 आणि 3 अपूर्ण आहेत, कारण वरील सर्व चारही घटक योग्य आहेत.
• महत्त्वाची टीप: जैवतंत्रज्ञानातील किण्वन प्रक्रियेमुळे इथेनॉल, अमिनो आम्ले, वाईन आणि जीवनसत्त्वे यांचे उत्पादन अधिक प्रभावी झाले आहे.

The correct answer is Option D ((a), (b), (c), (d)).

Key Points:
• Core Concept
• Industrial biotechnology and microbial fermentation utilize genetically modified microorganisms and optimized bioreactor processes to synthesize valuable organic compounds at scale.
• Why Correct
• Modern biotechnology has revolutionized the production yields and purity of:
• 1. Ethanol: via recombinant yeasts (e.g., genetically engineered Saccharomyces cerevisiae).
• 2. Amino acids: produced in massive volumes using genetically enhanced Corynebacterium glutamicum (e.g., L-lysine, monosodium glutamate).
• 3. Wine: using improved yeast strains providing flavor consistency and stress resistance.
• 4. Vitamins: industrial fermentation yields vitamins like B₂ (Riboflavin) and B₁₂ (Cyanocobalamin) cheaply and cleanly.
• Key Details
• Genetic engineering and bioprocess control optimize metabolic pathways, eliminating feedback inhibition.
• Exam Traps
• Candidates may assume biotechnology applies only to pharmaceutical products, forgetting its widespread commercial use in biofuel, amino acid, and beverage production.
• Other Options
• Options 1, 2, and 3 omit one or more commercial biotechnology fermentation products. All four listed items are correct.
• Key Takeaway: Industrial biotechnology enhances the yield and quality of ethanol, amino acids, wine, and vitamins through fermentation.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'पोषण, जीवनसत्त्वे, मानवी रोग, लसीकरण व आरोग्यशास्त्र (Nutrition, Vitamins & Human Diseases)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

पोषणशास्त्र: कर्बोदके, प्रथिने, मेद, जीवनसत्त्वे (Vitamins A, B, C, D, E, K), खनिजे व अभावजन्य आजार (Nutrition)

पोषणशास्त्र: कर्बोदके, प्रथिने, मेद, जीवनसत्त्वे (Vitamins A, B, C, D, E, K), खनिजे व अभावजन्य आजार (Nutrition) या घटकाम...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

मानवी संसर्गजन्य व असंसर्गजन्य रोग: जीवाणू, विषाणू, आदिजीव, बुरशीजन्य रोग, निदान चाचण्या व लस (Human Diseases)

मानवी संसर्गजन्य व असंसर्गजन्य रोग: जीवाणू, विषाणू, आदिजीव, बुरशीजन्य रोग, निदान चाचण्या व लस (Human Diseases) या घटकामध...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 15 मि. वाचन

सूक्ष्मजीवशास्त्र व रोगप्रतिकारशक्ती: जिवाणू, विषाणू, कवक, जन्मजात व उपार्जित प्रतिकारशक्ती, प्रतिपिंडे व अँटीबायोटिक्स (Microbiology & Immunity)

सूक्ष्मजीव वर्गीकरण, विषाणू रचना, जन्मजात व उपार्जित प्रतिकारशक्ती, प्रतिपिंडांचे प्रकार (IgG, IgA, IgM, IgE), सक्रिय-नि...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 15 मि. वाचन

राष्ट्रीय लसीकरण वेळापत्रक (UIP २०२६): BCG, OPV, Pentavalent, Rotavirus, MR, Td व विशेष लसी (National Immunization Schedule 2026)

आरोग्य मंत्रालयाचे २०२६ मधील अधिकृत लसीकरण वेळापत्रक, जन्म ते १६ वर्षांपर्यंतच्या लसी, गर्भवती महिलांसाठी Td लस आणि मिशन...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2013 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 सामान्य विज्ञान (General Science) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔