#50📅 MPSC Rajyaseva Mains P1 2022 Official Question Paper(2022) +1 गुण

डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन समिती 1948 च्या उच्च शिक्षणाच्या सुधारणेच्या संदर्भातील खालील कोणती विधाने असत्य आहेत ?
(a) भारतातील विद्यापीठांच्या अभ्यासक्रमांचे परीक्षण करणे.
(b) शालेय शिक्षणाचा कालावधी 12 वर्षांचा करणे.
(c) महाविद्यालयीन शिक्षणाचा कालावधी 3 वर्ष करणे.
(d) कौशल्याधिष्ठीत शिक्षण देणाऱ्या संस्था स्थापन करणे.

According to Dr. Sarvapalli Radhakrishnan Committee in 1948 for higher education reforms. Which of the statements is incorrect?
(a) Review the syllabus of Indian Universities.
(b) Duration of school education is 12 years.
(c) Duration of college education is 3 years.
(d) To establish skill base education institutes.

पर्याय (Options):
a
(c)
(c)
b
(b), (d)
(b), (d)
c
(a), (c)
(a), (c)
d
(d)
(d)
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) ((d)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन विद्यापीठ शिक्षण आयोग (१९४८-४९):
• स्वतंत्र भारतातील उच्च शिक्षणाच्या पुनर्रचनेसाठी नोव्हेंबर १९४८ मध्ये डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन यांच्या अध्यक्षतेखाली पहिला विद्यापीठ शिक्षण आयोग नेमण्यात आला.
• प्रमुख शिफारशी:
• (a) विद्यापीठांच्या अभ्यासक्रमांचे सखोल पुनरावलोकन व आधुनिकीकरण करणे.
• (b) विद्यापीठ प्रवेशापूर्वी शालेय/पूर्व-विद्यापीठ शिक्षणाचा कालावधी १२ वर्षे असावा.
• (c) पदवी (महाविद्यालयीन) शिक्षणाचा कालावधी ३ वर्षे असावा.
• (d) विद्यापीठ अनुदान आयोगाची (UGC) स्थापना करणे व ग्रामीण विद्यापीठांची निर्मिती.
• विधान (d) असत्य आहे: राधाकृष्णन आयोगाचा मुख्य भर उच्च व विद्यापीठीय शिक्षणावर होता; वेगळ्या कौशल्य-आधारित (Skill-based/Vocational) संस्था स्थापनेची प्रमुख शिफारस माध्यमिक शिक्षण आयोगाशी (मुदलियार आयोग) संबंधित होती.
• त्यामुळे चुकीचे विधान (d) आहे (पर्याय ४).
• महत्त्वाची टीप: राधाकृष्णन आयोगाने १२ वर्षे शालेय व ३ वर्षे पदवी शिक्षणाची शिफारस केली; व्यावसायिक कौशल्य संस्था ही त्यांची मुख्य शिफारस नव्हती (विधान d असत्य).

The correct answer is Option D ((d)).

Key Points:
• Radhakrishnan Commission / University Education Commission (1948–49):
• Appointed in November 1948 under the chairmanship of Dr. Sarvepalli Radhakrishnan to report on Indian university education and suggest improvements.
• Key Recommendations:
• (a) Thoroughly review and modernize university curricula and standards.
• (b) Recommended 12 years of pre-university/school schooling before entering college.
• (c) Recommended a 3-year duration for the bachelor's undergraduate degree course.
• Establishment of the University Grants Commission (UGC) and setting up of Rural Universities.
• Statement (d) is INCORRECT (the odd recommendation): The commission focused strictly on university liberal arts, science, research, and agriculture rather than establishing vocational/skill-based technical institutions (which was the mandate of subsequent bodies like the Mudaliar Commission and Kothari Commission).
• Hence, (d) is the incorrect statement (Option 4).
• Key Takeaway: The 1948 Radhakrishnan Commission recommended 12 years of schooling and 3 years of degree education; establishing separate skill-based institutes was not its mandate.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'ब्रिटिश सत्ता विस्तार, महसूल पद्धती व १८५७ चा राष्ट्रीय उठाव' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

ब्रिटिश सत्ता विस्तार, महसूल पद्धती व प्रशासकीय कायदे: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

प्लासी १७५७ व बक्सर १७६४ लढाई, कायमधारा (कॉर्नवॉलिस १७९३), रयतवारी (मन्रो १८२०), महालवारी पद्धत, तैनाती फौज (वेलस्ली १७९...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

१८५७ चा राष्ट्रीय उठाव आणि महाराष्ट्रातील घडामोडी: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

उठावाची राजकीय, सामाजिक व लष्करी कारणे (एनफिल्ड काडतुसे), मंगल पांडे (बराकपूर), बहादुर शाह, झाशीची राणी लक्ष्मीबाई, तात्...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 19 मि. वाचन

ब्रिटिशकालीन शिक्षण आयोग, वृत्तपत्र कायदे व प्रशासकीय सुधारणा: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

मेकॉले मिनिट्स १८३५ (झिरपता सिद्धांत), वूड्स डिस्पॅच १८५४ (शिक्षणाचा मॅग्ना कार्टा), हंटर कमिशन १८८२ (फुले-रमाबाई साक्ष)...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2022 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔