मलेरियाच्या तापात थंडी वाजून ताप येणे आणि तीन चार दिवसांनी पुन्हा पुन्हा ताप येणे यासाठी शरीरात ______ हा विषारी पदार्थ दिसून येतो.
योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (हिमोझॉईन) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• मलेरिया रोगकारक: हा आजार *प्लाझमोडियम* (Plasmodium) नावाच्या आदिजीवामुळे (मादी ॲनोफिलीस डासाच्या चावण्याने) होतो.
• आरबीसीचा स्फोट व हिमोझॉईन: प्लाझमोडियम परजीवी मानवी तांबड्या रक्तपेशींमध्ये (RBCs) पुनरुत्पादन करून दर ३ ते ४ दिवसांनी पेशी फोडतात; तेव्हा हिमोझॉईन (Hemozoin) नावाचे विषारी द्रव्य रक्तात सोडले जाते.
• तापाचे कारण: हे हिमोझॉईन रक्तात मिसळल्यामुळे रुग्णाला तीव्र थंडी वाजून दर तीन-चार दिवसांनी आवर्तक ताप येतो.
• इतर पर्याय:
• इंटरफेरॉन: विषाणू संसर्गाविरुद्ध तयार होणारी प्रथिने.
• हिरुडिन: जळूच्या (Leech) लाळेतील रक्त न गोठवणारे द्रव्य.
• कोलोस्ट्रम: मातेच्या दुधातील पहिला चिकाचा अंश.
• अचूक पर्याय: पर्याय २ (हिमोझॉईन).
• उजळणी टीप:
• मलेरियामध्ये तांबड्या रक्तपेशी फुटून 'हिमोझॉईन' हे विषारी द्रव्य मुक्त झाल्यामुळे थंडी वाजून ताप येतो.
The correct answer is Option B (Hemozoin).
Key Points:
• Malaria Parasite: Caused by the protozoan *Plasmodium* (transmitted via female *Anopheles* mosquito).
• RBC Rupture & Hemozoin Release: Parasites rupture human Red Blood Cells (RBCs) at regular intervals (3–4 days depending on *Plasmodium* species), releasing a toxic pigment called Hemozoin.
• Symptom Mechanism: The surge of Hemozoin in the bloodstream triggers violent chills, rigor, and recurring high fever spikes.
• Other Options:
• Interferon: Antiviral proteins secreted by virus-infected cells.
• Hirudin: Anticoagulant present in leech saliva.
• Colostrum: Initial nutrient-dense milk produced by mothers after childbirth.
• Correct Answer: Option 2 (Hemozoin).
• Revision Note:
• Rupture of RBCs releases the toxin Hemozoin, causing recurring chills and fever in Malaria.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'पोषण, जीवनसत्त्वे, मानवी रोग, लसीकरण व आरोग्यशास्त्र (Nutrition, Vitamins & Human Diseases)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
पोषणशास्त्र: कर्बोदके, प्रथिने, मेद, जीवनसत्त्वे (Vitamins A, B, C, D, E, K), खनिजे व अभावजन्य आजार (Nutrition)
पोषणशास्त्र: कर्बोदके, प्रथिने, मेद, जीवनसत्त्वे (Vitamins A, B, C, D, E, K), खनिजे व अभावजन्य आजार (Nutrition) या घटकाम...
मानवी संसर्गजन्य व असंसर्गजन्य रोग: जीवाणू, विषाणू, आदिजीव, बुरशीजन्य रोग, निदान चाचण्या व लस (Human Diseases)
मानवी संसर्गजन्य व असंसर्गजन्य रोग: जीवाणू, विषाणू, आदिजीव, बुरशीजन्य रोग, निदान चाचण्या व लस (Human Diseases) या घटकामध...
सूक्ष्मजीवशास्त्र व रोगप्रतिकारशक्ती: जिवाणू, विषाणू, कवक, जन्मजात व उपार्जित प्रतिकारशक्ती, प्रतिपिंडे व अँटीबायोटिक्स (Microbiology & Immunity)
सूक्ष्मजीव वर्गीकरण, विषाणू रचना, जन्मजात व उपार्जित प्रतिकारशक्ती, प्रतिपिंडांचे प्रकार (IgG, IgA, IgM, IgE), सक्रिय-नि...
राष्ट्रीय लसीकरण वेळापत्रक (UIP २०२६): BCG, OPV, Pentavalent, Rotavirus, MR, Td व विशेष लसी (National Immunization Schedule 2026)
आरोग्य मंत्रालयाचे २०२६ मधील अधिकृत लसीकरण वेळापत्रक, जन्म ते १६ वर्षांपर्यंतच्या लसी, गर्भवती महिलांसाठी Td लस आणि मिशन...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
आधुनिक योजनेनुसार वर्गीकरणाचे पाच किंगडम खालीलप्रमाणे: अ. प्...
'आफ्रिकन स्लीपिंग सिकनेस' हा आजार प्रामुख्याने खालीलपैकी कोण...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B Prelims 2020 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 सामान्य विज्ञान (General Science) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?