खाली दिलेल्या पर्यायांपैकी भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाने निवडणूक प्रक्रियेत सुधारणे संदर्भात नुकतेच कोणते महत्त्वपूर्ण निर्णय दिले ?
अ. इलेक्ट्रॉनिक वोटींग मशीनचा वापर.
ब. EVM वर आणि मतपत्रिकेवर 'NOTA' (यापैकी कुणीही नाही) पर्याय.
क. निवडणूक ओळखपत्र.
ड. गुन्हा/अपराध सिद्ध झाल्याच्या दिनांकापासून संसद सदस्य (खासदार), राज्य विधिमंडळाचा सदस्य (आमदार) अपात्र ठरतो/अनर्ह ठरतो.
खाली दिलेल्या पर्यायांपैकी भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाने निवडणूक प्रक्रियेत सुधारणे संदर्भात नुकतेच कोणते महत्त्वपूर्ण निर्णय दिले ?
अ. इलेक्ट्रॉनिक वोटींग मशीनचा वापर.
ब. EVM वर आणि मतपत्रिकेवर 'NOTA' (यापैकी कुणीही नाही) पर्याय.
क. निवडणूक ओळखपत्र.
ड. गुन्हा/अपराध सिद्ध झाल्याच्या दिनांकापासून संसद सदस्य (खासदार), राज्य विधिमंडळाचा सदस्य (आमदार) अपात्र ठरतो/अनर्ह ठरतो.
Amongst the following which of the recents judgments of the Supreme Court of India were related with the reforms of electoral process?
A. Use of electronic voting machine.
B. 'NOTA' option in EVMs and on ballot paper.
C. Election Voting Identity Card.
D. MP's, MLA's to be disqualified on the date of criminal conviction.
योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (ब आणि ड) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• NOTA निर्णय (२०१३): *पीयूसीएल विरुद्ध भारत सरकार (२०१३)* प्रकरणात सर्वोच्च न्यायालयाने ईव्हीएमवर 'नोटा' (NOTA) पर्याय समाविष्ट करण्याचे निर्देश दिले.
• अपात्रता निर्णय (२०१३): *लिली थॉमस विरुद्ध भारत सरकार (२०१३)* खटल्यात सर्वोच्च न्यायालयाने लोकप्रतिनिधी कायद्याचे कलम ८(४) रद्द करून दोषी ठरलेल्या खासदार/आमदारांना तात्काळ अपात्र ठरवण्याचा निर्णय दिला.
• पार्श्वभूमी: ईव्हीएम आणि निवडणूक ओळखपत्र (EPIC) हे टी.एन. शेषन यांच्या काळात ९० च्या दशकात लागू झालेले धोरणात्मक बदल होते, सर्वोच्च न्यायालयाचे तत्कालीन नवीन निकाल नव्हते.
• उजळणी टीप:
• २०१३ मध्ये सर्वोच्च न्यायालयाने NOTA पर्याय आणि दोषी खासदार/आमदारांच्या तात्काळ अपात्रतेचा निर्णय दिला.
The correct answer is Option D (B and D).
Key Points:
• NOTA Verdict (2013): In *PUCL v. Union of India (2013)*, the Supreme Court directed the Election Commission to introduce 'None of the Above' (NOTA) on EVMs.
• Disqualification Verdict (2013): In *Lily Thomas v. Union of India (2013)*, the Supreme Court struck down Section 8(4) of the Representation of the People Act, ruling that MPs/MLAs stand immediately disqualified upon conviction with a 2+ year prison sentence.
• Context: EVMs and Voter ID Cards (EPIC) were policy reforms implemented much earlier (1990s) by the Election Commission under T.N. Seshan, not recent SC judgments of that era.
• Revision Note:
• In 2013, the Supreme Court mandated the NOTA option and ruled for immediate disqualification of convicted MPs/MLAs.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारतीय न्यायव्यवस्था: सर्वोच्च न्यायालय, उच्च न्यायालये व दुय्यम न्यायालये (Indian Judiciary)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
सर्वोच्च न्यायालय (Supreme Court - कलम १२४ ते १४७): रचना, कॉलेजियम पद्धत, अधिकारक्षेत्रे व न्यायालयीन पुनर्विलोकन
भारताने अमेरिकेप्रमाणे दुहेरी न्यायालयीन व्यवस्था (Dual Judiciary) न स्वीकारता 'एकात्मिक व स्वतंत्र न्यायव्यवस्था' (Inte...
उच्च न्यायालये (कलम २१४ ते २३१) व दुय्यम न्यायालये: मुंबई उच्च न्यायालय, रिट अधिकार (कलम २२६), लोकअदालत व NGT
भारतात उच्च न्यायालयांची स्थापना १८६१ च्या 'इंडियन हायकोर्ट्स ॲक्ट' अन्वये १८६२ मध्ये सर्वप्रथम कलकत्ता, बॉम्बे (मुंबई)...
सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक घटनात्मक खटले (Landmark SC Judgments): केशवानंद भारती, मिनर्व्हा मिल्स, पुट्टास्वामी व २०२६ पर्यंतचे निकाल
भारतीय राज्यघटनेच्या इतिहासातील सर्व अत्यंत महत्त्वाचे खटले (Landmark Constitutional Cases): शंकरी प्रसाद ते केशवानंद भा...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
राज्याच्या महाधिवक्त्याबाबत खालीलपैकी कोणते विधान बरोबर नाही...
भूमि अधिग्रहण, पुनर्वसन पारदर्शकता आणि योग्य मोबदला कायदा 20...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B (PSI) Prelims 2014 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?