इन्सुलिन रक्तातील साखरेचे प्रमाण कसे कमी करते? (a) रक्तातील साखर शोषुन घेऊन (b) ग्लायकोजन तयार करून (c) प्रथिन संश्लेषण करून (d) चरबीची साठवण करून

How does Insulin reduces blood glucose? (a) Promoting uptake of glucose (b) Glycogen formation (c) Protein synthesis (d) Fat storage

पर्याय (Options):
a
(a) आणि (b)

(a) and (b)

b
(b) आणि (d)

(b) and (d)

c
(a) आणि (c)

(a) and (c)

d
(a), (b), (c) आणि (d)

(a), (b), (c) and (d)

✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय D [(a), (b), (c) आणि (d)] आहे.

सविस्तर स्पष्टीकरण (इन्सुलिन संप्रेरकाची कार्यपद्धती - Glucose Homeostasis):
इन्सुलिन हे स्वादुपिंडातील लँगरहॅन्सच्या बेटांमधील बीटा पेशींमधून (Beta cells of Islets of Langerhans) स्रवणारे एक प्रमुख ॲनाबॉलिक पेप्टाइड संप्रेरक आहे. ते रक्तातील अतिरिक्त ग्लुकोज कमी करण्यासाठी खालील सर्व प्रक्रिया एकाच वेळी घडवून आणते:
१. (a) ग्लुकोजचे पेशीय शोषण वाढवणे (Promoting Cellular Uptake): स्नायू आणि मेद उतींच्या पेशींच्या आवरणावर GLUT-4 ट्रान्सपोर्टर्स सक्रिय करून रक्तातील साखर पेशींच्या आत खेचून घेणे.
२. (b) ग्लायकोजन निर्मिती (Glycogenesis): यकृत आणि स्नायूंमध्ये ग्लुकोजचे रूपांतर 'ग्लायकोजन'मध्ये करून ते साठवणे.
३. (c) प्रथिन संश्लेषण (Protein Synthesis): अमिनो आम्लांचे शोषण वाढवून प्रथिने तयार करणे आणि प्रथिनांपासून ग्लुकोज बनण्याची क्रिया (Gluconeogenesis) रोखणे.
४. (d) चरबीची साठवण (Lipogenesis): यकृतात अतिरिक्त ग्लुकोजचे रूपांतर ट्रायग्लिसराइड्स आणि मेदाम्लांत करून मेद उतींमध्ये (Adipose tissue) चरबीच्या रूपात साठवणे.

या चारही समन्वयी क्रियांमुळे रक्तातील साखरेचे प्रमाण नियंत्रित राहते.
म्हणून (a), (b), (c) आणि (d) ही सर्व विधाने बरोबर आहेत (पर्याय D).

The correct answer is Option D ((a), (b), (c) and (d)).

Detailed Step-by-Step Endocrinology & Metabolism Analysis:
Insulin, synthesized by pancreatic beta-cells, exerts pleiotropic anabolic effects to maintain euglycemia:
1. Cellular Uptake (a): Translocates GLUT-4 glucose transporters to the plasma membranes of striated skeletal muscle and adipocytes, facilitating rapid peripheral glucose uptake.
2. Glycogenesis (b): Activates glycogen synthase in the liver and skeletal muscle, polymerizing excess glucose into stored glycogen.
3. Protein Synthesis (c): Promotes cellular amino acid transport and ribosomal translation while inhibiting proteolysis and hepatic gluconeogenesis.
4. Lipogenesis (d): Drives de novo lipogenesis in hepatocytes and adipocytes, inhibiting hormone-sensitive lipase to store surplus carbon skeletons as triglycerides.

All four biochemical pathways act concertedly to clear circulating glucose.
Hence, Option D is correct.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'मानवी शरीरसंस्था: पचनसंस्था, रक्ताभिसरण, श्वसन, उत्सर्जन, मेंदू व ग्रंथी (Human Physiology)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

मानवी पचनसंस्था व उत्सर्जनसंस्था: पचनाचे टप्पे, पाचक विकरे, यकृत आणि मूत्रपिंड/नेफ्रॉन रचना (Digestion & Excretion)

मानवी पचनसंस्था व उत्सर्जनसंस्था: पचनाचे टप्पे, पाचक विकरे, यकृत आणि मूत्रपिंड/नेफ्रॉन रचना (Digestion & Excretion) या घ...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

मानवी रक्ताभिसरण संस्था: हृदय रचना, रक्ताचे घटक (RBC, WBC, Platelets), रक्तगट (ABO/Rh) व रक्तदाब (Circulatory System)

मानवी रक्ताभिसरण संस्था: हृदय रचना, रक्ताचे घटक (RBC, WBC, Platelets), रक्तगट (ABO/Rh) व रक्तदाब (Circulatory System) या...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

मानवी मज्जासंस्था, मेंदूचे भाग (Cerebrum, Cerebellum, Medulla) व अंतःस्रावी ग्रंथी (Endocrine Hormones)

मानवी मज्जासंस्था, मेंदूचे भाग (Cerebrum, Cerebellum, Medulla) व अंतःस्रावी ग्रंथी (Endocrine Hormones) या घटकामध्ये मान...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 15 मि. वाचन

मानवी श्वसनसंस्था: श्वसनमार्ग, फुफ्फुसे, अल्व्हीओलाय, वायूंची देवाणघेवाण व श्वसन क्रिया (Human Respiratory System)

मानवी श्वसनसंस्थेची रचना, फुफ्फुसे, अल्व्हीओलाय, श्वासोच्छ्वासाची यंत्रणा, हिमोग्लोबिनद्वारे ऑक्सिजन व CO₂ वहन आणि श्वसन...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group C Pre 2022 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔
1

_______ विधेयकास संसदेच्या प्रत्येक सभागृहाने विशेष बहुमताने संमत करणे बंधनकारक असते.

उत्तर पहा ➔
2

74 व्या घटनादुरुस्ती संदर्भात खालीलपैकी कोणती विधाने बिनचूक आहेत?
अ. या घटनादुरुस्तीनुसार नगरपालिकांच्या निवडणूकी संबंधीच्या बाबींमध्ये न्यायालयांनी हस्तक्षेप करण्यास कायद्याने बंदी आहे.
ब. पश्चिम बंगालच्या दार्जिलिंग, गोरखा पहाडी परिषदेची कार्ये व अधिकार यांना या कायद्यामुळे बाधा पोहोचणार नाही.
क. मणिपुर पहाडी क्षेत्रातील जिल्हा परिषदांची कार्ये व अधिकार यांना या कायद्यामुळे बाधा पोहोचणार नाही.

उत्तर पहा ➔
3

'कॅबिनेट' ह्या संज्ञेचा राज्यघटनेच्या कोणत्या कलमामध्ये उल्लेख केलेला आढळतो?

उत्तर पहा ➔
4

भारतीय राज्यघटनेनुसार, पुढीलपैकी कोणते मूलभूत कर्तव्य नाही?

उत्तर पहा ➔
5

मूलभूत अधिकारातील खाजगीपणाचा अधिकार कोणत्या कलमामध्ये समाविष्ट करण्यात आला आहे?

उत्तर पहा ➔
6

आर्थिक न्यायाचे तत्व हे भारतीय राज्यघटनेच्या खालीलपैकी कोणत्या दोन्ही भागात समाविष्ट केलेले आहे?

उत्तर पहा ➔

📚 सामान्य विज्ञान (General Science) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔
1

फाईव्ह आईज, या युतीमध्ये खालीलपैकी कोणत्या देशांचा समावेश होतो ?
(a) अमेरिका
(b) ब्रिटन
(c) न्युझीलंड
(d) ऑस्ट्रेलिया
(e) फ्रान्स
(f) जर्मनी

उत्तर पहा ➔
2

एम.एस. स्वामीनाथन यांच्याविषयी योग्य विधाने ओळखा.
(a) ते तमिळनाडु येथील रहिवासी होते.
(b) त्यांचे उच्च शिक्षण ऑक्सफर्ड विद्यापीठात झाले होते.
(c) ते कृषी विभागाचे शास्त्रज्ञ होते.
(d) ते काहीकाळ राज्यसभेचे सदस्य होते.
(e) त्यांना रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार मिळाला होता.

उत्तर पहा ➔
3

महिला आरक्षण विधेयक 2023, संदर्भात खाली दिलेली विधाने विचारात घ्या.
(a) नारीशक्ती वंदन अधिनियम हे घटनात्मक विधेयक 2023 (एकशे अठ्ठावीसावे घटनादुरुस्ती विधेयक) म्हणून संसदेत सादर करण्यात आले.
(b) पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 10 सप्टेंबर 2023 रोजी हे महिला आरक्षण विधेयक लोकसभेत सादर केले.
(c) या कायद्याद्वारे लोकसभा आणि राज्य विधानसभेच्या 30% जागा महिलांना देण्यात येणार आहेत.
(d) नव्या संसद भवनातील हे पहिलेच विधेयक आहे.
वरीलपैकी योग्य विधाने ओळखा.

उत्तर पहा ➔
4

मुख्यमंत्री सौर कृषी वाहिनी योजनेसंदर्भात पुढीलपैकी योग्य विधाने ओळखा.
(a) ही योजना जून, 2017 मध्ये देवेंद्र फडणवीस मुख्यमंत्री असताना सुरू केली होती.
(b) या योजनेचा मुख्य हेतु हा शेतकऱ्यांना कृषी फीडरच्या माध्यमातून वीज पुरवठा उपलब्ध करून देणे, हा आहे.
(c) या योजनेअंतर्गत शेतकऱ्यांना प्रति एकर ₹ 50,000 भाडे देण्याचा निर्णय सरकारने घेतला.
(d) 33 केव्ही उपकेंद्रापासून 10 कि.मी. पर्यंतच्या सरकारी जमिनीवर सोलार पॅनल उभारले जातात.

उत्तर पहा ➔
5

खालीलपैकी योग्य जोड्या जुळवा :
(a) डॉ. नितीन करमाळकर समिती - (i) महाराष्ट्रामध्ये राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 च्या अंमलबजावणीसाठी
(b) नितीन करीर समिती - (ii) महाराष्ट्र भुषण पुरस्कार वितरणावेळी झालेल्या दुर्घटनेच्या चौकशी संबंधी
(c) सुनिल पवार समिती - (iii) कांद्याचे दर का कोसळतात, याचा अभ्यास करण्यासाठी
(d) डॉ. के. कस्तुरीरंगन समिती - (iv) राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 नुसार पुर्वप्राथमिक ते पदवीपर्यंतचा अभ्यासक्रम तयार करण्यासाठी

उत्तर पहा ➔
6

अलीकडेच ओडिशाच्या मुख्यमंत्र्यांनी, मुख्यमंत्री संपुर्ण पुष्टी योजना सुरू केली आहे. या योजनेचे/ची प्राथमिक उद्दिष्ट/ष्टे कोणती ?

उत्तर पहा ➔