📅MPSC Group B Mains 2016 - Paper 2 (STI)Google वर फॉलो करा

तेंदुलकर समितीच्या शिफारशींनुसार दारिद्रय रेषा ठरविण्यासाठी पुढील बाबींवर केलेला खर्च समाविष्ट करण्यात यावा:
अ. शिक्षण
ब. आरोग्य
क. उर्जा वापर

According to the Tendulkar Committee recommendations, determination of poverty should include expenditure on
a. Education
b. Health
c. Energy consumption

पर्याय (Options):
a
फक्त अ आणि ब
Only a and b
✓ योग्य उत्तर
b
वरीलपैकी तीनही पर्याय
All the three mentioned above
c
फक्त अ आणि क
Only a and c
d
फक्त ब आणि क
Only b and c
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (फक्त अ आणि ब) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• प्रा. सुरेश तेंडुलकर समितीने (अहवाल: २००९) दारिद्र्य मोजमापाच्या पारंपरिक उष्मांक (कॅलरी) निकषांमध्ये महत्त्वपूर्ण बदल केले.
• प्रमुख शिफारशी:
• उष्मांक मोजमापाऐवजी 'दरडोई मासिक उपभोग खर्च' (MPCE) निकष स्वीकारला.
• पूर्वी दारिद्र्य रेषेत गृहीत धरल्या जाणाऱ्या बाबींव्यतिरिक्त शिक्षण (अ) आणि आरोग्य (ब) यांवर नागरिकांकडून प्रत्यक्ष होणाऱ्या खाजगी खर्चाचा दारिद्र्य रेषा ठरवताना नव्याने समावेश करण्यात यावा अशी महत्त्वपूर्ण शिफारस केली.
• त्यामुळे शिक्षण आणि आरोग्य या बाबींचा समावेश असल्याने 'फक्त अ आणि ब' हे अचूक उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: तेंडुलकर समितीने दारिद्र्य रेषा निश्चित करताना शिक्षण आणि आरोग्य यांवरील खर्चाचा नव्याने समावेश केला.

The correct answer is Option A (Only a and b).

Key Points:
• The Suresh Tendulkar Committee (submitted report in December 2009) fundamentally shifted the poverty measurement methodology away from calorie consumption norms.
• Key Methodological Changes:
• Shifted from calorie-intake anchoring to Monthly Per Capita Consumption Expenditure (MPCE).
• Explicitly added private expenditures on Education (a) and Health / Medical care (b) into the basic consumption basket, alongside nutrition.
• Energy/fuel consumption was already part of general household expenditure, but the explicit and groundbreaking reform recommended was adding education and healthcare into poverty line determination.
• Hence, 'Only a and b' represents the specific items highlighted by the committee.
• Key Takeaway: The Tendulkar Committee explicitly incorporated private household expenditure on education and health into poverty calculations.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'दारिद्र्य, बेरोजगारी व मानवी विकास (Poverty, Unemployment & Human Development)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

दारिद्र्य संकल्पना, मोजमाप पद्धती, दारिद्र्य रेषा व सर्व तज्ज्ञ समित्या (दांडेकर-रथ ते तेंडुलकर व रंगराजन)

Topic 61: दारिद्र्य व बेरोजगारी Note ID: 125 दारिद्र्य संकल्पना, मोजमाप पद्धती, दारिद्र्य रेषा व सर्व तज्ज्ञ समित्या निर...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

बेरोजगारी: प्रकार, मोजमाप पद्धती (UPS, UPSS, CWS, CDS), PLFS अहवाल व प्रमुख राष्ट्रीय रोजगार योजना

Topic 61: दारिद्र्य व बेरोजगारी Note ID: 126 बेरोजगारी: संकल्पना, सर्व प्रकार, मोजमाप पद्धती (UPS, UPSS, CWS, CDS) व PLF...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

मानवी विकास निर्देशांक (HDI): ३ आयाम, ४ निर्देशक, असमानता समायोजित IHDI, GII व भारतातील कल्याणकारी धोरणे

Topic 61: दारिद्र्य व बेरोजगारी Note ID: 127 मानवी विकास निर्देशांक (HDI): ३ आयाम, ४ निर्देशक, IHDI, GII व भारतातील कल्य...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Mains 2016 - Paper 2 (STI) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔