महाराष्ट्र लोकसेवा हक्क अधिनियम, 2015 खाली नियुक्त आयोगाला कोणत्याही बाबीची चौकशी करताना व्यक्तींना समन्स पाठवणे व हजर राहण्यास भाग पाडण्या करिता ________ चे अधिकार निहित करण्यात आलेले आहेत.
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (दिवाणी न्यायालय) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• हा प्रश्न 'महाराष्ट्र लोकसेवा हक्क अधिनियम, 2015' मधील राज्य लोकसेवा हक्क आयोगाच्या अधिकारांवर आधारित आहे.
• पर्याय ३ 'दिवाणी न्यायालय' योग्य आहे. या कायद्यानुसार, आयोगाला एखाद्या प्रकरणाची चौकशी करताना दिवाणी प्रक्रिया संहिता, १९०८ (Code of Civil Procedure, 1908) अंतर्गत दिवाणी न्यायालयाचे (Civil Court) अधिकार प्राप्त होतात.
• या अधिकारांमध्ये खालील बाबींचा समावेश असतो:
• १. कोणत्याही व्यक्तीला समन्स बजावणे आणि उपस्थित राहण्यास भाग पाडणे.
• २. शपथेवर साक्ष नोंदवणे.
• ३. कागदपत्रे शोधून काढणे आणि ती सादर करण्याचा आदेश देणे.
• ४. प्रतिज्ञापत्रावर (Affidavit) पुरावे स्वीकारणे.
• इतर पर्याय चुकीचे आहेत. सत्र न्यायालय (Sessions Court) हे फौजदारी स्वरूपाचे असते. आयोगाला फौजदारी किंवा उच्च न्यायालयाचे अधिकार नसतात.
• MPSC परीक्षेत लक्षात ठेवा की माहिती आयोग, मानवाधिकार आयोग किंवा लोकसेवा हक्क आयोग यांसारख्या वैधानिक आयोगांना चौकशीसाठी नेहमी 'दिवाणी न्यायालयाचे' अधिकार दिलेले असतात.
• महत्त्वाची टीप: लक्षात ठेवा: चौकशी करताना लोकसेवा हक्क आयोग आणि माहिती आयोग यांना नेहमी दिवाणी न्यायालयाचे (Civil Court) अधिकार असतात.
The correct answer is Option C (Civil Court).
Key Points:
• The question is based on the statutory powers granted to the Commission under the Maharashtra Right to Public Services Act, 2015.
• Option 3 is correct. According to the provisions of the Maharashtra Right to Public Services Act, 2015, the State Public Service Right Commission, while inquiring into any matter, has the same powers as are vested in a Civil Court under the Code of Civil Procedure, 1908.
• These powers specifically include:
• 1. Summoning and enforcing the attendance of any person and examining them on oath.
• 2. Requiring the discovery and production of documents.
• 3. Receiving evidence on affidavits.
• 4. Requisitioning any public record or copies from any court or office.
• Options like Lok Adalat, Sessions Court (which deals with criminal matters), and High Court are incorrect. Statutory commissions of inquiry typically receive Civil Court powers, not criminal or constitutional court powers.
• In MPSC, whenever a question asks about the investigative powers of statutory commissions (like Information Commission, Human Rights Commission, or Public Services Commission), the answer is almost universally "Civil Court".
• Key Takeaway: Remember: Statutory commissions (RTI, RTS, Human Rights) possess the powers of a Civil Court for summoning and demanding documents.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्यघटनेची निर्मिती, स्रोत, सरनामा व परिशिष्टे (Constitutional Framework & Features)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
संविधान सभेची निर्मिती, कामकाज, मसुदा समिती व राज्यघटना स्वीकृती
भारतीय संविधान हे भारताच्या सार्वभौमत्वाचे आणि लोकशाहीचे सर्वोच्च प्रतीक आहे. स्वतंत्र भारतासाठी स्वतःची एक स्वतंत्र घटन...
भारतीय राज्यघटनेचे आंतरराष्ट्रीय स्रोत व भारत सरकार कायदा १९३५
भारतीय राज्यघटना ही केवळ उसनवारी नसून जगातील सर्वोत्कृष्ट लोकशाही मूल्यांचे भारतीय परिस्थितीनुसार केलेले सुंदर 'तुलनात्म...
भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble): तत्त्वे, उद्दिष्टे, ४२ वी घटनादुरुस्ती व सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक खटले
भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble / प्रास्ताविका / उद्देशिका) म्हणजे राज्यघटनेचे ओळखपत्र (Identity Card of the Constitu...
भारतीय राज्यघटनेतील सर्व १२ परिशिष्टे (Schedules १ ते १२): संपूर्ण विश्लेषण व महत्त्वाच्या घटनादुरुस्त्या
२६ जानेवारी १९५० रोजी मूळ राज्यघटनेत ८ परिशिष्टे (Schedules) होती. त्यानंतर विविध घटनादुरुस्त्यांद्वारे आणखी ४ परिशिष्टे...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
Point out the sentences that are without any prefixes. a. Th...
माहिती अधिकार अधिनियम, 2005 अंतर्गत खालीलपैकी कोणत्या तरतूदी...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B Mains 2020 - Paper 1 (भाषा) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔'Gnutella' हे कोणत्या नेटवर्क स्ट्रॅटेजी मध्ये वापरतात ?
मागीतल्या नसलेल्या आणी मिळालेल्या ई मेल्सला काय म्हणतात ?
माहीती पाठविण्यापूर्वी तिचे तुकड्यात रूपांतर करण्यात येते, अश्या तुकड्यास काय म्हणतात ?
मॅक ओ.एस. एक्स सव्र्व्हर ही ऑपरेटिंग सिस्टीम आहे.
कोणत्या नेटवर्क मध्ये सर्व नोडसला समान अधिकार असतात ?
इंन्टरनेट मध्ये जोडलेल्या संगणकास अॅडरेस असतो, त्यास म्हणतात.
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔5.032 + 0.8 + 150.03 + 40 = ?
1 ते 30 पर्यंतच्या नैसर्गिक संख्यांची सरासरी किती ?
8 1/3, 3 4/5, 7 1/5 व 9 2/3 या संख्यांची सरासरी काढा ?
दोन लगतच्या झाडांमधील अंतर 2.5 मी. इतके असल्यास 75 मी. लांबीच्या रस्त्यावर एकूण किती झाडे लावावी लागतील ?
आई आणि मुलाचे वयाचे प्रमाण 7:3 आहे. जर त्यांच्या वयांची बेरीज 60 वर्षे असेल तर त्यांच्या वयातील फरक किती आहे ?
जर अ:क = 3:4 आणि ब:क = 8:9 तर अ:ब:क = ?