#45📅 MPSC Rajyaseva Mains P1 2022 Official Question Paper(2022) +1 गुण

इ.स. 1919 च्या भारतीय परिषद कायद्यानुसार, खालीलपैकी कोणती विधाने असत्य आहेत ?
(a) केंद्रीय व प्रांतीय कायदेमंडळाचा विस्तार.
(b) मुस्लीमांसाठी स्वतंत्र मतदार संघ.
(c) केंद्रीय कायदे मंडळातील सदस्यसंख्या 16 वरुन 50 करण्यात आली.
(d) केंद्रीय व प्रांतीय कायदेमंडळाचे अधिकार कमी केलेत.

About Indian Council Act 1919, which of the following sentences is/are incorrect?
(a) Expansion of central and provincial legislative council.
(b) Separate constituency for Muslims.
(c) Increased the number of members of the central legislative council from 16 to 50.
(d) Authority of central and provincial legislative council is decreased.

पर्याय (Options):
a
(a), (b), (c)
(a), (b), (c)
b
(a), (b)
(a), (b)
c
(c), (d)
(c), (d)
✓ योग्य उत्तर
d
(a), (c), (d)
(a), (c), (d)
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) ((c), (d)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• १९१९ चा भारत सरकार कायदा (माँटेग्यू-चेम्सफर्ड सुधारणा):
• विधान (a) सत्य आहे: या कायद्याने केंद्रामध्ये द्विगृही कायदेमंडळ (केंद्रीय विधानसभा व राज्य परिषद) सुरू करून केंद्रीय व प्रांतीय कायदेमंडळांचा मोठा विस्तार केला.
• विधान (b) सत्य आहे: मुस्लिमांचे स्वतंत्र मतदारसंघ (१९०९ मध्ये सुरू झालेले) कायम ठेवण्यात आले आणि शीख, ख्रिश्चन, ॲंग्लो-इंडियन यांनाही स्वतंत्र मतदारसंघ देण्यात आले.
• विधान (c) असत्य आहे: केंद्रीय कायदेमंडळाची सदस्यसंख्या १६ वरून ६० करणे ही १९०९ च्या कायद्याची तरतूद होती. १९१९ मध्ये विधानसभेची संख्या १४५ आणि राज्य परिषदेची संख्या ६० करण्यात आली.
• विधान (d) असत्य आहे: या कायद्याने कायदेमंडळांचे अधिकार कमी न करता अर्थसंकल्पावर मतदान, प्रश्न विचारणे यांद्वारे अधिकारांत वाढ केली.
• त्यामुळे असत्य विधाने (c) आणि (d) आहेत (पर्याय ३).
• महत्त्वाची टीप: १९१९ च्या कायद्याने कायदेमंडळांचे अधिकार वाढवले; सदस्यसंख्या १६ वरून ६० करण्याची तरतूद १९०९ च्या कायद्यात होती, म्हणून (c) व (d) असत्य आहेत.

The correct answer is Option C ((c), (d)).

Key Points:
• Analysis of the Government of India Act 1919 (Montagu-Chelmsford Reforms):
• Statement (a) is TRUE: The Act introduced bicameralism at the Centre (Legislative Assembly and Council of State) and expanded the sizes of both Central and Provincial legislative bodies.
• Statement (b) is TRUE: Separate communal electorates, originally introduced for Muslims in 1909, were retained and further extended in 1919 to Sikhs, Anglo-Indians, Indian Christians, and Europeans.
• Statement (c) is INCORRECT: Increasing the Imperial Legislative Council members from 16 to 60 was a feature of the 1909 Morley-Minto Act (not the 1919 Act, which established a 145-member Assembly and a 60-member Council of State).
• Statement (d) is INCORRECT: The authority and powers of the legislatures were increased (e.g., dyarchy in provinces, voting on parts of the budget, asking supplementary questions) rather than decreased.
• Thus, statements (c) and (d) are incorrect.
• Key Takeaway: Under the 1919 Act, legislative powers and sizes were increased; statement (c) belongs to the 1909 Act and (d) is false.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'ब्रिटिश सत्ता विस्तार, महसूल पद्धती व १८५७ चा राष्ट्रीय उठाव' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

ब्रिटिश सत्ता विस्तार, महसूल पद्धती व प्रशासकीय कायदे: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

प्लासी १७५७ व बक्सर १७६४ लढाई, कायमधारा (कॉर्नवॉलिस १७९३), रयतवारी (मन्रो १८२०), महालवारी पद्धत, तैनाती फौज (वेलस्ली १७९...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

१८५७ चा राष्ट्रीय उठाव आणि महाराष्ट्रातील घडामोडी: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

उठावाची राजकीय, सामाजिक व लष्करी कारणे (एनफिल्ड काडतुसे), मंगल पांडे (बराकपूर), बहादुर शाह, झाशीची राणी लक्ष्मीबाई, तात्...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 19 मि. वाचन

ब्रिटिशकालीन शिक्षण आयोग, वृत्तपत्र कायदे व प्रशासकीय सुधारणा: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

मेकॉले मिनिट्स १८३५ (झिरपता सिद्धांत), वूड्स डिस्पॅच १८५४ (शिक्षणाचा मॅग्ना कार्टा), हंटर कमिशन १८८२ (फुले-रमाबाई साक्ष)...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2022 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔