महाराष्ट्रात 2012 - 13 प्रत्यक्ष कार्यान्वयन झालेल्या विशेष आर्थिक क्षेत्रांच्या (SEZs) संख्येनुसार या विभागांचा क्रम लावा :
(a) पुणे विभाग
(b) कोंकण विभाग
(c) नागपूर विभाग
(d) औरंगाबाद विभाग
पर्यायी उत्तरे :
(1) (a), (b), (c), (d)
(2) (d), (c), (b), (a)
(3) (b), (c), (d), (a)
(4) (c), (a), (b), (d)
महाराष्ट्रात 2012 - 13 प्रत्यक्ष कार्यान्वयन झालेल्या विशेष आर्थिक क्षेत्रांच्या (SEZs) संख्येनुसार या विभागांचा क्रम लावा :
(a) पुणे विभाग
(b) कोंकण विभाग
(c) नागपूर विभाग
(d) औरंगाबाद विभाग
पर्यायी उत्तरे :
(1) (a), (b), (c), (d)
(2) (d), (c), (b), (a)
(3) (b), (c), (d), (a)
(4) (c), (a), (b), (d)
Arrange these zones on the basis of number of executed Special Economic Zones (SEZs) in Maharashtra till 2012-13:
(a) Pune Division
(b) Konkan Division
(c) Nagpur Division
(d) Aurangabad Division
Answer options:
(1) (a), (b), (c), (d)
(2) (d), (c), (b), (a)
(3) (b), (c), (d), (a)
(4) (c), (a), (b), (d)
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) ((a), (b), (c), (d)) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• मुख्य संकल्पना
• विशेष आर्थिक क्षेत्र (SEZ) कायदा 2005 अंतर्गत महाराष्ट्रात विविध प्रशासकीय विभागांमध्ये सेझची स्थापना करण्यात आली.
• योग्य उत्तराचे स्पष्टीकरण
• महाराष्ट्र आर्थिक पाहणी अहवाल 2012-13 मधील 'प्रत्यक्ष कार्यान्वित' (Executed/Operational) झालेल्या सेझच्या संख्येनुसार उतरता क्रम:
• 1. (a) पुणे विभाग: आयटी आणि ऑटोमोबाईल क्षेत्रातील सर्वाधिक कार्यान्वित सेझ (हिंजवडी, मगरपट्टा).
• 2. (b) कोकण विभाग: नवी मुंबई आणि ठाणे परिसरातील कार्यरत सेझ.
• 3. (c) नागपूर विभाग: मिहान (MIHAN) सह इतर सेझ.
• 4. (d) औरंगाबाद विभाग: औषधनिर्माण व ऑटो सेझ.
• त्यामुळे योग्य उतरता क्रम: (a), (b), (c), (d) असा येतो.
• महत्त्वाची तथ्ये
• राज्यातील एकूण कार्यान्वित सेझपैकी बहुतांश सेझ पुणे आणि कोकण या दोन विकसित औद्योगिक विभागांतच केंद्रित होते.
• परीक्षेतील ट्रॅप
• केवळ 'मंजूर' सेझ आणि 'प्रत्यक्ष कार्यान्वित' सेझ यातील फरक लक्षात घेणे गरजेचे आहे.
• इतर पर्याय
• इतर पर्यायांमधील विभागांचा क्रम वस्तुनिष्ठ आकडेवारीशी विसंगत आहे.
• महत्त्वाची टीप: 2012-13 पर्यंत महाराष्ट्रात प्रत्यक्ष कार्यरत सेझचा क्रम: पुणे विभाग > कोकण विभाग > नागपूर विभाग > औरंगाबाद विभाग असा होता.
The correct answer is Option A ((a), (b), (c), (d)).
Key Points:
• Core Concept
• The Special Economic Zones (SEZ) Act, 2005 stimulated industrial export clusters across Maharashtra's administrative divisions.
• Why Correct
• According to the Economic Survey of Maharashtra 2012-13, the distribution of executed / operationalized SEZs across divisions was:
• 1. Pune Division: Led with the highest number of executed IT/ITeS and engineering SEZs (Hinjawadi, Magarpatta, Talegaon).
• 2. Konkan Division: Followed closely with major operational SEZs across Navi Mumbai, Thane, and Raigad.
• 3. Nagpur Division: Third, anchored by MIHAN and multi-product zones.
• 4. Aurangabad Division: Fourth, with operational auto/pharmaceutical SEZs.
• Thus, descending order is (a), (b), (c), (d).
• Key Details
• Over 70% of Maharashtra's operational SEZs were concentrated in the industrial corridor of the Pune and Konkan divisions.
• Exam Traps
• Candidates often confuse total notified SEZs (where Konkan had higher land proposals) with 'executed/operationalized' SEZs, where Pune led.
• Other Options
• Options 2, 3, and 4 invert or alter the leading positions of Pune and Konkan divisions.
• Key Takeaway: By 2012-13, the executed SEZs in Maharashtra followed the order: Pune > Konkan > Nagpur > Aurangabad.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'परकीय व्यापार, व्यवहार तोल व आंतरराष्ट्रीय आर्थिक संस्था (Foreign Trade & BoP)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
भारताचा परकीय व्यापार (Foreign Trade): रचना, दिशा, प्रमुख निर्यात-आयात वस्तू व देश, परकीय व्यापार धोरण (FTP २०२३) आणि SEZ कायदा
परकीय व्यापार (Foreign Trade) हा देशाच्या आर्थिक विकासाचा इंजिन मानला जातो. यामध्ये एका देशाने जगातील इतर देशांशी केलेल्...
व्यवहार तोल (Balance of Payments - BoP): चालू खाते वि. भांडवली खाते, रुपयाची परिवर्तनीयता (तारापोर समिती) व रुपया अवमूल्यन इतिहास
व्यवहार तोल (Balance of Payments - BoP) हे एका निश्चित कालावधीत (साधारणपणे १ आर्थिक वर्षात) देशातील रहिवासी आणि उर्वरित...
आंतरराष्ट्रीय वित्तीय व व्यापार संस्था: आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी (IMF), जागतिक बँक गट (World Bank Group), WTO आणि ब्रिक्स बँक (NDB)
दुसऱ्या महायुद्धानंतर जागतिक आर्थिक स्थैर्य आणि पुनर्बांधणीसाठी जुलै १९४४ मध्ये अमेरिकेतील न्यू हॅम्पशायर येथील ब्रेटन व...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
महाराष्ट्रातील थेट विदेशी गुंतवणूक (F.D.I.) खालीलपैकी कोणत्य...
केन्द्र सरकारच्या भांडवली प्राप्ती म्हणजे : (1) कर्जाची पुनः...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2013 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :