क्रीडा घडामोडी, पॅरिस ऑलिम्पिक २०२४, क्रिकेट विश्वचषक व क्रीडा पुरस्कार - संपूर्ण मार्गदर्शक

# क्रीडा घडामोडी (Sports & Tournaments Master Notes 2024 - 2026) --- ## १. पॅरिस ऑलिम्पिक २०२४ (33rd Olympic Games Paris 2024) - **कालावधी:** २६ जुलै ते ११ ऑगस्ट २०२४. - **बोधवाक्य (Motto):** Games Wide Open (ओव्हरन्स लार्जमेंट लेस ज्युक्स). - **भारताचे स्थान:** ७१ वे स्थान (एकूण ६ पदके: १ रौप्य + ५ कांस्य). - **पदक विजेते खेळाडू:** 1. **मनू भाकर (नेमबाजी):** १० मीटर एअर पिस्तूल वैयक्तिक - **कांस्य पदक** (स्वातंत्र्योत्तर भारतात एकाच ऑलिम्पिकमध्ये २ पदके जिंकणारी पहिली भारतीय खेळाडू!). 2. **मनू भाकर व सरबज्योत सिंग (नेमबाजी):** १० मीटर एअर पिस्तूल मिश्र सांघिक - **कांस्य पदक**. 3. **स्वप्नील कुसाळे (नेमबाजी - कोल्हापूर, महाराष्ट्र):** ५० मीटर रायफल ३ पोझिशन्स - **कांस्य पदक** (नेमबाजीत वैयक्तिक पदक जिंकणारा महाराष्ट्राचा पहिला नेमबाज!). 4. **भारतीय पुरुष हॉकी संघ:** स्पेनला २-१ ने हरवून - **कांस्य पदक** (सलग दुसऱ्या ऑलिम्पिकमध्ये कांस्य पदक; कर्णधार: हरमनप्रीत सिंग, पी. आर. श्रीजेशची निवृत्ती). 5. **नीरज चोप्रा (भालाफेक - जेव्हलिन थ्रो):** ८९.४५ मीटर भालाफेक - **रौप्य पदक** (सलग दोन ऑलिम्पिक पदके जिंकणारा पहिला भारतीय ट्रॅक & फिल्ड ॲथलीट). 6. **अमन सेहरावत (कुस्ती):** ५७ किलो फ्रिस्टाईल - **कांस्य पदक** (ऑलिम्पिक पदक जिंकणारा भारताचा सर्वात तरुण खेळाडू - २१ वर्षे). --- ## २. क्रिकेट घडामोडी (Cricket Highlights) - **ICC पुरुष T20 विश्वचषक २०२४:** - **यजमान:** वेस्ट इंडिज व अमेरिका. - **विजेता:** भारत (दुसऱ्यांदा T20 विश्वचषक जिंकला, कर्णधार: रोहित शर्मा). - **उपविजेता:** दक्षिण आफ्रिका (भारताने ७ धावांनी पराभव केला). - **प्लेअर ऑफ द टूर्नामेंट:** जसप्रीत बुमराह (१५ बळी). - **अंतिम सामन्यातील सामनावीर:** विराट कोहली (७६ धावा). - **IPL २०२४ (Indian Premier League 2024):** - **विजेता:** कोलकाता नाईट रायडर्स (KKR - कर्णधार: श्रेयस अय्यर). - **उपविजेता:** सनरायझर्स हैदराबाद (SRH). - **ऑरेंज कॅप (सर्वाधिक धावा):** विराट कोहली (७४१ धावा). - **पर्पल कॅप (सर्वाधिक बळी):** हर्षल पटेल (२४ बळी). - **सर्वात महागडा खेळाडू:** मिचेल स्टार्क (२४.७५ कोटी - KKR). - **रणजी ट्रॉफी २०२३-२४:** - **विजेता:** मुंबई (४२ व्यांदा रणजी चॅम्पियन, विदर्भाचा पराभव केला; कर्णधार: अजिंक्य रहाणे). --- ## ३. महत्त्वाचे क्रीडा पुरस्कार व सन्मान (National Sports Awards) - **मेजर ध्यानचंद खेलरत्न पुरस्कार (भारताचा सर्वोच्च क्रीडा पुरस्कार - २५ लाख रु.):** - २०२३: चिराग शेट्टी व सात्विकसाईराज रंकीरेड्डी (बॅडमिंटन). - **अर्जुन पुरस्कार (१५ लाख रु. व कांस्य मूर्ती):** उत्कृष्ट आंतरराष्ट्रीय कामगिरीसाठी दिला जातो (उदा. मोहम्मद शमी - क्रिकेट, शीतल देवी - पॅरा तिरंदाजी, ओजस देवतळे - तिरंदाजी). - **द्रोणाचार्य पुरस्कार:** उत्कृष्ट प्रशिक्षकांसाठी (Coaches) दिला जातो. - **राष्ट्रीय क्रीडा दिन:** दरवर्षी **२९ ऑगस्ट** रोजी हॉकीचे जादूगार **मेजर ध्यानचंद** यांच्या जयंतीदिनी साजरा होतो. --- ## ४. प्रसिद्ध खेळाडूंची चर्चित आत्मचरित्रे (Famous Sports Autobiographies) - *'द रेस ऑफ माय लाईफ' (The Race of My Life):* मिल्खा सिंग. - *'द टेस्ट ऑफ माय लाईफ' (The Test of My Life):* युवराज सिंग. - *'प्लेईंग इट माय वे' (Playing It My Way):* सचिन तेंडुलकर. - *'ए शॉट ॲट हिस्ट्री' (A Shot at History):* अभिनव बिंद्रा. - *'अनब्रेकेबल' (Unbreakable):* मेरी कोम. - *'सिक्स मशिन' (Six Machine):* ख्रिस गेल. - *'सनी डेज' व 'आयडल्स':* सुनील गावस्कर.