फिशरच्या व्यवहार दृष्टीकोणानुसार पैशाची मागणी ही खालील घटकावर अवलंबून असते : (a) व्यवहारांची संख्या (b) व्यवहारांची सरासरी किंमत (c) पैशाचा व्यवहारासाठीचा भ्रमणवेग (d) रोखता पसंती वरीलपैकी कोणता/ते पर्याय चुकीचा/चे आहे/त ?
योग्य उत्तर पर्याय २ (B) ((c) व (d)) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• योग्य पर्याय मूल्यमापन: या प्रश्नाचे अचूक उत्तर पर्याय (2) (c) व (d) हे आहे.
• फिशरचा चलनाचे मूल्य व परिमाण सिद्धांत:
• इर्विंग फिशरचे समीकरण MV = PT असे आहे (येथे M = मुद्रेचा पुरवठा, V = मुद्रेचा चलनवेग, P = किंमत पातळी, T = व्यवहारांचे प्रमाण).
• या सिद्धांतानुसार पैशाची मागणी ही प्रामुख्याने व्यवहारांची संख्या (T) आणि सरासरी किंमत (P) यांच्याशी जोडलेली असते.
• चुकीचे घटक: (c) मुद्रेचा भ्रमणवेग आणि (d) रोखता पसंती (विशेषतः रोखता पसंती हा केन्सचा सिद्धांत आहे, फिशरच्या व्यवहार दृष्टिकोनाचा थेट घटक नाही). त्यामुळे (c) आणि (d) हे पर्याय चुकीचे ठरतात.
• परीक्षा दृष्टीकोन: सनातनवादी (Classical) अर्थशास्त्रज्ञ फिशरचा सिद्धांत आणि केन्सचा रोखता पसंती सिद्धांत यांच्यातील फरक स्पष्ट करणारा हा प्रश्न आहे.
• महत्त्वाची टीप: पैशाचा भ्रमणवेग आणि रोखता पसंती (c व d) हे फिशरच्या व्यवहार दृष्टिकोनातील पैशाच्या मागणीचे थेट घटक मानले जात नाहीत.
The correct answer is Option B ((c) and (d)).
Key Points:
• Correct Option Evaluation: The correct answer is option (2) (c) and (d).
• Fisher's Quantity Theory of Money (Transactions Approach):
• Irving Fisher's equation of exchange is expressed as MV = PT (where M = Money supply, V = Velocity of money, P = Price level, T = Volume of transactions).
• In this classical framework, money is demanded primarily for transaction purposes. The factors determining transaction demand or entering Fisher's equation are number of transactions (T) and average price level (P) [or PT representing total value of transactions divided by velocity V].
• Incorrect / Alien Factors in Fisher's Equation:
• (c) Transaction velocity of circulation of money (V) and (d) Liquidity preference belong to Keynesian liquidity preference theory or represent velocity parameters rather than direct transaction-demand determinants in the strict sense of the question's classification of incorrect elements. Specifically, liquidity preference is a Keynesian concept, not a Fisherian transaction determinant. Thus, options (c) and (d) are identified as incorrect inclusions or factors not forming the direct transactional demand components in the sense evaluated here.
• Exam Insight: Classical economists viewed money as a medium of exchange, whereas Keynes introduced liquidity preference (speculative motive).
• Key Takeaway: Velocity of circulation and liquidity preference (c and d) are incorrect components regarding direct Fisherian transaction demand factors in this context.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'बँकिंग प्रणाली, मौद्रिक धोरण व वित्तीय बाजार (Banking, Monetary Policy & Markets)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI): स्थापना, इतिहास (हिल्टन यंग आयोग), राष्ट्रीयीकरण, संघटनात्मक रचना व सर्व वैधानिक कार्ये
भारतीय रिझर्व्ह बँक (Reserve Bank of India - RBI) ही भारताची सर्वोच्च मध्यवर्ती बँक (Central Bank) असून देशातील संपूर्ण...
मौद्रिक धोरण समिती (MPC), संख्यात्मक व गुणात्मक साधने, महागाई लक्ष्य चौकट आणि चलनवाढ मोजमाप (CPI वि. WPI)
मौद्रिक धोरण (Monetary Policy) म्हणजे अर्थव्यवस्थेत किंमत स्थैर्य (Price Stability) राखत आर्थिक विकासाला गती देण्यासाठी...
बँकिंग राष्ट्रीयीकरण, नरसिंहम समित्या I व II, NPA निवारण (IBC २०१६, SARFAESI), Basel मानके आणि वित्तीय बाजार (नाणे वि. भांडवली बाजार)
भारतातील बँकिंग व्यवस्थेचा इतिहास १९६९ आणि १९८० च्या दोन मोठ्या राष्ट्रीयीकरणाच्या लाटांनी आणि १९९१ च्या LPG सुधारणांनंत...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
खालील विधाने विचारात घ्या. (a) रोख राखीव गुणोत्तर हे पत नियं...
योग्य पर्याय निवडा. प्रो. कॅल्डोर यांनी भारतात मालमत्ता कराऐ...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2016 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :