खालीलपैकी कोणी विकासाची वेतन-वस्तू व्युहरचना तयार केली ?
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (सी.एन. वकील आणि पी. आर. ब्रम्हानंद) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• 'वेतन-वस्तू प्रतिमान' (Wage-Goods Strategy of Development) हे प्रतिमान प्रसिद्ध भारतीय अर्थतज्ज्ञ प्रा. सी.एन. वकील आणि डॉ. पी.आर. ब्रह्मानंद यांनी १९५६ मध्ये मांडले.
• दुसऱ्या पंचवार्षिक योजनेसाठी स्वीकारलेल्या जड व पायाभूत उद्योगांवर भर देणाऱ्या पी.सी. महालनोबिस प्रतिमानाला त्यांनी हा पर्याय दिला होता.
• या प्रतिमानानुसार, भारतासारख्या अतिरिक्त श्रमशक्ती असलेल्या देशात अन्नधान्य, कापड व दैनंदिन गरजेच्या वेतन-वस्तूंचे (Wage-goods) उत्पादन वाढवल्यास अतिरिक्त श्रमिकांना रोजगार मिळेल, महागाई नियंत्रणात राहील आणि आर्थिक विकास जलद गतीने होईल असा त्यांचा युक्तिवाद होता.
• म्हणून योग्य उत्तर 'सी.एन. वकील आणि पी. आर. ब्रम्हानंद' (पर्याय ३) आहे.
• महत्त्वाची टीप: विकासाची 'वेतन-वस्तू व्यूहरचना' (Wage-goods model) सी.एन. वकील आणि पी.आर. ब्रह्मानंद यांनी १९५६ मध्ये मांडली होती.
The correct answer is Option C (C.N. Vakil and P.R. Brahmananda).
Key Points:
• The 'Wage-Goods Model' (वेतन-वस्तू प्रतिमान / व्युहरचना) of development was formulated by eminent Indian economists C.N. Vakil and P.R. Brahmananda in their seminal 1956 book 'Planning for an Expanding Economy'.
• They proposed an alternative to the heavy-industry-focused Mahalanobis Model adopted in the Second Five-Year Plan.
• Vakil and Brahmananda argued that in a labour-surplus country like India, prioritizing wage-goods (such as food grains, cloth, and basic consumer essentials) would utilize surplus agricultural labour, contain inflation, generate mass employment, and build capital without creating shortages.
• P.C. Mahalanobis pioneered the heavy-industry-focused capital goods model.
• Key Takeaway: C.N. Vakil and P.R. Brahmananda formulated the Wage-Goods Model of development in 1956 as an alternative to Mahalanobis's heavy-industry strategy.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'बँकिंग प्रणाली, मौद्रिक धोरण व वित्तीय बाजार (Banking, Monetary Policy & Markets)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI): स्थापना, इतिहास (हिल्टन यंग आयोग), राष्ट्रीयीकरण, संघटनात्मक रचना व सर्व वैधानिक कार्ये
भारतीय रिझर्व्ह बँक (Reserve Bank of India - RBI) ही भारताची सर्वोच्च मध्यवर्ती बँक (Central Bank) असून देशातील संपूर्ण...
मौद्रिक धोरण समिती (MPC), संख्यात्मक व गुणात्मक साधने, महागाई लक्ष्य चौकट आणि चलनवाढ मोजमाप (CPI वि. WPI)
मौद्रिक धोरण (Monetary Policy) म्हणजे अर्थव्यवस्थेत किंमत स्थैर्य (Price Stability) राखत आर्थिक विकासाला गती देण्यासाठी...
बँकिंग राष्ट्रीयीकरण, नरसिंहम समित्या I व II, NPA निवारण (IBC २०१६, SARFAESI), Basel मानके आणि वित्तीय बाजार (नाणे वि. भांडवली बाजार)
भारतातील बँकिंग व्यवस्थेचा इतिहास १९६९ आणि १९८० च्या दोन मोठ्या राष्ट्रीयीकरणाच्या लाटांनी आणि १९९१ च्या LPG सुधारणांनंत...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
दहाव्या योजनेसाठी खालीलपैकी कोणते/ती विधान/ने लागू होते ? अ....
भारतातील बेरोजगारीची मुख्य कारणे कोणते/ती आहे/त ? अ. शिक्षणा...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B Mains 2019 - Paper 2 (ASO) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?