माहिती अधिकार अधिनियम, 2005 अंतर्गत खालीलपैकी कोणत्या तरतूदी मध्ये दुरुस्ती अधिनियम, 2019 च्या द्वारे बदल करण्यात आले ?
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (माहिती आयुक्तांचे सेवा नियम व अटी) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• हा प्रश्न माहिती अधिकार (RTI) दुरुस्ती अधिनियम, २०१९ वर आधारित आहे. ही दुरुस्ती अत्यंत महत्त्वाची आणि वादग्रस्त ठरली होती.
• पर्याय १ योग्य आहे. RTI दुरुस्ती अधिनियम, २०१९ द्वारे 'माहिती आयुक्तांचे सेवा नियम व अटी' (Terms and Service Conditions) यामध्ये बदल करण्यात आले.
• मूळ २००५ च्या कायद्यानुसार, मुख्य माहिती आयुक्त आणि इतर माहिती आयुक्त यांचा कार्यकाळ ५ वर्षे निश्चित होता आणि त्यांचे वेतन अनुक्रमे मुख्य निवडणूक आयुक्त आणि निवडणूक आयुक्त यांच्या समान होते. परंतु, २०१९ च्या दुरुस्तीने हे सर्व ठरवण्याचे अधिकार केंद्र सरकारला (Central Government) देण्यात आले. आता केंद्र सरकार त्यांचा कार्यकाळ आणि वेतन निश्चित करते.
• आयोगाचे कार्यक्षेत्र, माहितीची व्याख्या आणि जनमाहिती अधिकाऱ्यांची कर्तव्ये यात या दुरुस्तीने कोणताही बदल केलेला नाही, त्यामुळे इतर पर्याय चुकीचे आहेत.
• MPSC परीक्षेत नवीन दुरुस्त्या नेहमी विचारल्या जातात. २०१९ च्या RTI दुरुस्तीने आयुक्तांचे वेतन आणि कार्यकाळ केंद्र सरकारच्या अखत्यारीत आणले हे पक्के लक्षात ठेवा.
• महत्त्वाची टीप: लक्षात ठेवा: RTI दुरुस्ती २०१९ ने माहिती आयुक्तांचा कार्यकाळ आणि वेतन ठरवण्याचा अधिकार केंद्र सरकारला दिला.
The correct answer is Option A (Terms and Service Conditions of Information Commissioner).
Key Points:
• This question focuses on the controversial Right to Information (Amendment) Act, 2019, which altered fundamental structural elements of the original 2005 Act.
• Option 1 is correct. The RTI Amendment Act, 2019 significantly changed the 'Terms and Service Conditions of Information Commissioners' at both the Central and State levels.
• Key changes introduced in 2019:
• Term of Office: Under the original 2005 Act, the Chief Information Commissioner (CIC) and Information Commissioners (ICs) held office for a fixed term of 5 years. The 2019 amendment allowed the Central Government to notify the term of office.
• Salaries and Allowances: Originally, salaries were equated to those of the Chief Election Commissioner and Election Commissioners. The amendment empowered the Central Government to determine their salaries, allowances, and other terms of service.
• Options 2, 3, and 4 are incorrect because the amendment did not alter the jurisdiction of the commissions, the definition of what constitutes "information", or the duties assigned to Public Information Officers (PIOs).
• Amendments to key transparency laws are favorite topics for MPSC. Always remember that the 2019 RTI amendment centralized the power to determine the tenure and salary of Information Commissioners.
• Key Takeaway: Remember: The 2019 RTI Amendment empowered the Central Government to determine the tenure and salaries of Information Commissioners.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्यघटनेची निर्मिती, स्रोत, सरनामा व परिशिष्टे (Constitutional Framework & Features)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
संविधान सभेची निर्मिती, कामकाज, मसुदा समिती व राज्यघटना स्वीकृती
भारतीय संविधान हे भारताच्या सार्वभौमत्वाचे आणि लोकशाहीचे सर्वोच्च प्रतीक आहे. स्वतंत्र भारतासाठी स्वतःची एक स्वतंत्र घटन...
भारतीय राज्यघटनेचे आंतरराष्ट्रीय स्रोत व भारत सरकार कायदा १९३५
भारतीय राज्यघटना ही केवळ उसनवारी नसून जगातील सर्वोत्कृष्ट लोकशाही मूल्यांचे भारतीय परिस्थितीनुसार केलेले सुंदर 'तुलनात्म...
भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble): तत्त्वे, उद्दिष्टे, ४२ वी घटनादुरुस्ती व सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक खटले
भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble / प्रास्ताविका / उद्देशिका) म्हणजे राज्यघटनेचे ओळखपत्र (Identity Card of the Constitu...
भारतीय राज्यघटनेतील सर्व १२ परिशिष्टे (Schedules १ ते १२): संपूर्ण विश्लेषण व महत्त्वाच्या घटनादुरुस्त्या
२६ जानेवारी १९५० रोजी मूळ राज्यघटनेत ८ परिशिष्टे (Schedules) होती. त्यानंतर विविध घटनादुरुस्त्यांद्वारे आणखी ४ परिशिष्टे...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
महाराष्ट्र लोकसेवा हक्क अधिनियम, 2015 खाली नियुक्त आयोगाला क...
माहिती अधिकार विनंतीचा अर्ज फेटाळण्यात आला असेल त्याबाबतीत क...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B Mains 2020 - Paper 1 (भाषा) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔'Gnutella' हे कोणत्या नेटवर्क स्ट्रॅटेजी मध्ये वापरतात ?
मागीतल्या नसलेल्या आणी मिळालेल्या ई मेल्सला काय म्हणतात ?
माहीती पाठविण्यापूर्वी तिचे तुकड्यात रूपांतर करण्यात येते, अश्या तुकड्यास काय म्हणतात ?
मॅक ओ.एस. एक्स सव्र्व्हर ही ऑपरेटिंग सिस्टीम आहे.
कोणत्या नेटवर्क मध्ये सर्व नोडसला समान अधिकार असतात ?
इंन्टरनेट मध्ये जोडलेल्या संगणकास अॅडरेस असतो, त्यास म्हणतात.
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔5.032 + 0.8 + 150.03 + 40 = ?
1 ते 30 पर्यंतच्या नैसर्गिक संख्यांची सरासरी किती ?
8 1/3, 3 4/5, 7 1/5 व 9 2/3 या संख्यांची सरासरी काढा ?
दोन लगतच्या झाडांमधील अंतर 2.5 मी. इतके असल्यास 75 मी. लांबीच्या रस्त्यावर एकूण किती झाडे लावावी लागतील ?
आई आणि मुलाचे वयाचे प्रमाण 7:3 आहे. जर त्यांच्या वयांची बेरीज 60 वर्षे असेल तर त्यांच्या वयातील फरक किती आहे ?
जर अ:क = 3:4 आणि ब:क = 8:9 तर अ:ब:क = ?