महासराव
महासराव
🎯 सर्व परीक्षा (All Exams) 📚 बुद्धिमत्ता चाचणी व तार्किक विश्लेषण (Reasoning & Mental Ability)📅 वर्ष: 2017 ✕ सर्व फिल्टर्स रिसेट करा

बुद्धिमत्ता चाचणी व तार्किक विश्लेषण (Reasoning & Mental Ability) प्रश्नसंच: मागील वर्षांचे सर्व PYQs व उत्तरे

बुद्धिमत्ता चाचणी व तार्किक विश्लेषण (Reasoning & Mental Ability) विषयातील सर्व घटकवार मागील वर्षांचे प्रश्न (PYQs), अचूक उत्तरे आणि सविस्तर स्पष्टीकरणासह सराव करा.

📊 उपलब्ध प्रश्न: 215🌐 भाषा: मराठी / इंग्रजी✓ अधिकृत उत्तरतालिका व सविस्तर स्पष्टीकरण
📚 प्रश्न यादी|पान 5 / 152017 चे प्रश्न
एकूण 215 पैकी 15 प्रश्न
प्रश्न #61पोलीस भरती2025सांकेतिक भाषा व लिपी (Coding - Decoding)
स्वतंत्र पहा ➔

एका सांकेतिक भाषेत 'eat good food' म्हणजे 'ke la pa' आहे , 'good quality' म्हणजे 'pa jo' आणि 'eat less' म्हणजे 'ke ra' असेल तर 'food' चा संकेत त्याच भाषेत कोणता असेल ?

a

ke

b

la

✓ उत्तर
c

pa

d

jo

✓ अचूक उत्तर: पर्याय B|सविस्तर स्पष्टीकरण:

'good' चा कोड 'pa' आहे, 'eat' चा कोड 'ke' आहे. त्यामुळे पहिल्या वाक्यात उरलेल्या 'food' या शब्दाचा कोड 'la' असेल.

प्रश्न #62MPSC गट-क / तलाठी भरती2021संख्या व अक्षर मालिका आणि लयबद्ध मालिका (Number & Alphabet Series)
स्वतंत्र पहा ➔

हिरवा (G), निळा (B) आणि लाल (R) अशा तीन रंगांच्या मण्यांच्या माळेचा क्रम खालीलप्रमाणे विचारात घ्या: X = GGBRBRRBBR Y = GBRRBRBBRG Z = RBBRGGBRBR माळेचे पहिले आणि शेवटचे मणी एकमेकांना जोडून तयार केलेल्या माळांपैकी कोणत्या दोन माळा अगदी एकसारख्या (समान) असतील?

Consider the following order of a string of pebbles of three colours, Green (G), Blue (B) and Red (R): X = GGBRBRRBBR Y = GBRRBRBBRG Z = RBBRGGBRBR Which two of them gives us identical necklaces prepared by just making the first and last pebbles of the string adjacent?

a

X आणि Y

X and Y

b

Y आणि Z

Y and Z

c

X आणि Z

X and Z

✓ उत्तर
d

यांपैकी कोणतीही समान नाही

None of them are identical

✓ अचूक उत्तर: पर्याय C|सविस्तर स्पष्टीकरण:

वृत्ताकार चक्राकार फिरवल्यास (Circular shift): X = GGBRBRRBBR Z ला ४ स्थानांनी चक्राकार फिरवल्यास (RBBRGGBRBR $\rightarrow$ GGBRBRRBBR) ते तंतोतंत X शी जुळते. म्हणून X आणि Z पासून एकसारख्या माळा तयार होतील.

Treating the sequences as circular necklaces, shifting string Z cyclically produces the exact pebble sequence of string X, making X and Z identical.

प्रश्न #63MPSC गट-क / तलाठी भरती2022अशाब्दिक बुद्धिमत्ता: आकृत्या, आरसा-पाणी प्रतिमा व फासा (Non-Verbal & Dice)
स्वतंत्र पहा ➔

रस्त्यावरच्या विक्रेतीने एके दिवशी तिच्याकडील बाहुल्यांच्या निम्म्याहून दोन बाहुल्या अधिक विकल्या. दुसऱ्या दिवशी तिने तिच्याकडे असलेल्या बाहुल्यांच्या निम्म्यापैकी दोन बाहुल्या कमी विकल्या. तिच्याकडे 26 बाहुल्या शिल्लक राहिल्या. सुरुवातीला तिच्याकडे असलेल्या बाहुल्यांची संख्या निवडा.

A street vendor sold 2 dolls more than half the number of dolls she has on one day. The next day she sold 2 dolls less than half of the remaining dolls available with her. If she was left with 26 dolls. Select the number of dolls she did initially have.

a

100

100

✓ उत्तर
b

96

96

c

104

104

d

92

92

✓ अचूक उत्तर: पर्याय A|सविस्तर स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर पर्याय (a) 100 आहे. उलट पद्धतीने (Backtracking) सोडवू: • दुसऱ्या दिवसानंतर शिल्लक = २६ बाहुल्या. • दुसऱ्या दिवशी विकल्या = (शिल्लक/२) - २ => शिल्लक राहिलेल्या = (शिल्लक/२) + २ = २६ => (शिल्लक/२) = २४ => पहिल्या दिवसानंतर शिल्लक = ४८ बाहुल्या. • पहिल्या दिवशी विकल्या = (मूळ/२) + २ => पहिल्या दिवसानंतर शिल्लक = (मूळ/२) - २ = ४८ => (मूळ/२) = ५० => सुरुवातीच्या बाहुल्या = ५० × २ = १००.

The correct answer is Option (a) 100. Backtracking steps: • End of Day 2: Remaining = 26 dolls. • Day 2 remaining: $\frac{R_1}{2} + 2 = 26 \implies \frac{R_1}{2} = 24 \implies R_1 = 48$ (remaining after Day 1). • Day 1 remaining: $\frac{X}{2} - 2 = 48 \implies \frac{X}{2} = 50 \implies X = 100$ (initial total stock).

प्रश्न #64पोलीस भरती2025घड्याळ (Clock) व दिनदर्शिका / कॅलेंडर (Calendar)
स्वतंत्र पहा ➔

एक घड्याळ दर 5 मिनिटांला 5 सेकंद पुढे जाते. जर ते घड्याळ सकाळी 10 वाजता अचूक वेळेवर लावले, तर त्याच दिवशी संध्याकाळी 8 वाजता त्या घड्याळात किती वाजलेले असतील?

A clock gains 5 seconds every 5 minutes. If it is set correctly at 10:00 AM, what time will it show at 8:00 PM on the same day?

a

7:55

7:55

b

8:15

8:15

c

8:10

8:10

✓ उत्तर
d

8:05

8:05

✓ अचूक उत्तर: पर्याय C|सविस्तर स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर पर्याय (C) 8:10 आहे.
पायरीनुसार उकल:
१. सकाळी 10:00 ते संध्याकाळी 8:00 मधील एकूण कालावधी = 10 तास = 10 × 60 = 600 मिनिटे.
२. घड्याळ दर 5 मिनिटांत 5 सेकंद पुढे जाते, म्हणजेच दर 1 मिनिटाला 1 सेकंद पुढे जाते.
३. 600 मिनिटांत पुढे गेलेला वेळ = 600 सेकंद.
६०० सेकंद = 600 / 60 = 10 मिनिटे.
४. म्हणून संध्याकाळी 8:00 वाजता घड्याळात 8 वाजून 10 मिनिटे (8:10) झालेली असतील.

The correct answer is Option (C) 8:10.
Step-by-step Solution:
1. Total elapsed time from 10:00 AM to 8:00 PM = 10 hours = 600 minutes.
2. Rate of gain = 5 seconds per 5 minutes = 1 second per minute.
3. Total time gained in 600 minutes = 600 seconds = 10 minutes.
4. Therefore, at 8:00 PM actual time, the clock will read 8:10 PM.

प्रश्न #65पोलीस भरती2025घड्याळ (Clock) व दिनदर्शिका / कॅलेंडर (Calendar)
स्वतंत्र पहा ➔

दुपारी ०१ वाजून ३० मिनिटांनी (1:30) घड्याळाचा तास काटा व मिनिट काटा यांच्यामध्ये किती अंशांचा (Degrees) कोन असेल?

At 1:30, what is the angle in degrees between the hour hand and the minute hand?

a

150 Degrees

150 Degrees

b

120 Degrees

120 Degrees

c

135 Degrees

135 Degrees (135°)

✓ उत्तर
d

165 Degrees

165 Degrees

✓ अचूक उत्तर: पर्याय C|सविस्तर स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर पर्याय (C) 135 Degrees आहे.
पायरीनुसार उकल:
१. कोनाचे सूत्र: |३० × H - (११/२) × M|.
२. येथे H = १ आणि M = ३० मिनिटे.
कोन = |३०(१) - (११/२)(३०)|
= |३० - १६५| = |-१३५| = १३५°.
म्हणून १:३० वाजता १३५ अंशांचा कोन असेल.

The correct answer is Option (C) 135 Degrees.
Step-by-step Solution:
Angle = |30(1) - 5.5(30)| = |30 - 165| = 135°.
Thus, option (C) is correct.

प्रश्न #66पोलीस भरती2024घड्याळ (Clock) व दिनदर्शिका / कॅलेंडर (Calendar)
स्वतंत्र पहा ➔
खालीलपैकी बरोबर तारीख कोणती?
Which of the following dates is correct?
a
31/04/1996
31/04/1996
b
31/09/1994
31/09/1994
c
29/02/1900
29/02/1900
d
29/02/1992
29/02/1992
✓ उत्तर
✓ अचूक उत्तर: पर्याय D|सविस्तर स्पष्टीकरण:
29/02/1992 ही तारीख बरोबर आहे, कारण 1992 हे लीप वर्ष आहे. एप्रिल (04) आणि सप्टेंबर (09) महिन्यात 30 दिवस असतात, 31 नाही. 1900 हे लीप वर्ष नाही (शताब्दी वर्ष असल्याने 400 ने भाग जाणे आवश्यक).
The date 29/02/1992 is correct, because 1992 is a leap year. April (04) and September (09) have 30 days, not 31. 1900 is not a leap year (being a centennial year it must be divisible by 400).
प्रश्न #67पोलीस भरती2024संख्या व अक्षर मालिका आणि लयबद्ध मालिका (Number & Alphabet Series)
स्वतंत्र पहा ➔
पहिल्या व दुसऱ्या पदाचा जसा संबंध आहे, तसा संबंध तिसऱ्या व चौथ्या पदांचा लावा. GOAL: HPBK :: POST:?
Find the relation between the third and fourth terms similar to the first and second. GOAL: HPBK :: POST:?
a
TSOP
TSOP
b
QPTS
QPTS
✓ उत्तर
c
STPO
STPO
d
QPST
QPST
✓ अचूक उत्तर: पर्याय B|सविस्तर स्पष्टीकरण:
G(+1)H, O(+1)P, A(+1)B, L(-1)K. याच प्रकारे P(+1)Q, O(+1)P, S(+1)T, T(-1)S. उत्तर QPTS येते.
G(+1)H, O(+1)P, A(+1)B, L(-1)K. Similarly P(+1)Q, O(+1)P, S(+1)T, T(-1)S. The answer comes from QPTS.
प्रश्न #68MPSC गट-क / तलाठी भरती2025सांकेतिक भाषा व लिपी (Coding - Decoding)
स्वतंत्र पहा ➔
एका सांकेतिक भाषेत 'THANKS' ला 'SKNTHA' असे लिहिले, तर त्याच सांकेतिक भाषेत 'STUPID' ला कसे लिहाल ?
In a certain code language, 'THANKS' is written as 'SKNTHA'. How will you write, 'STUPID' in that code language?
a
DIPUTS
b
DIPSTU
✓ उत्तर
c
DISPUT
d
DIPUST
✓ अचूक उत्तर: पर्याय B|सविस्तर स्पष्टीकरण:
THANKS मधील शेवटीचे 3 अक्षरे (NKS) उलट करून SKN, आणि पहिले 3 (THA) तसेचे जोडले (SKN+THA). STUPID -> PID चे DIP + STU -> DIPSTU. (आयोगाची अंतिम उत्तरतालिका: पर्याय २).
प्रश्न #69MPSC गट-क / तलाठी भरती2024संख्या व अक्षर मालिका आणि लयबद्ध मालिका (Number & Alphabet Series)
स्वतंत्र पहा ➔

वर्तुळातील संख्यांचे निरीक्षण करा आणि प्रश्नचिन्हाच्या जागी कोणती संख्या येईल त्याचा योग्य पर्याय निवडा.

Observe the numbers in the circle and choose the correct option which number will replace the question mark.

a

17

17

b

21

21

c

15

15

d

22

22

✓ उत्तर
✓ अचूक उत्तर: पर्याय D|सविस्तर स्पष्टीकरण:

तार्किक मांडणी आणि संख्यांची बेरीज/वजाबाकी यावर आधारित हा प्रश्न सोडवल्यावर 22 हे उत्तर येते.

Solving this question based on logical arrangement and addition/subtraction of numbers gives the answer 22.

प्रश्न #70पोलीस भरती2025संख्या व अक्षर मालिका आणि लयबद्ध मालिका (Number & Alphabet Series)
स्वतंत्र पहा ➔

खालील आकृतीमधील प्रश्नचिन्हाच्या ठिकाणी येणारी संख्या पर्यायातून निवडा ?

a

2

b

4

c

6

✓ उत्तर
d

7

✓ अचूक उत्तर: पर्याय C|सविस्तर स्पष्टीकरण:

संख्यांच्या आकृतीमधील परस्पर संबंधांच्या गणितानुसार प्रश्नचिन्हाच्या जागी '6' ही संख्या येते.

प्रश्न #71पोलीस भरती2025सांकेतिक भाषा व लिपी (Coding - Decoding)
स्वतंत्र पहा ➔

एका सांकेतिक भाषेत 'BASKET' हा शब्द 5#3%*1 असा आणि 'TRIED' हा शब्द 14*#2 असा लिहिला जातो, तर त्याच भाषेत 'SKIRT' हा शब्द कसा लिहिला जाईल?

In a code language, if 'BASKET' is coded as 5#3%*1 and 'TRIED' is coded as 14*#2, how will 'SKIRT' be coded?

a

3%*41

3%*41

✓ उत्तर
b

3*641

3*641

c

3%#41

3%#41

d

3#4%1

3#4%1

✓ अचूक उत्तर: पर्याय A|सविस्तर स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर पर्याय (A) 3%*41 आहे.
पायरीनुसार उकल:
अक्षरांचे थेट सांकेतिक चिन्ह पाहू:
• BASKET आणि TRIED वरून:
S = 3
K = %
I = *
R = 4
T = 1
म्हणून SKIRT चा कोड = 3%*41 बनेल.

The correct answer is Option (A) 3%*41.
Step-by-step Solution:
Matching letters directly to their assigned symbols from BASKET and TRIED:
• S → 3
• K → %
• I → *
• R → 4
• T → 1
Hence, SKIRT is coded as 3%*41.

प्रश्न #72पोलीस भरती2025वेन आकृत्या व तर्क-अनुमान (Venn Diagrams & Syllogism)
स्वतंत्र पहा ➔

रांगेतील रामूचा क्रमांक दोन्ही बाजूंकडून (डावीकडून व उजवीकडून) १७ वा आहे, तर त्या रांगेत एकूण किती मुले उभी आहेत?

Ramu ranks 17th from both ends of a line. How many boys are there in total in the line?

a

32

32

b

33

33

✓ उत्तर
c

34

34

d

35

35

✓ अचूक उत्तर: पर्याय B|सविस्तर स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर पर्याय (B) 33 आहे.
पायरीनुसार उकल:
१. एकूण मुले = (डावीकडून क्रमांक + उजवीकडून क्रमांक) - १.
२. एकूण मुले = (१७ + १७) - १ = ३४ - १ = ३३ मुले.
म्हणून रांगेत एकूण ३३ मुले आहेत.

The correct answer is Option (B) 33.
Step-by-step Solution:
Total = (17 + 17) - 1 = 33.
Hence, option (B) is correct.

प्रश्न #73पोलीस भरती2024वेन आकृत्या व तर्क-अनुमान (Venn Diagrams & Syllogism)
स्वतंत्र पहा ➔
पाच व्यक्ती रांगेत उभ्या आहेत. रवी राजनच्या पुढे नाही. रेखा सर्वांत पुढे आहे. राजन राहुलच्या मागे आहे. रेणू रवीच्या मागे आहे. राजन रेणूच्या मागे नाही. तर रांगेत सर्वांत शेवटी कोणआहे?
Five people are standing in a line. Ravi is not ahead of Rajan. Rekha is at the front. Rajan is behind Rahul. Renu is behind Ravi. Rajan is not behind Renu. Who is at the end of the line?
a
राजन
Rajan
b
रवि
Sun
c
राहूल
Rahul
d
रेणू
molecule
✓ उत्तर
✓ अचूक उत्तर: पर्याय D|सविस्तर स्पष्टीकरण:
क्रम: रेखा > राहुल > राजन > रवी > रेणू. सर्वात शेवटी 'रेणू' आहे.
Order: Rekha > Rahul > Rajan > Ravi > Renu. Finally there is the 'molecule'.
प्रश्न #74MPSC गट-क / तलाठी भरती2025नातेसंबंध व कौटुंबिक वृक्ष (Blood Relations)
स्वतंत्र पहा ➔

रानी आणि सुरेश एक जोडपे असून त्यांना मेधा आणि दिप्ती अशा दोन मुली आहेत. दिप्तीचे लग्न अनुराग सोबत झाले आहे, जो गरिमा आणि तुषार यांचा मुलगा आहे. निधी ही अनुरागची मुलगी आहे. कोमल ही अनुरागची बहिण आहे, जिचे लग्न हर्षित झाले आहे आणि त्यांना अमन आणि प्रेम अशी दोन मुले आहेत. प्रेम हा गरिमा आणि तुषार यांचा नातू आहे, तर दिप्ती आणि कोमल यांचे नाते काय?

Rani and Suresh are a couple and have two daughters Medha and Dipti. Dipti is married to Anurag, son of Garima and Tushar. Nidhi is Anurag's daughter. Komal is Anurag's sister, who is happily married and has two children, Aman and Prem. Prem is the grandson of Garima and Tushar, but what is the relationship between Dipti and Komal?

a

आत्या-भाची

Grand-niece

b

नणंद-भावजय

Nananda-Bhavjay

✓ उत्तर
c

बहिणी-बहिणी

Sister-Sister

d

मुलगी-आई

Daughter-mother

✓ अचूक उत्तर: पर्याय B|सविस्तर स्पष्टीकरण:

दिप्ती ही अनुरागची पत्नी आहे आणि कोमल ही अनुरागची बहीण आहे, म्हणून त्यांचे नाते नणंद-भावजय आहे.

Dipti is Anurag's wife and Komal is Anurag's sister, so their relationship is Nanand-Bhavjay.

प्रश्न #75MPSC गट-क / तलाठी भरती2024दिशा आणि अंतर चाचणी (Direction & Distance Test)
स्वतंत्र पहा ➔
रिंकुच्या घड्याळात सकाळचे नऊ वाजले आहेत. जर तास काटा पश्चिमेकडे असेल तर मिनिट काटा त्यावेळी कोणत्या दिशेला असेल?
Rinku's watch reads nine in the morning. If the hour hand is west then in which direction will the minute hand be at that time?
a
दक्षिण
South
b
पश्चिम
West
c
उत्तर
Answer
✓ उत्तर
d
पूर्व
East
✓ अचूक उत्तर: पर्याय C|सविस्तर स्पष्टीकरण:
9 वाजता तास काटा 9 वर आणि मिनिट काटा 12 वर असतो. जर 9 (तास काटा) पश्चिम दिशा दर्शवत असेल, तर 12 (मिनिट काटा) नक्कीच उत्तर दिशा दर्शवेल.
At 9 o'clock the hour hand is at 9 and the minute hand is at 12. If the 9 (hour hand) indicates the west direction, then the 12 (minute hand) will definitely indicate the north direction.