📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2020 PaperGoogle वर फॉलो करा

प्रशासनीक कायद्या अंतर्गत खालीलपैकी कोणते विधान सत्य आहे ?
(1) अर्ध न्यायिक संस्थेने कधीही नैसर्गिक न्यायाच्या तत्वाचे पालन करू नये.
(2) अर्ध न्यायिक संस्थेने कधी कधी नैसर्गिक न्यायाच्या तत्वाचे पालन करावे.
(3) अर्ध न्यायिक संस्थेने नैसर्गिक न्यायाच्या तत्वाचे पालन करावेच.
(4) वरीलपैकी कोणतेही विधान सत्य नाही.

As per Administrative Law which of the following statement is correct?
(1) Quasi Judicial body shall never follow principles of Natural Justice
(2) Quasi Judicial body may sometimes follow principles of Natural Justice
(3) Quasi Judicial body must follow principles of Natural Justice
(4) None of the above are correct

पर्याय (Options):
a
अर्ध न्यायिक संस्थेने कधीही नैसर्गिक न्यायाच्या तत्वाचे पालन करू नये.
Quasi Judicial body shall never follow principles of Natural Justice
b
अर्ध न्यायिक संस्थेने कधी कधी नैसर्गिक न्यायाच्या तत्वाचे पालन करावे.
Quasi Judicial body may sometimes follow principles of Natural Justice
c
अर्ध न्यायिक संस्थेने नैसर्गिक न्यायाच्या तत्वाचे पालन करावेच.
Quasi Judicial body must follow principles of Natural Justice
✓ योग्य उत्तर
d
वरीलपैकी कोणतेही विधान सत्य नाही.
None of the above are correct
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (अर्ध न्यायिक संस्थेने नैसर्गिक न्यायाच्या तत्वाचे पालन करावेच.) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• प्रशासकीय कायदा व नैसर्गिक न्यायाची तत्त्वे:
• मूलभूत तत्त्व: प्रशासकीय कायद्यानुसार कोणतीही अर्ध-न्यायिक संस्था (Quasi-judicial body) जेव्हा निर्णय घेते किंवा अधिकार बाळगते, तेव्हा त्यांनी नैसर्गिक न्यायाच्या तत्त्वांचे (Principles of Natural Justice) अनिवार्यपणे पालन केलेच पाहिजे (उदा. बाजू मांडण्याची संधी देणे, निष्पक्ष राहणे).
• नैसर्गिक न्यायाचे उल्लंघन झाल्यास त्यांचे आदेश रद्दबातल ठरू शकतात.
• म्हणून पर्याय (३) - अर्ध न्यायिक संस्थेने नैसर्गिक न्यायाच्या तत्त्वांचे पालन करावेच हे योग्य उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: अर्ध-न्यायिक संस्थांनी न्यायदान करताना नैसर्गिक न्यायाच्या तत्त्वांचे काटेकोरपणे पालन केलेच पाहिजे.

The correct answer is Option C (Quasi Judicial body must follow principles of Natural Justice).

Key Points:
• Administrative Law and Principles of Natural Justice:
• Core Administrative Principle: In administrative law and judicial review, whenever an administrative authority or tribunal acts in a quasi-judicial capacity (determining rights of parties, holding inquiries, or affecting civil liberties), it is mandatory that they observe and follow the Principles of Natural Justice (*Audi alteram partem* - right to be heard, and *Nemo judex in causa sua* - rule against bias).
• Failure to follow natural justice renders quasi-judicial orders null and void.
• Therefore, Quasi Judicial body must follow principles of Natural Justice (Option 3) is correct.
• Key Takeaway: Quasi-judicial bodies must strictly follow the principles of natural justice during adjudicatory proceedings.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारतीय न्यायव्यवस्था: सर्वोच्च न्यायालय, उच्च न्यायालये व दुय्यम न्यायालये (Indian Judiciary)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

सर्वोच्च न्यायालय (Supreme Court - कलम १२४ ते १४७): रचना, कॉलेजियम पद्धत, अधिकारक्षेत्रे व न्यायालयीन पुनर्विलोकन

भारताने अमेरिकेप्रमाणे दुहेरी न्यायालयीन व्यवस्था (Dual Judiciary) न स्वीकारता 'एकात्मिक व स्वतंत्र न्यायव्यवस्था' (Inte...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

उच्च न्यायालये (कलम २१४ ते २३१) व दुय्यम न्यायालये: मुंबई उच्च न्यायालय, रिट अधिकार (कलम २२६), लोकअदालत व NGT

भारतात उच्च न्यायालयांची स्थापना १८६१ च्या 'इंडियन हायकोर्ट्स ॲक्ट' अन्वये १८६२ मध्ये सर्वप्रथम कलकत्ता, बॉम्बे (मुंबई)...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक घटनात्मक खटले (Landmark SC Judgments): केशवानंद भारती, मिनर्व्हा मिल्स, पुट्टास्वामी व २०२६ पर्यंतचे निकाल

भारतीय राज्यघटनेच्या इतिहासातील सर्व अत्यंत महत्त्वाचे खटले (Landmark Constitutional Cases): शंकरी प्रसाद ते केशवानंद भा...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2020 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔