महासराव
महासराव
🎯 सर्व परीक्षा (All Exams) 📚 सामान्य विज्ञान (General Science)📅 वर्ष: 2017 ✕ सर्व फिल्टर्स रिसेट करा

सामान्य विज्ञान (General Science) प्रश्नसंच: मागील वर्षांचे सर्व PYQs व उत्तरे

सामान्य विज्ञान (General Science) विषयातील सर्व घटकवार मागील वर्षांचे प्रश्न (PYQs), अचूक उत्तरे आणि सविस्तर स्पष्टीकरणासह सराव करा.

📊 उपलब्ध प्रश्न: 113🌐 भाषा: मराठी / इंग्रजी✓ अधिकृत उत्तरतालिका व सविस्तर स्पष्टीकरण
⚙️ फिल्टर्स(113 प्रश्न)
📑 घटक: सर्व घटक भौतिकशास्त्र: मूलभूत राशी, गतीचे नियम, कार्य, ऊर्जा, शक्ती व गुरुत्वाकर्षण (Mechanics & Gravitation)31भौतिकशास्त्र: ध्वनीशास्त्र, प्रकाशशास्त्र, विद्युतधारा, चुंबकत्व व उष्णता (Sound, Optics, Electricity & Magnetism)8रसायनशास्त्र: अणू रचना, मूलद्रव्यांचे आवर्ती वर्गीकरण व रासायनिक बंध (Atomic Structure & Periodic Table)16रसायनशास्त्र: आम्ल, आम्लारी, क्षार, pH स्केल, धातू, अधातू, कार्बन व बहुवारिके (Acids, Metals & Carbon)11जीवशास्त्र: पंचसृष्टी वर्गीकरण, पेशीशास्त्र व वनस्पतीशास्त्र (Cell Biology & Botany)8जीवशास्त्र: प्राणी सृष्टीचे वर्गीकरण, असमपृष्ठरज्जू-समपृष्ठरज्जू व जनुकशास्त्र (Zoology & Genetics)7मानवी शरीरसंस्था: पचनसंस्था, रक्ताभिसरण, श्वसन, उत्सर्जन, मेंदू व ग्रंथी (Human Physiology)21पोषण, जीवनसत्त्वे, मानवी रोग, लसीकरण व आरोग्यशास्त्र (Nutrition, Vitamins & Human Diseases)8पर्यावरण, परिस्थितीकी व जैवविविधता (Environment, Ecology & Biodiversity)2पर्यावरण प्रदूषण, जागतिक तापमानवाढ, हवामान बदल व आंतरराष्ट्रीय करार (Pollution & Climate Protocols)1
📚 प्रश्न यादी|पान 6 / 82017 चे प्रश्न
एकूण 113 पैकी 15 प्रश्न
प्रश्न #76MPSC गट-क / तलाठी भरती2025पोषण, जीवनसत्त्वे, मानवी रोग, लसीकरण व आरोग्यशास्त्र (Nutrition, Vitamins & Human Diseases)
स्वतंत्र पहा ➔

विषाणूजन्य रोग व कारणीभूत विषाणू यांच्या जोड्या लावा.

a. एडस्‌ 1. डेंग्यू विषाणू

b. कांजिन्या  ॥. हिपॅटाईटीस बी विषाणू

c. लिव्हर डॅमेज व सिरोसिस ॥I. व्हेरिसेला झोस्टर विषाणू

d. र्क्‍तस्त्रावी ताप  iv. मानवी इम्यूनोडेफीसीयन्सी विषाणू

Match the viral diseases and Virus.

a

III - I - IV - II

b

II - IV - I - III

c

IV - III - II - I

✓ उत्तर
d

IV - II - I - III

✓ अचूक उत्तर: पर्याय C|सविस्तर स्पष्टीकरण:

a. एडस् - HIV (IV), b. कांजिण्या - व्हेरिसेला झोस्टर (III), c. लिव्हर डॅमेज - हिपॅटायटीस बी (II), d. रक्तस्त्रावी ताप - डेंग्यू विषाणू (I).

प्रश्न #77MPSC गट-क / तलाठी भरती2024भौतिकशास्त्र: मूलभूत राशी, गतीचे नियम, कार्य, ऊर्जा, शक्ती व गुरुत्वाकर्षण (Mechanics & Gravitation)
स्वतंत्र पहा ➔
ज्या परस्पर संबंधांमध्ये एका प्रजातीला फायदा होतो आणि दुसऱ्याला हानी पोहचत नाही किंवा फायदा देखील होत नाही, त्याला ________ असे संबोधतात.
Interactions in which one species benefits and the other neither harms nor benefits are called ________.
a
परस्परवाद
Reciprocity
b
परजीवी
parasite
c
अँमेनसालिझम
Ammensalism
d
कॉमेनसालिझम
Commensalism
✓ उत्तर
✓ अचूक उत्तर: पर्याय D|सविस्तर स्पष्टीकरण:
जेव्हा एका सजीवाला फायदा होतो आणि दुसऱ्यावर कोणताही परिणाम होत नाही, तेव्हा त्या संबंधाला Commensalism (सहभोजिता) म्हणतात.
When one organism benefits and the other is unaffected, the relationship is called commensalism.
प्रश्न #78MPSC गट-क / तलाठी भरती2021मानवी शरीरसंस्था: पचनसंस्था, रक्ताभिसरण, श्वसन, उत्सर्जन, मेंदू व ग्रंथी (Human Physiology)
स्वतंत्र पहा ➔

वेस्ट नाईल एन्सेफलायटीस (WNE) हा वेस्ट नाईल विषाणूमुळे होणारा _______ चा दाह (सूज) आहे. WNE चे प्रथम निदान _______ च्या वेस्ट नाईल भागात झाले होते.

West Nile Encephalitis (WNE) is the inflammation of the _______ caused by West Nile Virus. WNE was first diagnosed in the West Nile region of _______.

a

मेंदू, युगांडा (१९३७ मध्ये)

Brain, Uganda in 1937

✓ उत्तर
b

मेंदू, दक्षिण आफ्रिका (१९९९ मध्ये)

Brain, South Africa in 1999

c

चेतासंस्था, युगांडा (१९३७ मध्ये)

Nervous system, Uganda in 1937

d

चेतासंस्था, दक्षिण आफ्रिका (१९९९ मध्ये)

Nervous system, South Africa in 1999

✓ अचूक उत्तर: पर्याय A|सविस्तर स्पष्टीकरण:

एन्सेफलायटीस म्हणजे मेंदूचा दाह/सूज होय. वेस्ट नाईल विषाणू पहिल्यांदा १९३७ मध्ये युगांडा देशाच्या वेस्ट नाईल जिल्ह्यात एका रुग्णामध्ये आढळला होता.

Encephalitis refers to inflammation of the brain. The West Nile Virus was first isolated and diagnosed in a patient in the West Nile district of Uganda in 1937.

प्रश्न #79MPSC गट-क / तलाठी भरती2023भौतिकशास्त्र: मूलभूत राशी, गतीचे नियम, कार्य, ऊर्जा, शक्ती व गुरुत्वाकर्षण (Mechanics & Gravitation)
स्वतंत्र पहा ➔

"ॲस्पिरिन" चे रासायनिक नाव

Chemical name of aspirin is

a

ओ-अॅसिटोल सॅलिसिलीक ॲसीड

O-Acetyl Salicylic Acid

✓ उत्तर
b

ओ-इथाईल सॅलिसिलीक ॲसीड

O-Ethyl Salicylic Acid

c

ओ-मिथाईल सॅलिसिलीक ॲसीड

O-Methyl Salicylic Acid

d

ओ-बेंझाईल सॅलिसिलीक ॲसीड

O-Benzyl Salicylic Acid

✓ अचूक उत्तर: पर्याय A|सविस्तर स्पष्टीकरण:

ॲस्पिरिनचे रासायनिक नाव 'ॲसिटिल सॅलिसिलिक ॲसिड' (O-Acetylsalicylic acid) हे आहे.

The chemical name of Aspirin is O-Acetylsalicylic Acid.

प्रश्न #80MPSC गट-क / तलाठी भरती2022जीवशास्त्र: पंचसृष्टी वर्गीकरण, पेशीशास्त्र व वनस्पतीशास्त्र (Cell Biology & Botany)
स्वतंत्र पहा ➔

खालीलपैकी कोणत्या प्रकारच्या पांडऱ्या रक्त पेशींची टक्केवारी निरोगी मनुष्याच्या रक्तामध्ये सर्वात कमी असते?

Which of the following WBC type has lowest percentage in blood of healthy human?

a

लिम्फोसाइट्स

lymphocytes

b

मोनोसाइट्स

monocytes

c

इसिनोफिल्स

Eosinophils

d

बेसोफिल्स

Basophils

✓ उत्तर
✓ अचूक उत्तर: पर्याय D|सविस्तर स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर पर्याय (d) बेसोफिल्स (Basophils) आहे. निरोगी मानवी रक्तातील पांढऱ्या रक्तपेशींचे (WBCs) प्रमाण: १. न्यूट्रोफिल्स: ६०% ते ६५% (सर्वात जास्त) २. लिम्फोसाइट्स: २०% ते २५% ३. मोनोसाइट्स: ६% ते ८% ४. इसिनोफिल्स: २% ते ३% ५. बेसोफिल्स: ०.५% ते १% (सर्वात कमी).

The correct answer is Option (d) Basophils. Differential Leukocyte Count (DLC) in healthy human blood: • Neutrophils: 60–65% (most abundant) • Lymphocytes: 20–25% • Monocytes: 6–8% • Eosinophils: 2–3% • Basophils: 0.5–1% (least abundant).

प्रश्न #81MPSC गट-क / तलाठी भरती2025जीवशास्त्र: पंचसृष्टी वर्गीकरण, पेशीशास्त्र व वनस्पतीशास्त्र (Cell Biology & Botany)
स्वतंत्र पहा ➔
मानवी रक्तामध्ये 'प्लाझ्मा' किती टक्के असतो ?
How much % of 'plasma' is present in human blood?
a
45
b
55
✓ उत्तर
c
60
d
20
✓ अचूक उत्तर: पर्याय B|सविस्तर स्पष्टीकरण:
मानवी रक्तामध्ये प्लाझ्माचे (रक्तद्रव) प्रमाण अंदाजे ५५% असते आणि उरलेले ४५% रक्तपेशी असतात.
प्रश्न #82MPSC गट-क / तलाठी भरती2024मानवी शरीरसंस्था: पचनसंस्था, रक्ताभिसरण, श्वसन, उत्सर्जन, मेंदू व ग्रंथी (Human Physiology)
स्वतंत्र पहा ➔
________ या खनिजाच्या अभावामुळे गलगंड हा आजार होतो.
Goiter is a disease caused by lack of this mineral.
a
आयोडीन
iodine
✓ उत्तर
b
लोह
Iron
c
कॅल्शीयम
calcium
d
सोडीयम
Sodium
✓ अचूक उत्तर: पर्याय A|सविस्तर स्पष्टीकरण:
आहारात आयोडीनच्या अभावामुळे थायरॉईड ग्रंथी सुजते आणि गलगंड (Goiter) आजार होतो.
Lack of iodine in the diet causes swelling of the thyroid gland and goiter.
प्रश्न #83MPSC गट-क / तलाठी भरती2021भौतिकशास्त्र: मूलभूत राशी, गतीचे नियम, कार्य, ऊर्जा, शक्ती व गुरुत्वाकर्षण (Mechanics & Gravitation)
स्वतंत्र पहा ➔

व्हाईट बटन मशरूमचे शास्त्रीय (जैविक) नाव _______ आहे.

White Button Mushrooms are scientifically (Biologically) named as _______.

a

प्लुरोटस फ्लोरिडा (Pleurotus florida)

Pleurotus florida

b

व्हॉल्व्हारिएला व्हॉल्व्हेसिया (Volvariella volvaceae)

Volvariella volvaceae

c

ॲगॅरिकस बिस्पोरस (Agaricus bisporus)

Agaricus bisporus

✓ उत्तर
d

एरेमोथेसियम ॲशबाय (Eremothecium ashbyi)

Eremothecium ashbyi

✓ अचूक उत्तर: पर्याय C|सविस्तर स्पष्टीकरण:

बाजारात खाण्यासाठी सर्वाधिक वापरल्या जाणाऱ्या पांढऱ्या बटन आळंबीचे (White Button Mushroom) वैज्ञानिक नाव 'ॲगॅरिकस बिस्पोरस' (Agaricus bisporus) आहे.

The biological name for the commercially cultivated white button mushroom is Agaricus bisporus.

प्रश्न #84MPSC गट-क / तलाठी भरती2023रसायनशास्त्र: आम्ल, आम्लारी, क्षार, pH स्केल, धातू, अधातू, कार्बन व बहुवारिके (Acids, Metals & Carbon)
स्वतंत्र पहा ➔

कठीण आणि मृदू – आम्ल आणि अल्कली या संज्ञा कोणी दिल्या?

The terms Hard and Soft – Acids and Bases were given by

a

ब्रॉन्स्टेड

Bronsted

b

लेविस

Lewis

c

पियरसन

Pearson

✓ उत्तर
d

फ्रँकलिन

Franklin

✓ अचूक उत्तर: पर्याय C|सविस्तर स्पष्टीकरण:

1963 मध्ये रसायनशास्त्रज्ञ 'राल्फ पियरसन' (Ralph Pearson) यांनी 'कठीण आणि मृदू आम्ल-अल्कली' (HSAB) ही संकल्पना मांडली.

Ralph G. Pearson introduced the Hard and Soft Acids and Bases (HSAB) principle in 1963.

प्रश्न #85MPSC गट-क / तलाठी भरती2022मानवी शरीरसंस्था: पचनसंस्था, रक्ताभिसरण, श्वसन, उत्सर्जन, मेंदू व ग्रंथी (Human Physiology)
स्वतंत्र पहा ➔

इन्सुलिन रक्तातील साखरेचे प्रमाण कसे कमी करते? (a) रक्तातील साखर शोषुन घेऊन (b) ग्लायकोजन तयार करून (c) प्रथिन संश्लेषण करून (d) चरबीची साठवण करून

How does Insulin reduces blood glucose? (a) Promoting uptake of glucose (b) Glycogen formation (c) Protein synthesis (d) Fat storage

a

(a) आणि (b)

(a) and (b)

b

(b) आणि (d)

(b) and (d)

c

(a) आणि (c)

(a) and (c)

d

(a), (b), (c) आणि (d)

(a), (b), (c) and (d)

✓ उत्तर
✓ अचूक उत्तर: पर्याय D|सविस्तर स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर पर्याय (d) (a), (b), (c) आणि (d) आहे. स्वादुपिंडाच्या (Pancreas) बीटा पेशींमधून स्रावणारे इन्सुलिन हे संप्रेरक: (a) पेशींद्वारे ग्लुकोज शोषण वाढवते (Glucose Uptake) (b) यकृतात ग्लुकोजचे ग्लायकोजेनमध्ये रूपांतर करते (Glycogenesis) (c) अमिनो ॲसिडपासून प्रथिनांची निर्मिती वाढवते (Protein Synthesis) (d) मेदाम्लांची निर्मिती व चरबीची साठवणूक (Lipogenesis) वाढवून रक्तातील ग्लुकोजची पातळी कमी करते.

The correct answer is Option (d) (a), (b), (c) and (d). Insulin secreted by the beta cells of the islets of Langerhans lowers blood glucose levels through multiple metabolic actions: accelerating cellular glucose uptake (a), stimulating glycogenesis in liver and skeletal muscles (b), promoting amino acid uptake and protein synthesis (c), and stimulating lipogenesis and fat storage (d).

प्रश्न #86MPSC गट-क / तलाठी भरती2025मानवी शरीरसंस्था: पचनसंस्था, रक्ताभिसरण, श्वसन, उत्सर्जन, मेंदू व ग्रंथी (Human Physiology)
स्वतंत्र पहा ➔
खालीलपैकी रक्त गोठण्यास प्रतिबंध करणारे नैसर्गिक औषध कोणते ?
Which of the following is natural blood anticoagulant medicine?
a
हिपॅरीन
✓ उत्तर
b
सोडियम सायट्रेट
c
सोडियम नायट्रेट
d
डिंक
✓ अचूक उत्तर: पर्याय A|सविस्तर स्पष्टीकरण:
हिपॅरीन (Heparin) हे यकृतात तयार होणारे नैसर्गिक प्रतिस्कंदक (Anticoagulant) आहे.
प्रश्न #87MPSC गट-क / तलाठी भरती2021भौतिकशास्त्र: मूलभूत राशी, गतीचे नियम, कार्य, ऊर्जा, शक्ती व गुरुत्वाकर्षण (Mechanics & Gravitation)
स्वतंत्र पहा ➔

जेव्हा रक्तातील द्रवाचे पाण्याचे प्रमाण नेहमीपेक्षा कमी होते, तेव्हा _______ संप्रेरक (Hormone) स्रवले जाते.

_______ hormone is released when water content of blood fluids is less than normal.

a

क्रिएटिनिन (Creatinine)

Creatinine

b

रेनिन (Renin)

Renin

c

व्हॅसोप्रेसिन (Vasopressin)

Vasopressin

✓ उत्तर
d

अँजिओटेन्सिन (Angiotensin)

Angiotensin

✓ अचूक उत्तर: पर्याय C|सविस्तर स्पष्टीकरण:

जेव्हा शरीरात पाण्याची कमतरता भासते, तेव्हा हायपोथॅलॅमसच्या उत्तेजनेमुळे पियुषिका ग्रंथीमधून (Pituitary gland) व्हॅसोप्रेसिन (अँटी-डायरूरेटिक संप्रेरक - ADH) स्रवले जाते, जे मूत्रपिंडातून पाण्याचे पुनर्शोषण वाढवते.

Vasopressin (also known as Antidiuretic Hormone - ADH) is released by the posterior pituitary gland when blood fluid volume decreases to stimulate water reabsorption in the kidneys.

प्रश्न #88पोलीस भरती2025रसायनशास्त्र: अणू रचना, मूलद्रव्यांचे आवर्ती वर्गीकरण व रासायनिक बंध (Atomic Structure & Periodic Table)
स्वतंत्र पहा ➔

ऊर्जा व औद्योगिक संदर्भातील 'सुरतजन' (किंवा संदर्भातील ऊर्जा केंद्र) हे कोणत्या राज्यात स्थित आहे?

The power/industrial region referenced is situated in which state?

a

ओडिशा

Odisha

b

पश्चिम बंगाल

West Bengal (पश्चिम बंगाल)

✓ उत्तर
c

आसाम

Assam

d

अरुणाचल प्रदेश

Arunachal Pradesh

✓ अचूक उत्तर: पर्याय B|सविस्तर स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर पर्याय (B) पश्चिम बंगाल आहे.
सविस्तर स्पष्टीकरण:
१. अधिकृत प्रश्नपत्रिकेच्या उत्तरतालिकेनुसार पर्याय (B) पश्चिम बंगाल हा अचूक उत्तर पर्याय म्हणून नोंदविला गेला आहे.

The correct answer is Option (B) West Bengal.
Detailed Explanation:
Designated correct answer in the official test scoring key.

प्रश्न #89पोलीस भरती2024पर्यावरण, परिस्थितीकी व जैवविविधता (Environment, Ecology & Biodiversity)
स्वतंत्र पहा ➔
कस्तुरी मांजर महाराष्ट्रात कोणत्या जिल्ह्यात आढळते ?
In which district of Maharashtra is the Civet Cat (Kasturi Manjar) found?
a
रायगड
Raigad
✓ उत्तर
b
गोंदिया
Gondia
c
वाशिम
Washim
d
सोलापुर
Solapur
✓ अचूक उत्तर: पर्याय A|सविस्तर स्पष्टीकरण:
कस्तुरी मांजर रायगड जिल्ह्यात आढळते.
Musk cat is found in Raigad district.
प्रश्न #90पोलीस भरती2024भौतिकशास्त्र: मूलभूत राशी, गतीचे नियम, कार्य, ऊर्जा, शक्ती व गुरुत्वाकर्षण (Mechanics & Gravitation)
स्वतंत्र पहा ➔
अणुउर्जेवर चालणारी भारताची पहीली अणुभट्टी कोणती.
What is India's first nuclear reactor powered by atomic energy?
a
कामीनी
Kamini
b
दामीनी
Damini
c
ध्रुव
Dhruv
d
अप्सरा
the nymph
✓ उत्तर
✓ अचूक उत्तर: पर्याय D|सविस्तर स्पष्टीकरण:
भारताची पहिली अणुभट्टी 'अप्सरा' आहे, जी 1956 मध्ये कार्यान्वित झाली.
India's first nuclear reactor is 'Apsara', which was commissioned in 1956.