हि नीती आयोगाची कर्तव्ये आहेत.
(a) सहकार्य आणि स्पर्धात्मक संबंधाची निर्मिती
(b) राष्ट्रीय कार्यक्रम पत्रिका राबविण
(c) विकेंद्रीत नियोजन सुरू करणे
(d) तज्ञांचे जाळे तयार करणे
पर्यायी उत्तरे :
हि नीती आयोगाची कर्तव्ये आहेत.
(a) सहकार्य आणि स्पर्धात्मक संबंधाची निर्मिती
(b) राष्ट्रीय कार्यक्रम पत्रिका राबविण
(c) विकेंद्रीत नियोजन सुरू करणे
(d) तज्ञांचे जाळे तयार करणे
पर्यायी उत्तरे :
are, the functions of NITI Aayog.
(a) Cooperative and competitive federalism
(b) Shared National Agenda
(c) Decentralised planning
(d) Network of Expertise
Answer options:
योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (वरील सर्व योग्य आहेत) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• १ जानेवारी २०१५ रोजी केंद्रीय मंत्रिमंडळाच्या ठरावाद्वारे ६५ वर्षे जुन्या नियोजन आयोगाच्या जागी नीती आयोगाची (NITI Aayog) स्थापना करण्यात आली.
• नीती आयोगाची प्रमुख कर्तव्ये व कार्ये:
• (a) सहकारी आणि स्पर्धात्मक संघराज्य (Cooperative & Competitive Federalism): राज्यांना विकासाचे समान भागीदार बनवणे आणि विविध निर्देशांकांद्वारे (उदा. SDG निर्देशांक) राज्यांमध्ये निकोप स्पर्धा घडवून आणणे.
• (b) सामायिक राष्ट्रीय अजेंडा (Shared National Agenda): देशाच्या विकासाची धोरणे ठरवताना केंद्र व राज्यांच्या सहकार्याने संयुक्त राष्ट्रीय दृष्टिकोन विकसित करणे.
• (c) विकेंद्रित नियोजन (Decentralised Planning): जुन्या 'वरून-खाली' (Top-down) पद्धतीऐवजी गावपातळीवरून वरच्या स्तराकडे जाणारी 'खालून-वर' (Bottom-up) नियोजन व्यवस्था तयार करणे.
• (d) तज्ज्ञांचे जाळे (Network of Expertise): राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय थिंक टँक, संशोधक आणि तज्ज्ञांचे व्यासपीठ तयार करून धोरणात्मक सल्ला देणे.
• ही सर्व विधाने नीती आयोगाची अधिकृत कार्ये असल्याने पर्याय (४) 'वरील सर्व योग्य आहेत' बरोबर आहे.
• महत्त्वाची टीप: नीती आयोग १ जानेवारी २०१५ रोजी स्थापन झाला असून सहकारी संघराज्य, विकेंद्रित नियोजन आणि तज्ज्ञांचे जाळे तयार करण्याचे काम करतो.
The correct answer is Option D (All above are correct).
Key Points:
• The National Institution for Transforming India (NITI Aayog) was constituted on 1 January 2015 by a Cabinet Resolution, replacing the 65-year-old Planning Commission.
• Mandated Pillars and Functions:
• (a) Cooperative & Competitive Federalism: Enables structured participation of states as equal partners through its Governing Council, promoting inter-state competitive benchmarking (e.g., SDG India Index).
• (b) Shared National Agenda: Evolves a shared vision of national development priorities, sectors, and strategies with active involvement of states.
• (c) Decentralised Planning: Develops mechanisms to formulate credible village-level plans and aggregates them progressively at higher tiers of government (bottom-up approach).
• (d) Knowledge and Innovation Hub / Network of Expertise: Serves as a state-of-the-art think tank, collaborating with academic research institutions and national/international experts.
• All four statements are explicit official mandates and functions of NITI Aayog (Option 4).
• Key Takeaway: NITI Aayog acts as a think tank promoting cooperative federalism, decentralised bottom-up planning, and a shared national agenda.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'आर्थिक नियोजन, पंचवार्षिक योजना व नीती आयोग (Planning, 12 FYPs & NITI Aayog)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
भारतातील आर्थिक नियोजनाची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी (विश्वेश्वरय्या ते सर्वोदय योजना), नियोजन आयोग व NDC
भारतामध्ये स्वातंत्र्यपूर्व काळापासून आर्थिक नियोजनाची गरज प्रतिपादित करण्यात आली होती. सर मोक्षगुंडम विश्वेश्वरय्या यां...
१ ली ते १२ वी पंचवार्षिक योजना (१९५१-२०१७): सर्व प्रतिमाने, उद्दिष्टे, यश-अपयश, योजना सुट्टी, रोलिंग प्लॅन व LPG सुधारणा
भारताने सोव्हिएत रशियाकडून (USSR) पंचवार्षिक योजनांची प्रेरणा घेऊन १९५१ ते २०१७ या काळात एकूण १२ पंचवार्षिक योजना, ३ वार...
नीती आयोग (NITI Aayog): स्थापना, रचना, सहकारी संघराज्यवाद, बॉटम-अप दृष्टिकोन आणि प्रमुख निर्देशांक व अहवाल
भारत सरकारने ६५ वर्षे जुन्या नियोजन आयोगाच्या (Planning Commission) जागी १ जानेवारी २०१५ रोजी 'नीती आयोग' (NITI Aayog -...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
सहकाराची खालील व्याख्या कोणी मांडली आहे ? "समान आर्थिक उद्दि...
राष्ट्रीय कृषी विकास योजनेचे नाव राष्ट्रीय कृषी विकास योजना-...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2022 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?