🎯 सर्व परीक्षा (All Exams) 📚 मराठी भाषा व व्याकरण (Marathi Grammar)📅 वर्ष: 2019✕ ✕ सर्व फिल्टर्स रिसेट करा
मराठी भाषा व व्याकरण (Marathi Grammar) प्रश्नसंच: मागील वर्षांचे सर्व PYQs व उत्तरे
मराठी भाषा व व्याकरण (Marathi Grammar) विषयातील सर्व घटकवार मागील वर्षांचे प्रश्न (PYQs), अचूक उत्तरे आणि सविस्तर स्पष्टीकरणासह सराव करा.
📊 उपलब्ध प्रश्न: 255•🌐 भाषा: मराठी / इंग्रजी•✓ अधिकृत उत्तरतालिका व सविस्तर स्पष्टीकरण
⚙️ फिल्टर्स(255 प्रश्न)
📚 प्रश्न यादी|पान 14 / 172019 चे प्रश्न
एकूण 255 पैकी 15 प्रश्न
प्रश्न #196पोलीस भरती2024काळ, काळांचे प्रकार आणि आख्यात विचार (Tenses & 7 Akhyatas)
स्वतंत्र पहा ➔जेवताना कधी बोल नये. या वाक्यातील कृदंत ओळखा.
Never speak while eating. Identify the Kritanta (Participle) in this sentence.
a
जेवता
eating
b
जेव
food
c
ताना
warp
d ✓ उत्तर
जेवताना
while eating
✓ अचूक उत्तर: पर्याय D|सविस्तर स्पष्टीकरण:
जेवताना (Jevtana) हे क्रियापदापासून (जेवणे) तयार झालेले 'क्रियावाचक नाम' (Verbal Noun) आहे, ज्याला कृदंत (Participle) म्हणतात.
Jevtana is a 'Verbal Noun' formed from the verb (to eat), which is called a Participle.
प्रश्न #197पोलीस भरती2024शब्दसंग्रह व मराठी साहित्य (Vocabulary & Marathi Literature with 4 Jnanpith Awardees)
स्वतंत्र पहा ➔शुध्द शब्द ओळखा.
Identify the correctly spelled word.
a
निलिमा
Nilima
b
निलीमा
Nilima
c
नीलीमा
Neelima
d ✓ उत्तर
नीलिमा
Neelima
✓ अचूक उत्तर: पर्याय D|सविस्तर स्पष्टीकरण:
योग्य शुद्धलेखन 'नीलिमा' असे आहे.
The correct spelling is 'Neelima'.
प्रश्न #198पोलीस भरती2024काळ, काळांचे प्रकार आणि आख्यात विचार (Tenses & 7 Akhyatas)
स्वतंत्र पहा ➔खालीलपैकी पुर्ण भुतकाळाचे वाक्य ओळखा.
Identify the sentence in Past Perfect tense.
a
सचिन क्रिकेट खेळत होता.
Sachin was playing cricket.
b
राहूल वाचन करत होता.
Rahul was reading.
c
शेतकरी शेत नांगरत आहे.
The farmer is plowing the field.
d ✓ उत्तर
मधुने लाडु खाल्ला होता.
Madhu had eaten the laddu.
✓ अचूक उत्तर: पर्याय D|सविस्तर स्पष्टीकरण:
क्रिया भूतकाळात पूर्ण झाली आहे हे दर्शवण्यासाठी 'खाल्ला होता' वापरले आहे.
'Had eaten' is used to show that the action was completed in the past.
प्रश्न #1992023शब्दांच्या जाती (Parts of Speech - सव्यय व अव्यय)
स्वतंत्र पहा ➔“पायाखाली रान घाली सारे” या ओळीतील क्रियापद ओळखा.
a
रान
b ✓ उत्तर
घाली
c
सारे
d
पायाखाली
✓ अचूक उत्तर: पर्याय B|सविस्तर स्पष्टीकरण:
योग्य उत्तर पर्याय (B) 'घाली' आहे.
• वाक्याचा अर्थ पूर्ण करणाऱ्या क्रियावाचक शब्दाला क्रियापद म्हणतात.
• “पायाखाली रान घाली सारे” या काव्यात 'घाली' (घालते/तुडवते) ही कृती दर्शवणारे क्रियापद आहे.
प्रश्न #200पोलीस भरती2024नामांचे लिंग, वचन, सामान्यरूप व विभक्ती विचार (Gender, Number, Case & Inflection)
स्वतंत्र पहा ➔खालील पैकी एकवचनी शब्द कोणता ?
Which of the following words is in the Singular form (Ek-vachani)?
a
पर्वत
mountain
b
विषय
Subject
c ✓ उत्तर
बोका
Boka
d
हत्ती
the elephant
✓ अचूक उत्तर: पर्याय C|सविस्तर स्पष्टीकरण:
**बोका** (Boka - Male Cat) चा अनेकवचन 'बोके' होतो. (पर्वत, विषय, हत्ती यांचे एकवचन आणि अनेकवचन रूप सारखेच राहते.)
The plural of **Boka** (Boka - Male Cat) is 'Boke'. (The singular and plural forms of mountain, subject, elephant remain the same.)
प्रश्न #201पोलीस भरती2024शब्दसंग्रह व मराठी साहित्य (Vocabulary & Marathi Literature with 4 Jnanpith Awardees)
स्वतंत्र पहा ➔'शाखामृग' या झाडावरून त्या झाडावर उड्या मारतो, या वाक्यातील अधोरेखीत शब्दाचे विरूध्दालिंगी नाम ओळखा.
The 'Shakhamrug' jumps from that tree to this tree. Identify the word with the opposite gender (Viruddhalinagi Naam) for the underlined word.
a ✓ उत्तर
दानरी
Danri
b
हरिणी
Harini
c
सारिका
Sarika
d
मृगी
antelope
✓ अचूक उत्तर: पर्याय A|सविस्तर स्पष्टीकरण:
शाखामृग (Shakhamrug) म्हणजे वानर किंवा माकड (Monkey). त्याचे विरूध्दालिंगी नाम 'दानरी' (Vanari - माकडीण) आहे.
Shakhamrug means monkey or monkey. Its opposite name is 'Danari' (Monkey).
प्रश्न #202पोलीस भरती2024शब्दसंग्रह व मराठी साहित्य (Vocabulary & Marathi Literature with 4 Jnanpith Awardees)
स्वतंत्र पहा ➔'भारूड' हा रचनाप्रकार कोणी रूढ केला?
Who popularized the 'Bharud' composition style?
a
संत ज्ञानेश्वर
Saint Dnyaneshwar
b
संत तुकाराम
Saint Tukaram
c ✓ उत्तर
संत एकनाथ
Saint Eknath
d
संत जनाबाई
Saint Janabai
✓ अचूक उत्तर: पर्याय C|सविस्तर स्पष्टीकरण:
भारूड हा प्रकार संत एकनाथ महाराजांनी लोकशिक्षणासाठी रूढ केला.
Bharud form was adopted by Sant Eknath Maharaj for public education.
प्रश्न #203पोलीस भरती2024नामांचे लिंग, वचन, सामान्यरूप व विभक्ती विचार (Gender, Number, Case & Inflection)
स्वतंत्र पहा ➔'मावशीने दोन तोळे सोने खरेदी केले' या वाक्यातील अधोरेखीत शब्दाची विभक्ती ओळखा.
Identify the Vibhakti (Case) of the underlined word in the sentence 'Mavshine don tole sone kharedi kele' (The aunt bought two tolas of gold).
a
तृतीया
Third
b ✓ उत्तर
प्रथमा
Firstly
c
सप्तमी
Saptami
d
चतुर्थी
Chaturthi
✓ अचूक उत्तर: पर्याय B|सविस्तर स्पष्टीकरण:
या वाक्यात कर्त्याला (मावशीने) 'ने' हा प्रत्यय लागला असून तो 'कर्मणी प्रयोगाचा' आहे, आणि विभक्तीनुसार तो प्रथमा (Nominative Case) आहे, कारण मुख्य क्रियापदाचा संबंध कर्त्याशी आहे. 'ने' प्रत्यय असूनही जर कर्ता क्रिया करणारा असेल, तर ती प्रथमा विभक्तीची उदाहरणे असू शकतात.
In this sentence the doer (aunt) is suffixed with 'ne' and is of the 'participle', and is in the Nominative Case by inflection, as the main verb is related to the doer. If the subject is the doer despite the 'ne' suffix, they may be examples of first inflection.
प्रश्न #204पोलीस भरती2024प्रयोग व प्रयोगांचे प्रकार (Voice / Prayog: कर्तरी, कर्मणी, भावे व संकीर्ण प्रयोग)
स्वतंत्र पहा ➔प्रयोगाचे रूपांतर करा. 'मी चहा घेतला'.
Change the voice: 'Me chaha ghetla' (I took tea).
a
मी चहा घेणार होतो.
I was going to have tea.
b ✓ उत्तर
माझ्याकडुन चहा घेतला गेला.
Tea was taken from me.
c
चहा घेणे बरे असते.
It is good to have tea.
d
कुणाकडुनही चहा घ्यावा.
Take tea from anyone.
✓ अचूक उत्तर: पर्याय B|सविस्तर स्पष्टीकरण:
कर्मणी प्रयोगात रूपांतर 'माझ्याकडून चहा घेतला गेला' असे होईल.
In the Karmani experiment, the transformation would be 'Tea was taken from me'.
प्रश्न #2052023काळ, काळांचे प्रकार आणि आख्यात विचार (Tenses & 7 Akhyatas)
स्वतंत्र पहा ➔पुढीलपैकी भुतकाळी नसणारे वाक्य निवडा:
a ✓ उत्तर
मी दररोज व्यायाम करीन
b
संतोष मामाच्या गावाला गेला
c
सकाळीच वडील कामावर गेले
d
आम्ही कार्यक्रमाची तयारी केली होती
✓ अचूक उत्तर: पर्याय A|सविस्तर स्पष्टीकरण:
योग्य उत्तर पर्याय (A) 'मी दररोज व्यायाम करीन' आहे.
• 'करीन' हे क्रियापद भविष्यकाळ दर्शवते. त्यामुळे पर्याय (A) हे भविष्यकाळी वाक्य आहे (भूतकाळी नाही).
• पर्याय B ('गेला'), C ('गेले'), D ('केली होती') ही सर्व भूतकाळी वाक्ये आहेत.
प्रश्न #206पोलीस भरती2024नामांचे लिंग, वचन, सामान्यरूप व विभक्ती विचार (Gender, Number, Case & Inflection)
स्वतंत्र पहा ➔देशाचा दुसरा चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ (CDS) म्हणुन कोणाची नियुक्ती करण्यात आली आहे?
Who has been appointed as the second Chief of Defence Staff (CDS) of the country?
a ✓ उत्तर
अनिल चौहाण
Anil Chauhan
b
मनोज कुमार
Manoj Kumar
c
संजय अग्रवाल
Sanjay Agarwal
d
बिपिन रावत
Bipin Rawat
✓ अचूक उत्तर: पर्याय A|सविस्तर स्पष्टीकरण:
भारताचे पहिले CDS जनरल बिपिन रावत यांच्या निधनानंतर, **जनरल अनिल चौहान** यांची देशाचे दुसरे CDS म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आहे.
After the demise of India's first CDS General Bipin Rawat, **General Anil Chauhan** has been appointed as the country's second CDS.
प्रश्न #207पोलीस भरती2024अलंकार व अलंकारांचे प्रकार (Figures of Speech: शब्दालंकार व अर्थालंकार)
स्वतंत्र पहा ➔उपमान म्हणजे-
Upmaan (Standard of Comparison) means-
a
वर्णन केलेली वस्तू
Item described
b ✓ उत्तर
उपमेयाचे साम्य
Similarity of Upameya
c
ठरावीक अक्षरे शेवटी येणे
Certain letters come at the end
d
भाषेला मिळालेले नादमाधुर्य
The melody of the language
✓ अचूक उत्तर: पर्याय B|सविस्तर स्पष्टीकरण:
उपमान (Upmaan) म्हणजे 'उपमेयाचे साम्य' किंवा 'ज्या वस्तूशी उपमेयाची तुलना केली जाते ती वस्तू'.
Upmaan (Upmaan) means 'resemblance of upameya' or 'the thing with which upameya is compared'.
प्रश्न #208पोलीस भरती2024शब्दसंग्रह व मराठी साहित्य (Vocabulary & Marathi Literature with 4 Jnanpith Awardees)
स्वतंत्र पहा ➔'नाकाने कांदे सोलणे' या म्हणीचा अर्थ स्पष्ट करण्यासाठी योग्य पर्याय शोधा.
Select the correct option to explain the meaning of the proverb 'Nakane kande solne'.
a
नाकाने कांदे सोलल्यास डोळ्यात पाणी येते.
Eyes water if you peel onions with your nose.
b ✓ उत्तर
बढाया मारणे.
to brag
c
नापसंती दर्शविणे.
to show disapproval.
d
नाक मुरडणे.
Nose twitching.
✓ अचूक उत्तर: पर्याय B|सविस्तर स्पष्टीकरण:
नाकाने कांदे सोलणे म्हणजे स्वतःची बड़ाई मारणे किंवा अशक्य गोष्टीच्या गप्पा मारणे.
Peeling onions with the nose means bragging or gossiping about the impossible.
प्रश्न #209पोलीस भरती2024नामांचे लिंग, वचन, सामान्यरूप व विभक्ती विचार (Gender, Number, Case & Inflection)
स्वतंत्र पहा ➔खालीलपैकी एकवचनी शब्द ओळखा.
Identify the singular word.
a
वाटा
share
b
लाटा
the waves
c ✓ उत्तर
काटा
the fork
d
खाटा
bed
✓ अचूक उत्तर: पर्याय C|सविस्तर स्पष्टीकरण:
'काटा' हा एकवचनी शब्द आहे (अनेकवचन: काटे). बाकी शब्द अनेकवचनी आहेत.
'Fork' is a singular word (plural: kate). The rest of the words are plural.
प्रश्न #210पोलीस भरती2024अलंकार व अलंकारांचे प्रकार (Figures of Speech: शब्दालंकार व अर्थालंकार)
स्वतंत्र पहा ➔वसंततिलका वृत्तामध्ये यती कितव्या अक्षरावर असते?
At which syllable is the Yati (pause) in the Vasantatilaka metre?
a
पाचव्या
fifth
b
सातव्या
Seventh
c
सहाय्या
assistance
d ✓ उत्तर
आठव्या
eighth
✓ अचूक उत्तर: पर्याय D|सविस्तर स्पष्टीकरण:
वसंततिलका (Vasantatilaka) हे अक्षरगणवृत्त आहे आणि यात यती (विश्रांती) **आठव्या** अक्षरावर असते. यात एकूण 14 अक्षरे असतात.
Vasantatilaka is an syllabic form and has yati (rest) on the **eighth** syllable. It consists of 14 letters in total.